Madrid merkezli El Espanol gazetesinin haberine göre, İspanya kendi geliştirdiği SIRTAP adlı insansız hava aracını bu yıl içerisinde ilk kez uçurmayı planlıyor. Ancak projede karşılaşılan teknik sınırlamalar nedeniyle Türk savunma sanayii ürünlerine yönelik ilginin giderek arttığı ifade edildi. Haberde, İspanyol ordusunun özellikle Juan Carlos-I amfibi hücum gemisinde kullanılabilecek uygun bir platform aradığı belirtildi.

Söz konusu gemi, Türkiye’nin çok maksatlı amfibi gemisi TCG ANADOLU ile aynı tasarıma sahip olmasıyla dikkat çekiyor. Bu nedenle Ankara’nın TCG ANADOLU için geliştirdiği operasyon konsepti, Madrid tarafından da yakından takip ediliyor. İspanyol kaynaklar, Bayraktar TB3’ün kısa pistten kalkış ve iniş yapabilme kabiliyeti sayesinde Juan Carlos-I için öne çıkan tek operasyonel seçeneklerden biri olduğuna vurgu yaptı.

Haberde yer alan bilgilere göre, İspanya’nın geliştirdiği SIRTAP platformu yaklaşık 150 kilogram faydalı yük taşıyabiliyor ve 750 kilogram kalkış ağırlığına sahip bulunuyor. Ancak sistemin operasyon gerçekleştirebilmesi için yaklaşık 800 metrelik bir piste ihtiyaç duyduğu ifade edildi. Bu durumun, deniz platformlarında kullanım açısından ciddi bir dezavantaj oluşturduğu kaydedildi.

Buna karşılık Bayraktar TB3’ün kısa pistli gemilerde görev yapabilecek şekilde tasarlanması, İspanya’nın dikkatini doğrudan Türkiye’ye çevirdi. Türk savunma sanayiinin özellikle son yıllarda sahada elde ettiği başarıların Avrupa’da yakından takip edildiği belirtilirken, Bayraktar platformlarının farklı çatışma bölgelerinde gösterdiği performansın da önemli bir referans olarak değerlendirildiği aktarıldı.

El Espanol gazetesinde yer alan değerlendirmede, Türkiye’nin insansız hava araçları alanında önemli bir avantaja sahip olduğu ifade edildi. Haberde, Türk SİHA’larının savaş sahasında kendini kanıtladığı belirtilirken, İspanya’nın bu alanda henüz istenilen seviyeye ulaşamadığı yönünde yorumlara yer verildi. Bu nedenle Madrid yönetiminin uzun yıllar sürebilecek yeni bir geliştirme sürecine girmek yerine, hazır ve operasyonel çözümleri değerlendirmeye yöneldiği kaydedildi.

Öte yandan, Türkiye ile İspanya arasında yalnızca insansız hava araçları konusunda değil, daha geniş kapsamlı savunma iş birlikleri üzerinde de temasların sürdüğü ifade ediliyor. İspanyol basınında yer alan iddialara göre, Bayraktar TB3 alımı olası daha büyük bir savunma paketinin parçası olabilir. Bu paketin içerisinde Türkiye’nin geliştirdiği beşinci nesil savaş uçağı KAAN’ın da bulunduğu öne sürülüyor.

Türk savunma sanayii kaynaklarının da El Espanol’e yaptığı açıklamalarda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile İspanya Başbakanı Pedro Sanchez hükümetleri arasında insansız sistemler üzerine çeşitli görüşmelerin devam ettiği doğrulandı. Ancak tarafların henüz müzakerelerin erken aşamasında olduğu ve herhangi bir nihai anlaşmanın bulunmadığı belirtiliyor.

Savunma uzmanlarına göre, İspanya’nın Türk savunma sanayiine yönelmesi Avrupa açısından da dikkat çekici bir gelişme olabilir. Son yıllarda özellikle Baykar tarafından geliştirilen insansız hava araçlarının uluslararası pazarda yoğun ilgi görmesi, Türkiye’yi küresel savunma sektöründe önemli aktörlerden biri hâline getirdi. Bayraktar TB2 ile başlayan süreç, AKINCI ve TB3 gibi yeni nesil platformlarla daha da genişledi.

Bayraktar TB3’ün en dikkat çekici özelliklerinden biri, deniz platformlarına entegre çalışabilmesi olarak öne çıkıyor. Katlanabilir kanat yapısı ve kısa pist kabiliyeti sayesinde TCG ANADOLU gibi gemilerde görev yapabilen sistem, keşif, gözetleme ve taarruz görevlerinde kullanılabiliyor. Bu özellikler, benzer gemilere sahip ülkelerin de dikkatini çekiyor.

KAAN savaş uçağı ise Türkiye’nin savunma sanayiindeki en büyük projelerden biri olarak görülüyor. Beşinci nesil savaş uçağı konseptiyle geliştirilen proje, düşük görünürlük, gelişmiş aviyonik sistemler ve yüksek manevra kabiliyeti gibi özellikleriyle öne çıkıyor. İspanya’nın bu projeye olası ilgisi, Türkiye’nin savunma alanındaki teknolojik kapasitesinin Avrupa’da da yakından izlendiğini gösteriyor.

Her ne kadar görüşmelerin henüz başlangıç seviyesinde olduğu belirtilse de, Türk savunma sanayiinin Avrupa ülkeleriyle geliştirdiği temasların gelecekte daha büyük ortaklıklara dönüşebileceği değerlendiriliyor. Özellikle deniz konuşlu insansız hava araçları ve yeni nesil savaş uçakları alanındaki iş birlikleri, önümüzdeki dönemde savunma sektörünün en dikkat çekici başlıklarından biri olmaya aday görünüyor.

Bu gelişme, Türkiye’nin savunma sanayii alanında geldiği noktayı gözler önüne sererken, özellikle insanlı jet motorlu hava araçları ihracatı açısından tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Türkiye daha önce insansız hava araçlarıyla küresel ölçekte dikkat çekmişti; ancak bu anlaşma, insanlı ve jet motorlu bir platformun ilk kez ihraç edilmesi bakımından ayrı bir önem taşıyor.

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, konuya ilişkin yaptığı açıklamada HÜRJET’in tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirildiğini vurgulayarak, bu ihracatın Türkiye’nin savunma sanayii tarihinde yeni bir sayfa açtığını ifade etti. Görgün, projenin yalnızca ticari bir anlaşma olmadığını, aynı zamanda NATO müttefiki olan Türkiye ve İspanya arasındaki stratejik iş birliğinin bir göstergesi olduğunu da belirtti.

Anlaşma kapsamında üretilecek HÜRJET’ler, İspanya’nın ihtiyaçlarına uygun şekilde TUSAŞ ve Airbus iş birliğiyle özel olarak konfigüre edilecek. Böylece Türk mühendisliğinin ürünü olan bu jetler, Avrupa hava sahasında aktif görev alacak. Bu durum, Türkiye’nin sadece üretici değil aynı zamanda çözüm ortağı olarak konumunu güçlendirdiğini gösteriyor.

TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu da yaptığı değerlendirmede, bu anlaşmanın iki ülke arasındaki savunma ve havacılık iş birliğini daha ileriye taşıyacağını ifade etti. Demiroğlu, HÜRJET’in Avrupa’ya açılmasının Türkiye’nin teknoloji ve mühendislik kapasitesinin uluslararası düzeyde kabul gördüğünün açık bir kanıtı olduğunu dile getirdi.

HÜRJET projesinin teknik gelişim süreci de oldukça dikkat çekici. Türkiye’nin ilk süpersonik jet eğitim uçağı olan HÜRJET, 30 Ocak 2023 tarihinde ilk motor çalıştırmasını gerçekleştirdi. Ardından 25 Nisan 2023’te ilk uçuşunu başarıyla tamamlayarak gökyüzüyle buluştu. Bu uçuş, projenin olgunlaşma sürecinde önemli bir eşik olarak kabul edildi. İlk uçuşun ardından test faaliyetleri planlanan takvim doğrultusunda devam etti ve uçak, tasarım sınırları içerisinde performansını kanıtladı.

Tek motorlu ve tandem kokpit yapısına sahip olan HÜRJET, modern savaş uçaklarına geçiş eğitimi için özel olarak tasarlandı. Bunun yanı sıra yalnızca eğitim amaçlı değil, aynı zamanda farklı görevlerde de kullanılabilecek çok yönlü bir platform olarak öne çıkıyor. HÜRJET; silahlı veya silahsız hava devriyesi görevleri, ileri seviye pilot eğitimi ve akrobasi gösterileri gibi çeşitli operasyonel rolleri yerine getirebiliyor.

Uçağın teknik özellikleri de dikkat çekici seviyede. Yaklaşık 13,6 metre uzunluğa ve 9,5 metre kanat açıklığına sahip olan HÜRJET, 1.4 Mach hıza ulaşabiliyor. Maksimum 45 bin feet irtifada görev yapabilen uçak, performans açısından birçok modern eğitim uçağıyla rekabet edebilecek kapasitede bulunuyor. Ayrıca 7 farklı istasyona sahip olan HÜRJET, 3 tonun üzerinde faydalı yük taşıma kapasitesiyle çok amaçlı kullanım imkanı sunuyor.

Bu anlaşma, Türkiye’nin savunma sanayiinde son yıllarda yakaladığı ivmenin bir sonucu olarak görülüyor. Özellikle insansız hava araçlarıyla küresel pazarda güçlü bir konum elde eden Türkiye, şimdi de insanlı hava platformlarında benzer bir başarı yakalamayı hedefliyor. HÜRJET’in İspanya’ya ihracatı, bu hedef doğrultusunda atılmış somut ve stratejik bir adım olarak öne çıkıyor.

Aynı zamanda bu gelişme, Avrupa ülkelerinin savunma tedarikinde alternatif arayışlarının arttığı bir dönemde Türkiye’nin güvenilir bir ortak olarak konumlandığını da gösteriyor. Küresel savunma harcamalarının yükseldiği ve tedarik zincirlerinin zorlandığı bir süreçte Türkiye’nin sunduğu çözümler, birçok ülke için cazip hale gelmiş durumda.

Sonuç olarak HÜRJET’in İspanya envanterine girmesi, yalnızca bir ihracat başarısı değil; aynı zamanda Türkiye’nin savunma sanayii vizyonunun uluslararası alanda kabul gördüğünün güçlü bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Bu adımın, ilerleyen dönemde yeni iş birliklerinin önünü açması bekleniyor.