Netinternet Haber İnternet Haberciliğinin Doğru Adresi
Türkiye’nin F-35 hedefi yeniden gündemin merkezine yerleşirken, Rusya’dan gelen dikkat çekici bir değerlendirme, S-400 krizine ilişkin yeni bir senaryoyu öne çıkardı. Moskova merkezli Kommersant gazetesi, Ankara’nın S-400 hava savunma sistemlerini Birleşik Arap Emirlikleri’ne devretmesi halinde Rusya’nın bu adıma itiraz etmeyebileceğini yazdı.
Türkiye’nin yeniden F-35 programına dahil olabilmesi için S-400 meselesinin nasıl çözüleceği, uzun süredir Ankara ile Washington arasındaki en önemli başlıklardan biri olarak görülüyor. Ancak tartışmalar artık yalnızca ABD’de değil, Rusya’da da yakından takip ediliyor.
Rusya’nın önde gelen yayın organlarından Kommersant, yayımladığı analizde S-400 sistemlerinin geleceğine ilişkin farklı senaryoları değerlendirdi.
S-400’lerin devri için Moskova’nın onayı gerekiyor
Gazetede yer alan değerlendirmeye göre, Türkiye’nin elindeki S-400 sistemlerini ya da sistemlere ait kritik parçaları Rusya’nın izni olmadan başka bir ülkeye satması veya devretmesi mümkün görünmüyor.
Analizde, Ankara ile Moskova arasında imzalanan savunma anlaşmasının, üçüncü taraflara yönelik olası transferleri doğrudan Rusya’nın onayına bağladığı vurgulandı.
Bu nedenle Türkiye’nin S-400’lerle ilgili atacağı herhangi bir adımın, yalnızca Washington’ın değil, Kremlin’in de değerlendirmesinden geçmesi gerekiyor.
Kremlin, S-400 konusunu “son derece hassas” görüyor
Kommersant, Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’un 10 Temmuz’da yaptığı açıklamayı da hatırlatarak, Ankara ile Moskova arasında S-400 sistemlerinin geleceğine ilişkin görüşmelerin sürdüğünü aktardı.
Peskov’un açıklamalarına göre Kremlin, konuyu son derece hassas bir başlık olarak değerlendiriyor.
Bu yaklaşım, Rusya’nın yalnızca silah sistemlerinin satışıyla değil, aynı zamanda bu teknolojilerin korunmasıyla da yakından ilgilendiğini ortaya koyuyor.
Rus basını BAE ihtimaline dikkat çekti
Analizin en dikkat çekici bölümü ise Birleşik Arap Emirlikleri senaryosu oldu.
Kommersant, Türkiye ile BAE arasında bir anlaşma sağlanması halinde Moskova’nın böyle bir satışa karşı çıkmasının düşük bir ihtimal olduğunu öne sürdü.
Gazete, bu değerlendirmeyi iki temel gerekçeye dayandırdı. Bunlardan ilki, BAE’nin NATO üyesi olmaması. İkinci gerekçe ise Moskova ile Abu Dabi arasında ciddi bir siyasi gerilimin bulunmaması.
Rus basınına göre, bu durum S-400 sistemlerinin BAE’ye devredilmesini Moskova açısından daha kabul edilebilir bir seçenek haline getirebilir.
F-35 sürecinin önündeki en büyük engel S-400’ler
Haberde, Türkiye’nin ABD’den yeniden F-35 savaş uçakları satın alma hedefinden vazgeçmediği belirtildi.
Ancak Washington’ın S-400 konusundaki yaklaşımının müzakerelerin ilerlemesini zorlaştırdığı ifade edildi.
Kommersant’a göre ABD Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’nin Rus yapımı hava savunma sistemlerinden vazgeçmediği sürece F-35 satışına onay vermeye sıcak bakmıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kısa süre önce yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın F-35 konusunda verdiği sözün yerine getirilmesini beklediğini ifade ettiği de haberde hatırlatıldı.
Trump’ın açıklamalarına rağmen süreç ilerlemedi
Rus gazetesi, Trump’ın 7 Temmuz’da Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında Türkiye’nin yeniden F-35 programına dahil edilmesine olumlu yaklaştığını açıkladığını yazdı.
Ancak aradan geçen süreye rağmen taraflar arasında somut bir ilerleme sağlanamadığına dikkat çekildi.
Analize göre, sürecin yavaşlamasının temel nedenlerinden biri, ABD yönetiminin S-400 konusundaki değişmeyen politikası oldu.
ABD’de depolama formülü de tartışılıyor
Kommersant’ın değerlendirmesinde, Ankara ile Washington arasında S-400 sistemlerinin devre dışı bırakılması veya bazı parçalarının ABD’de muhafaza edilmesi gibi seçeneklerin de gündeme geldiği belirtildi.
Ancak gazete, bu tür formüllerin savunma sanayisi sözleşmeleriyle çelişebileceğini savundu.
Analizde, gelişmiş silah sistemlerinin üretici ülkeler tarafından sıkı kurallar çerçevesinde ihraç edildiği ve teknolojik bilgilerin korunmasının öncelikli olduğu vurgulandı.
Bu nedenle, sistemlerin doğrudan ABD’nin kontrolüne bırakılması ihtimalinin Moskova açısından çok daha sorunlu bir senaryo olarak değerlendirildiği ifade edildi.
Ankara’nın önünde kritik bir karar süreci var
Rus basınında yer alan değerlendirmeler, Türkiye’nin F-35 programına dönüşü için S-400 meselesinde yeni formüllerin tartışıldığını gösteriyor.
Ancak BAE seçeneğiyle ilgili değerlendirmelerin, Rusya tarafından verilmiş resmi bir karar niteliği taşımadığına da dikkat çekiliyor.
Önümüzdeki dönemde Ankara, Washington ve Moskova arasında yürütülecek temasların, S-400 krizinin nasıl çözüleceğini ve Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil olup olmayacağını belirlemesi bekleniyor.
