CHP Genel Merkezi’nde açıklama yapan Kılıçdaroğlu, partisinin terör sorununun çözümüne yönelik Meclis merkezli yaklaşımının yeni olmadığını belirtti. 2013 yılında yürütülen çözüm sürecinde de benzer şekilde TBMM’yi işaret ettiklerini ifade eden Kılıçdaroğlu, sürecin gizli görüşmeler yerine parlamentonun çatısı altında yürütülmesi gerektiğini savunduklarını söyledi.

Kılıçdaroğlu, aradan geçen 13 yılın ardından çözüm adresi olarak TBMM’nin gösterilmesinin, geçmişte ortaya koydukları yaklaşım açısından önemli olduğunu dile getirdi.

“DÖRT BOYUT BİRLİKTE ELE ALINMALI”

“Terörsüz Türkiye” hedefinin kalıcı bir çözüme ulaşabilmesi için yalnızca silah bırakma sürecine odaklanılmaması gerektiğini belirten Kılıçdaroğlu, dört temel başlıktan oluşan bir çerçeve ortaya koydu.

Kılıçdaroğlu’nun sıraladığı başlıklar şöyle:

1. Örgütün silahsızlanması ve tasfiyesi:
PKK’nın silahlarını doğrulanabilir şekilde bırakması ve örgütsel yapısının tasfiye edilmesi.

2. Demokratik ve hukuki reformlar:
Türkiye’de bütün yurttaşları kapsayacak demokratik düzenlemelerin ve hukuki reformların hayata geçirilmesi.

3. Bölgesel güvenlik düzenlemesi:
Irak ve Suriye’de bulunan bağlantılı silahlı yapıların geleceğini de kapsayan kapsamlı bir bölgesel güvenlik mekanizmasının oluşturulması.

4. Egemenlik stratejisi:
Dış güçlerin vekil yapılanmalar üzerinden Türkiye’ye yönelik müdahalelerini sınırlandıracak bir egemenlik politikasının geliştirilmesi.

Kılıçdaroğlu, söz konusu dört unsurun birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirterek, Türkiye’nin kendi iç barışını tesis ederken bölgesel ve uluslararası gelişmeleri de dikkate alması gerektiğini vurguladı.

“TERÖRÜN BİTMESİ TARİHSEL BİR FIRSAT”

Meselenin yalnızca güvenlik perspektifinden ele alınmaması gerektiğini savunan Kılıçdaroğlu, terörün sona ermesinin Türkiye açısından önemli bir fırsat oluşturduğunu ifade etti.

Kılıçdaroğlu, sürecin aynı zamanda Cumhuriyetin demokrasiyle güçlendirilmesi açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, güvenlik ve özgürlük arasında bir tercih yapılması yerine her iki alanın hukuk temelinde birlikte güvence altına alınması gerektiğini söyledi.

Toplumun farklı kesimlerinin çatışma alanı olmaktan çıkarılarak ortak güvenceler çerçevesinde buluşturulmasının önemine dikkat çeken Kılıçdaroğlu, kalıcı toplumsal barışın hukuk ve demokrasi zemininde kurulabileceğini ifade etti.

“ÜNİTER DEVLET YAPISI KIRMIZI ÇİZGİMİZ”

Kılıçdaroğlu, sürecin yalnızca iç politika ve demokrasi başlıklarıyla sınırlı olmadığını, Türkiye’nin güvenliği ve dış politikası açısından da kritik önem taşıdığını söyledi.

Türkiye’nin bölgesel aktör olabilmesi açısından terör sorununun çözülmesinin önemli olduğunu belirten Kılıçdaroğlu, bu kapsamda terörün tamamen sona erdirilmesi ile üniter devlet yapısının korunmasını CHP’nin temel kırmızı çizgileri arasında gösterdi.

Kılıçdaroğlu, bundan sonraki aşamalarda sürecin TBMM merkezli ilerlemesi gerektiğini savunarak, hazırlanacak çerçeve yasanın açık ve net hukuk ilkelerine dayanması gerektiğini dile getirdi.

Silahsızlanmanın yalnızca sözde kalmaması gerektiğini belirten Kılıçdaroğlu, sürecin gerçek, denetlenebilir ve geri dönüşü olmayacak şekilde yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Kılıçdaroğlu’nun ortaya koyduğu çerçevede demokratik siyasetin alanının genişletilmesi, Türkiye’nin üniter devlet yapısının ve egemenlik anlayışının korunması da sürecin temel unsurları arasında yer aldı.

Böylece CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu, “Terörsüz Türkiye” sürecinin yalnızca örgütün silah bırakmasından ibaret görülmemesi gerektiğini; güvenlik, hukuk, demokrasi, bölgesel dengeler ve Türkiye’nin egemenliğiyle birlikte ele alınması gerektiğini ortaya koydu.

Chikli, konuşmasında Türkiye’nin son dönemde izlediği dış politikaya yönelik eleştiriler yönelterek, “Erdoğan’ın Türkiye’si ve Şara’nın Suriye’si artık İran’dan çok daha endişe verici.” ifadelerini kullandı.

“Şii ekseni dönemi sona erdi”

İsrailli Bakan, bölgedeki güç dengelerinin değiştiğini savunarak, İran, eski Suriye yönetimi ve Hizbullah’ın oluşturduğu yapının etkisini büyük ölçüde kaybettiğini öne sürdü. Chikli, bu dönemin sona erdiğini iddia etti.

“Yeni eksen Türkiye, Suriye ve Katar”

Orta Doğu’da farklı bir siyasi blok oluştuğunu ileri süren Chikli, Türkiye, Suriye ve Katar’ın yeni bir eksenin parçası olduğunu savundu. Bu yapıyı Müslüman Kardeşler çizgisiyle ilişkilendiren Chikli, Batılı ülkelere gelişmeleri yakından takip etmeleri çağrısında bulundu.

Neo-Osmanlı iddiasını gündeme getirdi

Konuşmasının devamında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dış politika vizyonuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Chikli, Türkiye’nin neo-Osmanlı anlayışı doğrultusunda hareket ettiğini öne sürdü.

Bu kapsamda Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları konusuna da değinen Chikli, Türkiye’nin Mavi Vatan doktrini üzerinden Yunanistan ve Kıbrıs’a yönelik politikalarını eleştirdi.

Kudüs açıklamaları üzerinden Türkiye’yi hedef aldı

Chikli, Türk yetkililerin Kudüs’e ilişkin geçmişte yaptıkları bazı açıklamalara atıfta bulunarak, Türkiye’nin Kudüs’ü yeniden Osmanlı dönemindeki statüsüne benzer bir yapıya dönüştürmek istediğini iddia etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Filistin konusundaki söylemlerini de eleştiren Chikli, Türkiye’nin Filistin politikasına yönelik değerlendirmelerde bulunarak İsrail’in bu açıklamalardan rahatsızlık duyduğunu dile getirdi.

İsrailli Bakanın açıklamaları, Türkiye ile İsrail arasında son dönemde devam eden diplomatik gerilimlerin gölgesinde dikkat çeken mesajlar olarak değerlendirildi.

Bölgesel güvenlik dengelerine ilişkin yapılan yorumlarda, Türkiye’nin son yıllarda izlediği dış politika ve güvenlik stratejisinin hem ABD hem de Avrupa açısından giderek daha kritik hale geldiği belirtiliyor. Bu durumun özellikle Yunanistan ve İsrail cephesinde dikkatle takip edildiği ifade ediliyor.

YUNANİSTAN’DA NATO ENDİŞESİ

Uluslararası değerlendirmelerde öne çıkan başlıklardan biri de Yunanistan’ın NATO içindeki pozisyonu oldu. Atina yönetiminin, Türkiye’nin ittifak bünyesindeki etkisinin artabileceği ihtimali karşısında diplomatik hazırlıklarını gözden geçirdiği yorumları yapılıyor.

Yaklaşan NATO Zirvesi öncesinde Yunanistan’ın bazı konularda daha sert bir tutum benimseyebileceği ve olası karar süreçlerinde veto kartını gündeme getirebileceği yönünde değerlendirmeler bulunuyor. Türkiye’nin Avrupa güvenlik mimarisindeki ağırlığının artmasının, Atina tarafından yakından izlendiği belirtiliyor.

“TÜRKİYE NATO’DA DAHA ETKİN OLABİLİR” YORUMU

Yunan basınında yer alan bazı analizlerde, Trump’ın NATO içerisinde Türkiye’nin stratejik önemini ön plana çıkarabileceği öne sürüldü. Özellikle Doğu Akdeniz, Ege, Kıbrıs ve Trakya ekseninde yaşanan gelişmelerin bölgesel dengeler üzerinde belirleyici rol oynadığına dikkat çekildi.

Söz konusu değerlendirmelerde Türkiye’nin enerji güvenliği, deniz yetki alanları ve savunma politikalarıyla bölgesel denklemde etkili bir aktör haline geldiği vurgulanırken, bunun NATO içindeki güç dağılımına da yansıyabileceği ifade edildi.

DOĞU AKDENİZ’DE REKABET DERİNLEŞİYOR

Analizlerde Türkiye’nin Kıbrıs çevresindeki enerji kaynakları, deniz yetki alanları ve güvenlik politikaları nedeniyle bölgedeki birçok aktörle rekabet halinde bulunduğu belirtildi. Doğu Akdeniz’in enerji ve güvenlik eksenli mücadelede önemini koruduğu, önümüzdeki süreçte bu alandaki diplomatik hareketliliğin artabileceği değerlendiriliyor.

LÜBNAN VE SURİYE YENİ DENGELERİN MERKEZİNDE

Uzman yorumlarına göre bölgesel rekabet yalnızca deniz yetki alanlarıyla sınırlı kalmıyor. Lübnan ve Suriye’de yaşanan gelişmeler de Türkiye, İsrail ve diğer bölgesel aktörler arasındaki ilişkileri doğrudan etkiliyor.

Türkiye’nin diplomatik girişimleri, insani yardım faaliyetleri ve bölgesel temaslarıyla etkinliğini artırdığı belirtilirken, İsrail ile zaman zaman yaşanan görüş ayrılıklarının yeni gerilim başlıkları oluşturduğu ifade ediliyor. Bazı değerlendirmelerde Lübnan’ın, Ankara ile Tel Aviv arasındaki stratejik rekabetin yeni odak noktalarından biri haline geldiği öne sürülüyor.

İSRAİL-TÜRKİYE İLİŞKİLERİNDE HASSAS SÜREÇ

Uluslararası analizlerde, Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkilerin son dönemde daha karmaşık bir zeminde ilerlediği değerlendirmesi yapılıyor. Ankara’nın Gazze ve Lübnan konularındaki açıklamaları ile Hamas’a yönelik yaklaşımının, İsrail tarafından güvenlik perspektifiyle değerlendirildiği belirtiliyor.

ABD’nin ise iki ülke arasındaki dengeleri gözeten bir politika izlemeye çalıştığı, Trump yönetiminin NATO ekseninde Türkiye’nin stratejik konumunu daha fazla öne çıkarabileceğine yönelik iddiaların gündemde olduğu ifade ediliyor.

NATO ZİRVESİ KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR

Yaklaşan NATO Zirvesi’nin, Türkiye’nin ittifak içindeki rolü ve ABD ile ilişkilerinin geleceği açısından önemli başlıklara sahne olması bekleniyor. Zirvede Türkiye’nin Avrupa güvenliğine katkısı, Doğu Akdeniz’deki etkisi ve bölgesel krizlerde üstlendiği rollerin öne çıkabileceği belirtiliyor.

Bunun yanı sıra Yunanistan’ın hassasiyetleri ve İsrail’in güvenlik kaygılarının da toplantı gündemine dolaylı şekilde yansıması bekleniyor.

BÖLGESEL GÜÇ MÜCADELESİ YENİ BİR EVREYE GİRİYOR

Uzmanlara göre Türkiye’nin bölgesel krizlerde artan etkisi, hem Washington hem de Avrupa başkentleri tarafından yakından takip ediliyor. Ancak Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’daki çok aktörlü rekabetin giderek daha karmaşık bir yapıya dönüşmesi, NATO içindeki dengeleri de doğrudan etkiliyor.

Önümüzdeki dönemde Türkiye, ABD, Yunanistan ve İsrail arasında diplomatik temasların yoğunlaşması beklenirken, NATO’nun bu süreçte belirleyici platformlardan biri olacağı değerlendiriliyor.

10 Mart’ta varılan anlaşmanın sahada uygulanmaması üzerine Şam yönetimi askeri müdahale kararı almış ve geniş çaplı operasyonlar başlatmıştı. SDG/YPG’nin Halep’te sivil yerleşim alanlarını hedef alan saldırılarının ardından Suriye ordusu, örgütü kentin üç mahallesinden çıkardı.

Bunun devamında Fırat’ın doğusu ve batısında eş zamanlı operasyonlar yürüten Suriye ordusu, Rakka, Deyrizor ve Tabka başta olmak üzere birçok stratejik noktada kontrolü yeniden ele geçirdi.

Yaşanan çatışmaların ardından taraflar arasında 15 günlük bir ateşkes sağlandı. Ateşkesi izleyen günlerde Şam yönetimi ile SDG/YPG arasında, ateşkesin kalıcı hale getirilmesini ve kademeli entegrasyonu öngören yeni bir mutabakat daha imzalandı. Suriye devlet televizyonu, anlaşmanın resmen yürürlüğe girdiğini duyurdu.

Bu gelişmelerin ardından Suriye İçişleri Bakanlığı’na bağlı güvenlik güçleri, SDG/YPG’nin kontrolünde bulunan Haseke’ye girmeye başladı. Yaklaşık 100 personel ve bir komutandan oluşan konvoyun kente girişi sırasında SDG/YPG tarafından sokağa çıkma yasağı ilan edildi.

Kent merkezine ulaşan güvenlik güçlerinin Haseke’de kontrolü tamamen sağladığı, kamu binaları çevresinde konuşlanmaya başladığı belirtildi. Haseke Trafik Merkezi binası önünde konuşlanan güçler, binaya Suriye bayrağı asmaya çalıştı.

Konvoyun bölgeye ulaşmasının ardından, sokağa çıkma yasağına rağmen çok sayıda sivil sokaklara çıkarak gelişmeleri sevinç gösterileriyle karşıladı.

Öte yandan anlaşma kapsamında hareketliliğin sürdüğü bir diğer bölge olan Ayn el-Arab’da (Kobani) da dün Suriye Halep İç Güvenlik Güçleri’nin şehre giriş yaptığı bildirildi.

ABD merkezli The Wall Street Journal’ın (WSJ) incelediği dosyalara göre, Esad yönetimi süresince istihbarat servisleri toplumun her kesimini izledi. Komşular, akrabalar ve hatta eşler bile ihbar sisteminin bir parçası haline getirildi. Bu durum, çok sayıda kişinin tutuklanmasına, cezaevlerine gönderilmesine ve geri dönmemesine yol açtı.

Belgelerin bir kısmının istihbarat binalarında gizli bölmelerde saklandığı, diğerlerinin ise rejimin çöküşü sırasında kaçan görevlilerin masalarında dağınık halde bırakıldığı aktarıldı.

Dosyalarda yer alan örneklerden biri, Şam’ın yoksul bir mahallesinde yaşayan 60 yaşındaki imam Abdu Haruf’a ait. Haruf’un, iki aile arasındaki bir anlaşmazlığı çözmesi için çağrıldığı, ancak gittiği yerde zorla alıkonularak cezaevine gönderildiği belirtildi. Ailesi, Haruf’un aylar sonra bir hapishanede hayatını kaybettiğini öğrendi; cenazesi ise kendilerine teslim edilmedi.

İstihbarat kayıtları, Haruf’un bir akrabası tarafından rejim karşıtı olmakla suçlanarak ihbar edildiğini ortaya koydu. Ailesi onun siyasetten uzak durduğunu ifade etse de tek bir ihbar, tutuklanması için yeterli oldu.

WSJ’nin aktardığına göre bu olay, Esad dönemindeki gözetim sistemini yansıtan yüzlerce vakadan yalnızca biri. Belgeler, istihbarat birimlerinin korku yoluyla insanları birbirine karşı nasıl konumlandırdığını ve toplumda derin bir güvensizlik yarattığını gösteriyor.

Suriye İnsan Hakları Ağı’nın verilerine göre, 2011 yılından bu yana Esad rejimi altında 160 binden fazla kişi zorla kaybedildi.

Dosyalarda, rejime bağlı dört ana istihbarat teşkilatının faaliyetlerine de yer verildi. Barışçıl muhaliflerden silahlı gruplara, yabancı diplomatlar ile Birleşmiş Milletler personeline kadar çok geniş bir kesimin izlendiği kaydedildi. ABD doları bulundurmak, kayıt dışı SIM kart kullanmak veya özel sohbetlerde hükümeti eleştirmek dahi suç unsuru sayıldı.

Belgelerde ayrıca, eşlerin birbirini ihbar ettiği vakalar da yer aldı. Oyuncu Firas el-Fakir’in, özel konuşmalarının eşi tarafından gizli servise iletildiği, bunun ardından uzun süre sorgulandığı ve tutuklanma korkusuyla yaşamaya zorlandığı aktarıldı.

Haberde, özellikle 215. Askeri İstihbarat Şubesi’ne dikkat çekildi. Eski tutukluların ifadelerine göre bu birim, muhalifleri sindirmeye yönelik ağır uygulamalarıyla biliniyordu. Rejimin devrilmesinin ardından cezaevlerini ziyaret eden WSJ muhabirleri, küçük hücreler ve cezaevi yapılarının bıraktığı izlerle karşılaştı.

Eski askeri adli tıp görevlisi Ali Hamdan’ın anlatımına göre, 2012–2015 yılları arasında bu birimden her gün çok sayıda tutuklunun cansız bedeni resmi kayıtlara geçti. Bulgular, sistematik ihlallerin boyutunu ortaya koydu.

Ortaya çıkan bu belgeler, Esad döneminin yalnızca askeri değil, toplumsal düzeyde de derin izler bırakan bir baskı düzeni kurduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

ABD’nin Ortadoğu’daki politikaları uzun süredir “demokrasi”, “özgürlük” ve “insan hakları” söylemleriyle meşrulaştırılıyor. Ancak sahadaki gerçeklik, bu söylemlerin ardında yatan çıkar merkezli, baskıcı ve çifte standartlı bir stratejiyi açıkça ortaya koyuyor. DEAŞ’ın doğuşu ve yükselişi de bu çerçevede ele alınmalıdır.

Örgüt bir anda ve kendiliğinden ortaya çıkmadı. Irak işgali sonrası çöken devlet yapısı, ABD’nin kurguladığı güç boşluğu ve bölgesel mühendislik politikaları bu zemini hazırladı. Bu boşluk, terör örgütlerinin “kullanışlı düşman” rolünü oynaması için elverişli hale getirildi.

ABD’nin DEAŞ’ı doğrudan kurduğu yönündeki iddialar tartışmalı olsa da, örgütü dolaylı biçimde eğitip donatan, silah akışlarını denetlemeyen, bölgeyi istikrarsızlığa sürükleyen politikaları inkâr edilemez. Suriye’deki çatışmaların derinleşmesi, İsrail’in güvenliğini merkeze alan Washington stratejisiyle yakından ilişkilidir. Çünkü ABD için Suriye meselesi hiçbir zaman sadece Suriye olmamıştır; mesele, İsrail’in bölgesel üstünlüğünü garantilemek, İran’ı çevrelemek ve Rusya’nın nüfuzunu sınırlamak olmuştur.

Bugün ABD, Şam yönetimiyle kurulabilecek olası temasları da yine kendi çıkar penceresinden değerlendirecektir. Şara’yı  muhatap alırken “reform”, “istikrar” ya da “barış” gibi kavramları dillendirecek; ancak perde arkasında Golan Tepeleri’ndeki İsrail işgalini fiilen tanıyan, İbrahim Anlaşmaları üzerinden Arap dünyasını İsrail’le normalleşmeye zorlayan baskıcı diplomasisini sürdürecektir. Washington’un mesajı açık olacaktır:

“Ya bizimle olacaksınız, ya da ‘terörle iş birliği yapan’ rejim ilan edilirsiniz.”

Bu yaklaşım, ABD dış politikasının en belirgin karakteridir. Ahlaki meşruiyet iddiası ile reel çıkarların vahşi uyumsuzluğu. Demokrasi getirme iddiasıyla yola çıkan aynı Washington yönetimi, otoriter müttefikleriyle askeri üsler kurmaktan, insan hakları ihlalleriyle anılan rejimlerle enerji anlaşmaları yapmaktan çekinmez. “Basın özgürlüğü”nü savunurken, kendi çıkarına ters düşen her haberin üzerine “gizlilik” damgası vurur.

Bugün Suriye’ye bakıldığında da aynı tablo görülmektedir. Yıkılmış şehirler, parçalanmış toplumlar, dış müdahalelerin cehenneme çevirdiği bir ülke. Ve ABD, bu yıkımın sorumluluğunu üstlenmek yerine, yeniden “çözüm mimarı” rolüne bürünmeye hazırlanıyor. Bu, yalnızca ironik değil; aynı zamanda ahlaki bir çöküştür.

ABD’nin Ortadoğu’da güvenilir bir barış aktörü olabilmesi için önce kendi geçmişiyle yüzleşmesi gerekir. Irak’ta, Libya’da, Afganistan’da ve Suriye’de bıraktığı enkazla. Aksi halde Washington’un her yeni “barış girişimi”, bir başka halkın kaderine biçilen yeni bir baskı senaryosundan ibaret olacaktır.

UNESCO Genel Konferansı için bulunduğu Özbekistan’ın Semerkant kentinde basın mensuplarına konuşan Vucic, Suriye’nin Kosova’yı resmen tanımasının sürpriz olmadığını söyledi.

Suriye’de Esad sonrası dönemde Türkiye’nin etkisinin arttığını ileri süren Sırbistan lideri, “Suriye’den gelen tanıma, beklenen bir haber. Beşar Esad iktidardayken onun özgürlükçü yaklaşımının ne kadar önemli olduğu açıktı. Şimdi bölgede Türkiye gibi kilit ülkelerden birinin büyük nüfuzu altında olan biri göreve geldiğinde, bunun beklenen bir durum olduğunu fark etmekte fayda var” ifadelerini kullandı.

“RİYAD’DA İMZALANMASI TESADÜF DEĞİL”

Suriye’nin tanıma kararının Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da imzalanmasına da dikkat çeken Vucic, “Bu tercih tesadüf değil” dedi. Sudan’ın da kısa süre önce Kosova’yı tanıdığını hatırlatan Vucic, iki ülkenin karar sürecinin benzerlik gösterdiğini savundu.

Sudan’ın iç savaş ortamına dikkat çeken Vucic, “Sudan’da kimin ne yaptığı belli değil. Orada Kosova’nın tanınmasına karşı çıkan güçlerin kazanacağına inanıyorum. Ancak Suriye’de her şey beklediğimiz gibi gerçekleşti. Talimat alıyorlar ve uyguluyorlar” diye konuştu.

“BU BİR MARATON”

Kosova meselesinin uzun soluklu bir süreç olduğunu kaydeden Vucic, “Bu 50 metrelik koşu değil, bir maraton. Topraklarımızı bizden almak isteyen dünyanın en güçlü devletleriyle mücadele ediyoruz. Buna rağmen oldukça iyi dayanıyoruz” dedi.

KOSOVA’YI TANIYAN ÜLKE SAYISI 120 OLDU

2008’de bağımsızlığını ilan eden Kosova, Türkiye, ABD ve Avrupa ülkelerinin büyük bölümü tarafından tanınıyor. Suriye’nin de listeye eklenmesiyle Kosova’yı tanıyan ülke sayısı 120’ye ulaştı.

Ekim ayında Türk savunma şirketlerinin Kosova’ya binlerce kamikaze İHA satışı gerçekleştirmesi, Belgrad yönetiminin tepkisine yol açtı, Vucic Türkiye’yi Osmanlı dönemine atıfta bulunarak “yeniden genişleme hedefi” ile suçladı.

TÜRKİYE’Yİ OSMANLI İMPARATORLUĞU HAYALİ KURMAKLA SUÇLADI

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic 9 Ekim’de yaptığı açıklamada, Türkiye’nin Kosova’ya binlerce kamikaze insansız hava aracı teslim etmesini kınayarak, bunun uluslararası hukukun ciddi bir ihlali olduğunu söyledi.

Vucic, kamikaze İHA sevkiyatının ardından yaptığı paylaşımda Türkiye’yi, Batı Balkanlar’ı istikrarsızlaştırmakla ve “Osmanlı İmparatorluğu’nu yeniden kurmayı hayal etmekle” suçladı.

Priştine’nin silahlanmasının ve Türkiye’nin tedarikçi konumda olmasının BM Güvenlik Konseyi’nin 1244 sayılı kararının ihlali olduğunu söyleyen Vucic, “Artık Türkiye’nin Batı Balkanlar’da istikrar istemediği ve Osmanlı İmparatorluğu’nu yeniden kurmak istediği tamamen açıktır. Sırbistan küçük bir ülke, ancak mesajı iyi anladık” dedi.

Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Cumhurbaşkanı’nın Netanyahu ile aynı karede yer almayı “asla kabul etmezdi” ifadesiyle iradesine vurgu yaptı.

MKYK Toplantısı’ndan Zirve Mesajları

AK Parti MKYK toplantısı, Cumhurbaşkanı ve Genel Başkan Erdoğan’ın başkanlığında yaklaşık 2 saat 20 dakika sürdü. Toplantı sonrası açıklamalarda bulunan Parti Sözcüsü Ömer Çelik, gündeme dair önemli mesajlar verdi.

Çelik, Mısır’daki Gazze zirvesine dair değerlendirmesinde Erdoğan’ın net çizgisini ilk ağızdan aktardı. Soru üzerine, “Bu tür bir durumda nasıl davranılacağına yönelik hazırlıklar vardı. Cumhurbaşkanımızın iradesi nettir” derken, “Hiçbir şekilde Netanyahu ile aynı karede, aynı masada olmayı kabul etmezdi” diyerek bu tavrın altını çizdi.

Çelik’ten Özgür Özel’e Tepki

Çelik, CHP’li Özgür Özel’in dış politika yorumlarını “polit magazin” yaklaşıma benzetti. Özel’in yabancı liderlere atıf yaparak “şöyle dediler, şöyle düşündüler” tarzındaki söylemlerini eleştirerek, bunun dış politika yerine magazin siyaseti sayılabileceğini söyledi.

Filistin, PKK ve Gündem Vurguları

Çelik, konuşmasının devamında Filistin meselesine dair şu görüşleri paylaştı:

• Nihai çözümün, 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olacak bağımsız ve egemen bir Filistin devleti olduğunu

• Gazze’ye insani yardımların artan etkisini anlamlı bulduklarını, ancak bunun tek başına yeterli olmadığını

• Sürecin ilerlemesi için atılması gereken çok adım olduğunu

Ayrıca Çelik, Suriye’de SDG benzeri yapılanmaların süreçleri sabote etmesine karşı olduklarını belirterek, “Gündem, PKK’nın silah bırakması ve feshi olmalı” dedi. Ayrıca bu gündem dışına çıkmanın süreci yavaşlatacağını söyledi.

Bahçeli’ye Teşekkür

Çelik, toplantıda ayrıca MHP lideri Devlet Bahçeli’ye Cemevi için alınan arsa desteği dolayısıyla teşekkür etti. Türkiye’nin en büyük, hatta Avrupa’nın önemli cemevlerinden biri olarak nitelendirilen bu yapının, birlik ve beraberlik mesajı taşıdığını vurguladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, diplomasi trafiği kapsamında Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Neçirvan Barzani’yi Ankara’da kabul etti. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleşen görüşmeye, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran ve Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç da katıldı.

Görüşmede Türkiye-Irak ilişkilerinin yanı sıra IKBY ile iş birliği alanları ve bölgedeki gelişmeler ele alındı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin bölgesel istikrara verdiği önemi vurgulayarak, Irak’ın şiddet ortamından uzak tutulmasının hayati olduğunu ifade etti. IKBY’nin bu yöndeki girişimlerinin dikkatle takip edildiği belirtildi.

Ayrıca, Irak’ta yaklaşan Temsilciler Meclisi seçimlerinin tüm halk için hayırlı olması temennisinde bulunan Erdoğan, ülkenin istikrarını Türkiye’nin güvenliğinden ayrı düşünmediklerini dile getirdi.

Görüşmede enerji alanındaki iş birlikleri de gündeme geldi. Erdoğan, Irak Merkezi Hükümeti ile IKBY arasında varılan petrol anlaşmasından duyulan memnuniyeti dile getirirken, Kalkınma Yolu Projesi’ne dair uzlaşının bölge açısından kritik önemde olduğunu kaydetti.

Erdoğan ayrıca, “Terörsüz Türkiye” hedefi doğrultusunda kararlılıkla çalıştıklarını belirtti ve IKBY’nin Suriye’nin toprak bütünlüğüne verdiği desteğin sürmesinin önemine dikkat çekti.

Barzani, Ankara temasları kapsamında Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile de bir araya gelmişti. Erdoğan ve Barzani, en son 2025 Nisan ayında düzenlenen 4. Antalya Diplomasi Forumu’nda yüz yüze görüşmüştü.

Adeta soykırımın yaşandığı İsrail saldırılarının durması için, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve Arap Ligi Olağanüstü Ortak Zirvesi’nde İslam ülkeleri, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da bir araya geldi.

Arap ülkelerinden İsrail’e karşı 5 yaptırım önerisi

Sivil kayıpları durdurmak ve bölgede iki devletli bir çözüm için harekete geçmek isteyen 11 Arap ülkesi, İsrail üzerinde baskı oluşturmak amacıyla 5 farklı madde önerisinde bulundu.

İsrail’e yönelik 1967’de Arap ülkelerince uygulanan ambargoyla benzeşen öneride, söz konusu maddeler şu şekilde:

1- İsrail’e mühimmat sağlamak için Amerikan askeri üslerinin kullanılmasının engellenmesi.

2-Diplomatik ve ekonomik ilişkilerin dondurulması

3-Petrol kullanmakla tehdit etmek

4-İsrail sivil havacılığının Arap hava sahasında engellenmesi

5-Gazze’ye yönelik saldırının durdurulması talebinin iletilmesi amacıyla Arap bakanlar komitesi oluşturulması

4 Arap ülkesi, ambargo önerisini reddetti

İsrail’e baskı kurmak için önerilen maddeler; Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan, Fas, Bahreyn tarafından reddedildi.

1967 ambargosunun geçmişi

1967 İsrail ambargosu, 1967 Arap-İsrail Savaşı’nın ardından Arap devletleri tarafından İsrail’e karşı uygulanan bir ekonomik ambargodur. Ambargo, İsrail’in askeri ve ekonomik kapasitesini zayıflatmayı ve onu Filistin topraklarından geri çekilmeye zorlamayı amaçlamıştır.

Ambargo, 1967’de Mısır, Suriye, Ürdün, Irak ve Cezayir tarafından başlatıldı. Ambargo kapsamında, bu ülkeler İsrail’e petrol, silah, gıda ve diğer temel malların ihracatını yasakladı. Ambargo ayrıca, İsrail’e yönelik uluslararası finansmanı da engelledi.

Ambargo, İsrail’in ekonomisini ciddi şekilde etkiledi. İsrail, petrol ve gıda tedarikinde zorluklarla karşılaştı ve ekonomik büyümesi yavaşladı. Ambargo, İsrail’in askeri kapasitesini de olumsuz etkiledi. İsrail, silah ve mühimmat tedarikinde zorluklarla karşılaştı ve savunma harcamalarını artırmak zorunda kaldı.

Ambargo, 1973 Yom Kippur Savaşı’ndan sonra kısmen kaldırıldı. Savaşın ardından, Mısır ve Suriye, İsrail ile barış görüşmelerine başlamak için ambargoyu gevşetti. Ancak, ambargonun bazı unsurları, özellikle silah ambargosu, günümüze kadar devam etmektedir.

Ambargo, İsrail-Arap ilişkilerinde önemli bir rol oynamıştır. Ambargo, İsrail’i Filistin sorununun bir çözümüne ulaşmak için daha fazla baskı altında bırakmıştır.

Ambargo, aynı zamanda, İsrail’in kendi savunma sanayisini geliştirmesine ve ekonomik olarak daha bağımsız olmasına da katkı sağlamıştır.