Bu gelişme, Türkiye’nin savunma sanayii alanında geldiği noktayı gözler önüne sererken, özellikle insanlı jet motorlu hava araçları ihracatı açısından tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Türkiye daha önce insansız hava araçlarıyla küresel ölçekte dikkat çekmişti; ancak bu anlaşma, insanlı ve jet motorlu bir platformun ilk kez ihraç edilmesi bakımından ayrı bir önem taşıyor.

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, konuya ilişkin yaptığı açıklamada HÜRJET’in tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirildiğini vurgulayarak, bu ihracatın Türkiye’nin savunma sanayii tarihinde yeni bir sayfa açtığını ifade etti. Görgün, projenin yalnızca ticari bir anlaşma olmadığını, aynı zamanda NATO müttefiki olan Türkiye ve İspanya arasındaki stratejik iş birliğinin bir göstergesi olduğunu da belirtti.

Anlaşma kapsamında üretilecek HÜRJET’ler, İspanya’nın ihtiyaçlarına uygun şekilde TUSAŞ ve Airbus iş birliğiyle özel olarak konfigüre edilecek. Böylece Türk mühendisliğinin ürünü olan bu jetler, Avrupa hava sahasında aktif görev alacak. Bu durum, Türkiye’nin sadece üretici değil aynı zamanda çözüm ortağı olarak konumunu güçlendirdiğini gösteriyor.

TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu da yaptığı değerlendirmede, bu anlaşmanın iki ülke arasındaki savunma ve havacılık iş birliğini daha ileriye taşıyacağını ifade etti. Demiroğlu, HÜRJET’in Avrupa’ya açılmasının Türkiye’nin teknoloji ve mühendislik kapasitesinin uluslararası düzeyde kabul gördüğünün açık bir kanıtı olduğunu dile getirdi.

HÜRJET projesinin teknik gelişim süreci de oldukça dikkat çekici. Türkiye’nin ilk süpersonik jet eğitim uçağı olan HÜRJET, 30 Ocak 2023 tarihinde ilk motor çalıştırmasını gerçekleştirdi. Ardından 25 Nisan 2023’te ilk uçuşunu başarıyla tamamlayarak gökyüzüyle buluştu. Bu uçuş, projenin olgunlaşma sürecinde önemli bir eşik olarak kabul edildi. İlk uçuşun ardından test faaliyetleri planlanan takvim doğrultusunda devam etti ve uçak, tasarım sınırları içerisinde performansını kanıtladı.

Tek motorlu ve tandem kokpit yapısına sahip olan HÜRJET, modern savaş uçaklarına geçiş eğitimi için özel olarak tasarlandı. Bunun yanı sıra yalnızca eğitim amaçlı değil, aynı zamanda farklı görevlerde de kullanılabilecek çok yönlü bir platform olarak öne çıkıyor. HÜRJET; silahlı veya silahsız hava devriyesi görevleri, ileri seviye pilot eğitimi ve akrobasi gösterileri gibi çeşitli operasyonel rolleri yerine getirebiliyor.

Uçağın teknik özellikleri de dikkat çekici seviyede. Yaklaşık 13,6 metre uzunluğa ve 9,5 metre kanat açıklığına sahip olan HÜRJET, 1.4 Mach hıza ulaşabiliyor. Maksimum 45 bin feet irtifada görev yapabilen uçak, performans açısından birçok modern eğitim uçağıyla rekabet edebilecek kapasitede bulunuyor. Ayrıca 7 farklı istasyona sahip olan HÜRJET, 3 tonun üzerinde faydalı yük taşıma kapasitesiyle çok amaçlı kullanım imkanı sunuyor.

Bu anlaşma, Türkiye’nin savunma sanayiinde son yıllarda yakaladığı ivmenin bir sonucu olarak görülüyor. Özellikle insansız hava araçlarıyla küresel pazarda güçlü bir konum elde eden Türkiye, şimdi de insanlı hava platformlarında benzer bir başarı yakalamayı hedefliyor. HÜRJET’in İspanya’ya ihracatı, bu hedef doğrultusunda atılmış somut ve stratejik bir adım olarak öne çıkıyor.

Aynı zamanda bu gelişme, Avrupa ülkelerinin savunma tedarikinde alternatif arayışlarının arttığı bir dönemde Türkiye’nin güvenilir bir ortak olarak konumlandığını da gösteriyor. Küresel savunma harcamalarının yükseldiği ve tedarik zincirlerinin zorlandığı bir süreçte Türkiye’nin sunduğu çözümler, birçok ülke için cazip hale gelmiş durumda.

Sonuç olarak HÜRJET’in İspanya envanterine girmesi, yalnızca bir ihracat başarısı değil; aynı zamanda Türkiye’nin savunma sanayii vizyonunun uluslararası alanda kabul gördüğünün güçlü bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Bu adımın, ilerleyen dönemde yeni iş birliklerinin önünü açması bekleniyor.

Milli havacılığın simge projelerinden biri olan HÜRJET’in 300’üncü test uçuşu geçtiğimiz haftalarda başarıyla tamamlandı.

Dışa bağımlılığın azaltılmasında dev bir adım olan HÜRJET’e dünyadan da ilgi yoğun.

İSPANYA’DA HÜRJET’İN ALIMI ONAYLANDI

İlk jet eğitim ve hafif taarruz uçağı HÜRJET’in İspanya’ya satışında sona gelindi.

İspanya hükümeti, HÜRJET’in satın alınımına onay verdi.

Kara, Bakanlar Kurulu’nun 28 Ekim’de yaptığı haftalık olağan toplantısında alındı.

“3 MİLYAR 120 MİLYON EUROLUK SÖZLEŞME ONAYLANDI”

Karada; “Bakanlar Kurulu, mevcut AE.09 (F5) uçağının yerine, savaş ve taarruz uçağı için Entegre Eğitim Sistemi (ITS-C) satın alınmasına ilişkin, tahmini değeri 3 milyar 120 milyon euro olan sözleşmeyi onayladı.” denildi.

“SÖZLEŞME 30 KASIM 2035’E KADAR GEÇERLİ OLACAK”

İspanya’nın Türkiye’den 45 adet HÜRJET satın alımıyla ilgili Bakanlar Kurulu kararında şu ifadeler yer aldı:

Bu sözleşmenin gerekliliği, Hava Kuvvetleri ve Uzay Kuvvetleri’nin, savaş ve taarruz uçakları konusunda uzmanlaşmış pilotların eğitiminde kabiliyetlerin güncellenmesi, genişletilmesi ve yenilenmesi için gerekli gereksinimlerin karşılanmasını sağlayacaktır.

Bu sistem (ITS-C), yeni ve karmaşık güvenlik senaryolarında operasyonlara yeterli hazırlığın sağlanmasını amaçlamaktadır. Sözleşme, imzalandığı tarihten itibaren 30 Kasım 2035’e kadar geçerli olacak ve uzatma imkanı bulunmamaktadır.

“PROJEYE İSPANYA’DAKİ 15 BÜYÜK HAVACILIK ŞİRKETİ DE KATILIM SAĞLAYACAKTIR”

Teslimatların 2028’de başlaması, ilk sevkiyat uçağın 2029/2030 eğitim kursunda kullanılması ve HÜRJET’lerin en az 30 yıl görev yapması öngörülüyor.

Diğer yandan ‘Infodefensa’ adlı savunma ile ilgili haber sitesi de “Bu projede Airbus, havacılık sektörünün ulusal koordinatörü ve itici gücü olacak. Ona, Aciturri, Aernnova, Aertec, Airtificial, Amper, Centum, CESA, CLUE, GMV, Grabysur, Indra, Grupo Oesia, Orbital ve Sener’in olduğu İspanya’daki 15 büyük havacılık şirketi de katılım sağlayacaktır.” açıklamasında bulundu.

Program kapsamında İspanya Sanayi Bakanlığı’ndan 5 yıla yayılacak 1,04 milyar euroluk kredi sağlanacağı belirtilen haberde, “Planlanan takvime göre teslimatların 2028 yılında başlaması ve ilk sevkiyat uçağın 2029/2030 eğitim kursu için platformda yer almaya ve eğitim almaya başlaması öngörülüyor. Hürjet temelindeki yeni eğitim uçaklarının en az 30 yıl görev yapması bekleniyor.” denildi.

‘Actualidadaeroespecial’ sitesi de, Bakanlar Kurulu’nda alınan kararı, “Anlaşma, Airbus’ın tasarım, üretim, sistem entegrasyonu, hizmet içi destek ve eğitim alanındaki uzmanlığının yanı sıra, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin gelişmiş yeteneklere sahip süpersonik, tek motorlu, iki kişilik bir eğitim uçağı olan HÜRJET’in yenilikçi tasarımından yararlanacak. Bu model, gelecekteki eğitim sisteminin üzerine inşa edileceği teknolojik temeli oluşturacak.” ifadeleriyle duyurdu.

HÜRJET ÖZELLİKLERİ

– Uzunluk: 13,6 metre

– Kanat Açıklığı: 9,5 metre

– Yükseklik: 5,1 metre

– Kanat Alanı: 35 metrekare

– İtki: 17.600Ib

– Yük Kapasitesi: 2721 kg

– Azami Hız: 1.4 Mach (1715 km/saat)

– Menzil: 2222 km