Son artışla birlikte motorin fiyatları birçok şehirde 75 lira seviyesini aşarken, doğu illerinde ise 77 liranın üzerine çıktı.

Motorin Fiyatları Yeniden Güncellendi

21 Temmuz itibarıyla yürürlüğe giren zam sonrası motorinin litre fiyatı büyük şehirlerde şu seviyelere yükseldi:

• İstanbul: 74,27 TL
• Ankara: 75,39 TL
• İzmir: 75,66 TL
• Doğu illeri: 77,11 TL’ye kadar

Akaryakıt istasyonlarında tabelalar yeniden değişirken, küresel petrol piyasasındaki hareketlilik pompaya doğrudan yansımaya devam ediyor.

Temmuz Ayında Artış 8,54 Liraya Ulaştı

Temmuz ayı boyunca motorin fiyatlarında peş peşe gelen zamlarla birlikte toplam artış 8 lira 54 kuruş oldu. Uzmanlar, bu yükselişte uluslararası petrol fiyatları, döviz kurundaki hareketlilik ve rafineri ürün maliyetlerindeki değişimlerin belirleyici olduğunu ifade ediyor.

Petrol Piyasasında Gerilim Etkisi

ABD ile İran arasında daha önce sağlanan mutabakatın sona ermesi ve bölgede yeniden artan jeopolitik riskler, petrol fiyatlarının yukarı yönlü hareket etmesine neden oldu. Küresel piyasalarda yaşanan bu gelişmeler, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının da yeniden yükselmesine yol açtı.

Enerji piyasalarında belirsizliğin sürmesi nedeniyle önümüzdeki günlerde petrol fiyatlarındaki seyir, akaryakıt fiyatlarının yönü açısından yakından takip ediliyor.

Eşel Mobil Sistemi Zamların Etkisini Sınırlıyor

Hükümet tarafından uygulanan eşel mobil sistemi kapsamında, akaryakıta yansıması beklenen fiyat artışlarının önemli bir bölümü Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanıyor. Bu uygulama sayesinde hesaplanan zamların yalnızca belirli bir kısmı pompa fiyatlarına yansırken, kalan bölüm vergi düzenlemesiyle dengeleniyor.

Yetkililer, sistemin enflasyon üzerindeki baskıyı azaltmaya ve dezenflasyon sürecini desteklemeye katkı sağlamayı amaçladığını belirtiyor.

Uluslararası petrol piyasalarında yaşanan dalgalanmanın etkisiyle, 14 Nisan 2026 Salı gününden itibaren geçerli olacak şekilde motorinin litre fiyatına 4,35 TL indirim yapıldı. Bu indirim doğrudan pompa fiyatlarına yansıyacak. Böylece uzun süredir yüksek seyreden motorin fiyatlarında sürücülerin yüzünü güldüren bir gelişme yaşanmış oldu.

Motorin Fiyatları Ne Kadar Oldu?

Yeni fiyat düzenlemesiyle birlikte büyükşehirlerdeki motorin litre fiyatları şu seviyelere geriledi:

• İstanbul: 72,21 TL
• Ankara: 73,34 TL
• İzmir: 73,62 TL

Fiyatların şehirler arasında farklılık göstermesinde nakliye, dağıtım maliyetleri ve yerel vergi düzenlemeleri etkili oluyor.

Savaşın Etkisiyle Petrol Tırmanmıştı

Şubat ayının son günlerinde başlayan bölgesel çatışmalar, küresel petrol arzı konusunda endişeleri artırmış ve petrol fiyatlarında hızlı bir yükselişe yol açmıştı. Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde önemli referans olan Brent petrol fiyatı, kısa süre içerisinde 75 dolardan 115 dolara kadar yükseldi. Bu artış, yüzde 50’nin üzerinde bir değerlenmeye işaret ediyordu.

Petrol fiyatlarındaki bu yükseliş, doğal olarak akaryakıt fiyatlarını da yukarı çekti. Ancak son günlerde sağlanan ateşkes ortamı ve piyasaların kısmen sakinleşmesiyle birlikte petrol fiyatları yeniden düşüş eğilimine girdi. Bu düşüş, kısa sürede akaryakıt fiyatlarına da indirim olarak yansıdı.

Eşel Mobil Sistemi Devreye Girdi

Akaryakıt fiyatlarındaki ani artışların vatandaşlara doğrudan yansımaması için bir süredir eşel mobil sistemi uygulanıyor. Bu sistem sayesinde akaryakıta yapılması gereken zamların önemli bir kısmı, Özel Tüketim Vergisi’nden karşılanıyor. Böylece pompa fiyatlarına yansıyan zam oranı sınırlanıyor.

Son düzenlemelerde, yapılması gereken zammın yalnızca yüzde 25’lik kısmı tüketiciye yansıtılırken, geri kalan yüzde 75’lik kısmı ÖTV düzenlemesiyle karşılandı. Bu uygulama özellikle benzin fiyatlarında etkili olmaya devam ediyor. Ancak motorin tarafında ÖTV sınırının dolması nedeniyle son dönemlerde yapılan zamlar doğrudan pompa fiyatlarına yansımıştı.

Yeni indirimle birlikte motorin fiyatlarında kısmi bir rahatlama sağlanmış oldu. Eşel mobil sistemi, özellikle enflasyonla mücadelede önemli bir araç olarak değerlendiriliyor. Akaryakıt fiyatlarındaki artışın sınırlanması, ulaşım maliyetlerinden lojistiğe kadar pek çok sektörde fiyat baskısını azaltıyor.

Akaryakıt Fiyatları Nasıl Belirleniyor?

Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde uluslararası piyasa fiyatları, döviz kuru ve vergi oranları temel belirleyici unsurlar olarak öne çıkıyor. Benzin ve motorin fiyatları hesaplanırken öncelikle gümrüksüz rafineri fiyatı belirleniyor. Bu fiyata Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) payı ekleniyor. Böylece KDV hariç rafineri satış fiyatı ortaya çıkıyor.

Gümrüksüz rafineri fiyatının belirlenmesinde ise Akdeniz piyasasında oluşan günlük ürün fiyatları ve döviz kuru dikkate alınıyor. Uluslararası piyasalardaki dalgalanmalar ve kur hareketleri, iç piyasadaki fiyatların şekillenmesinde doğrudan etkili oluyor.

Piyasalarda Gözler Yeni Gelişmelerde

Ateşkesin ardından petrol fiyatlarında yaşanan düşüş şimdilik olumlu bir hava estirmiş olsa da küresel piyasalarda belirsizlik sürüyor. Enerji fiyatlarının önümüzdeki günlerdeki seyri, hem uluslararası gelişmelere hem de arz-talep dengesine bağlı olarak şekillenecek.

Motorine gelen son indirim, kısa vadede tüketiciler için olumlu bir gelişme olarak görülüyor. Ancak petrol fiyatlarındaki oynaklık nedeniyle akaryakıt fiyatlarının önümüzdeki dönemde de dalgalı seyretmesi bekleniyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın Hürmüz Boğazı’na uyguladığı geçiş ambargosu nedeniyle petrol fiyatları yükseldi. Bu artış akaryakıt fiyatlarına yansımaya başladı. Önceki gün devreye girmesi beklenen 6,69 liralık motorin zammı, eşel mobil sisteminin devreye alınacağı beklentisiyle ertelenmişti.

Cumhurbaşkanı Kararı ile devreye alınan sistem, 2 Mart tarihinden itibaren bazı petrol ürünlerinde fiyat artışı yaşanması durumunda, artış tutarının yüzde 75’i kadar ÖTV indirimini sağlayacak. Buna göre; benzinde litre başına 14,8277 TL, motorinde 13,9006 TL ve LPG’de kilogram başına 11,3830 TL’ye kadar indirim yapılabilecek.

Fiyatlar düşerse de ÖTV, azalışın yüzde 75’i oranında artırılacak ancak artırılan ÖTV, 2 Mart’ta uygulanan tutarı geçmeyecek.

Sistemin uygulamasıyla örneğin 10 liralık fiyat artışında, sadece 2,5 lira tüketiciye yansıyacak, kalan 7,5 lira ise vergi indirimi yoluyla karşılanacak. Böylece, yüksek bütçe gelirinden feragat edilse de enflasyon üzerindeki etkiler sınırlandırılarak vatandaşın bütçesi korunmuş olacak.

Türkiye’de eşel mobil sistemi, 2021’in son çeyreğinde artan döviz kuruna bağlı olarak akaryakıt ürünlerinde kaldırılmıştı.