Netinternet Haber İnternet Haberciliğinin Doğru Adresi
Cumhuriyet Halk Partisi’nden (CHP) ayrılan Özgür Özel ve beraberindeki isimlerin Yeni Parti adıyla siyasi hareketlerini resmen başlatması, Türkiye siyasetinde CHP’den doğan partilerin geçmişini yeniden gündeme taşıdı.
Türkiye’nin en köklü siyasi partilerinden biri olan CHP’nin tarihinde farklı dönemlerde çok sayıda ayrılık yaşandı. Liderlik mücadeleleri, siyasi görüş ayrılıkları ve parti politikalarına yönelik eleştiriler sonucunda kurulan yeni oluşumlar ise bugüne kadar CHP’nin yerini alabilecek kalıcı bir siyasi güç haline gelemedi.
CHP’den Ayrılan Partilerin Ortak Özelliği: Kalıcılık Sorunu
CHP’den ayrılan kadroların kurduğu partiler, dönem dönem siyasette ses getirse de uzun vadede güçlü bir alternatif oluşturamadı. Bazı partiler kısa sürede kapanırken, bazıları başka siyasi oluşumlarla birleşti ya da zaman içerisinde etkisini tamamen kaybetti.
İlk Ayrılıklar Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Yaşandı
CHP kökenli ilk siyasi ayrılıklar Cumhuriyet’in ilk dönemlerinde gerçekleşti.
1924 yılında Kazım Karabekir öncülüğünde kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, kuruluşundan kısa süre sonra kapatıldı.
1930 yılında Fethi Okyar tarafından kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası ise yaşanan siyasi gelişmelerin ardından faaliyetlerine son verdi.
1960’lı Yıllarda Yeni Ayrılıklar Yaşandı
1965 yılında CHP’nin siyaset anlayışının değiştiğini savunan Turhan Feyzioğlu ve beraberindeki 47 milletvekili partiden ayrılarak Güven Partisi’ni kurdu.
1972 yılında ise Bülent Ecevit’in genel başkanlığına karşı çıkan Kemal Satır ve 18 milletvekili Cumhuriyetçi Parti’yi oluşturdu. Parti, daha sonra Güven Partisi ile birleşerek Cumhuriyetçi Güven Partisi adını aldı. Ancak bu oluşum da uzun ömürlü olamadı.
12 Eylül Sonrası CHP Geleneği Farklı Partilerde Devam Etti
1980 askeri darbesi sonrasında CHP’nin kapatılmasıyla birlikte sosyal demokrat çizgide yeni siyasi oluşumlar ortaya çıktı.
Halkçı Parti ile Sosyal Demokrasi Partisi, 1985 yılında birleşerek Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) çatısı altında toplandı.
Aynı dönemde Rahşan Ecevit liderliğinde kurulan Demokratik Sol Parti (DSP) de CHP geleneğinden beslenen önemli siyasi aktörlerden biri oldu.
1995 yılında ise SHP ile yeniden açılan CHP birleşme kararı aldı. Daha sonra Murat Karayalçın tarafından yeniden kurulan SHP de ilerleyen süreçte eski etkisini yakalayamadı.
Son Yıllarda da Yeni Partiler Kuruldu
CHP’den ayrılan isimler sonraki yıllarda da farklı siyasi oluşumlar kurmayı sürdürdü.
Yaşar Nuri Öztürk Halkın Yükselişi Partisi’ni, Emine Ülker Tarhan Anadolu Partisi’ni, Öztürk Yılmaz Yenilik Partisi’ni, Mustafa Sarıgül Türkiye Değişim Partisi’ni, Muharrem İnce ise Memleket Partisi’ni kurdu.
Ancak bu partilerin büyük bölümü beklenen siyasi etkiyi oluşturamadı. Bazı kurucular yeniden CHP saflarına dönerken, bazı partiler ise siyasi hayatta etkisiz kaldı.
Gözler Yeni Parti’nin Siyasi Performansında
Özgür Özel ve ekibinin kurduğu Yeni Parti’nin, CHP’den ayrılarak kurulan önceki siyasi hareketlerden farklı bir başarı hikâyesi yazıp yazamayacağı önümüzdeki süreçte Türk siyasetinin önemli başlıklarından biri olacak.
