Bakan Bayraktar, Iraklı mevkidaşı ve beraberindeki heyeti Bakanlıkta ağırlarken, görüşmede iki ülke arasındaki enerji alanındaki mevcut iş birlikleri ile yeni döneme ilişkin hedefler değerlendirildi.

PETROL HATTINDA 750 BİN VARİLLİK DÜZENLEME

Görüşmenin ardından BOTAŞ ile Irak devlet petrol şirketleri SOMO ve NOC arasında, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’nın daha etkin kullanılmasını sağlayacak bir yıllık anlaşmaya imza atıldı.

Yaklaşık 50 yıldır Türkiye ile Irak arasında önemli bir enerji koridoru olarak faaliyet gösteren hattın uzun vadeli kullanımına ilişkin çalışmalar devam ederken, yeni geçiş düzenlemesi günlük 750 bin varillik petrol akışını kapsıyor.

Daha önce hatta gerçekleşen fiili petrol akışının günlük yaklaşık 180 bin ila 220 bin varil seviyesinde olduğu belirtiliyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte Ceyhan üzerinden taşınabilecek petrol miktarında önemli bir artışın önü açılmış oldu.

CEYHAN’IN ENERJİDEKİ STRATEJİK ROLÜ GÜÇLENİYOR

Küresel piyasalarda jeopolitik risklerin ve enerji arzına ilişkin endişelerin arttığı bir dönemde Irak petrolünün Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına daha yüksek hacimlerde ulaştırılması, Türkiye’nin enerji koridoru konumunu daha da güçlendirecek.

Petrol akışının artırılmasıyla birlikte Ceyhan’ın yalnızca bölgesel değil, küresel enerji arz güvenliği bakımından da stratejik öneminin daha fazla öne çıkması bekleniyor.

Yeni düzenlemenin Türkiye açısından ekonomik getirileri de dikkat çekiyor. Günlük petrol akışının 750 bin varile ulaşması halinde transit geçiş ve liman hizmetlerinden elde edilecek gelirlerin önemli ölçüde artması öngörülüyor. Bu gelirlerin cari dengeye katkı sağlaması ve enerji ithalatının oluşturduğu ekonomik yükün azaltılmasına destek olması bekleniyor.

HEDEF 1 MİLYON VARİL, UZUN VADEDE 2,5 MİLYON VARİL

Türkiye ile Irak arasındaki enerji iş birliğinde hedef yalnızca mevcut kapasitenin artırılmasıyla sınırlı değil.

İki ülkenin uzun vadeli vizyonunda ilk aşamada günlük petrol tedarikinin 1 milyon varil seviyesine çıkarılması, ilerleyen dönemde ise gerekli altyapı yatırımlarının yapılmasıyla hattın toplam kapasitesinin 2,5 milyon varile kadar yükseltilmesi hedefleniyor.

Bu hedefin gerçekleşmesi, Türkiye’nin Irak petrolünün dünya pazarlarına ulaştırılmasındaki rolünü daha da büyütürken, Ceyhan’ın uluslararası enerji ticaretindeki konumunu da güçlendirebilir.

Bakan Bayraktar da Türkiye’nin hedefinin mevcut altyapıyı en yüksek verimlilikle kullanmak olduğunu belirterek, Irak’ın yanı sıra bölgedeki diğer enerji kaynaklarının da Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına ulaştırılmasını sağlayacak kapsamlı ve uzun vadeli bir enerji ortaklığının geliştirilmesine vurgu yaptı.

KERKÜK PETROLÜNDE TÜRKİYE’YE YENİ ROL

Türkiye ile Irak arasındaki enerji iş birliğinde dikkat çeken gelişme yalnızca petrol taşımacılığıyla sınırlı değil.

Geçtiğimiz günlerde imzalanan başka bir anlaşmayla Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO), Irak’ın Kerkük bölgesindeki petrol sahalarının geliştirilmesine yönelik konsorsiyuma ortak olması, iki ülke arasındaki enerji ilişkilerinde yeni bir sayfa açtı.

TPAO, BP ve ConocoPhillips ile birlikte Kerkük’teki petrol sahalarının geliştirilmesi amacıyla oluşturulan konsorsiyumda yüzde 15 pay aldı.

Bu ortaklık, Türkiye’nin Irak enerji sektöründeki rolünü yalnızca petrolün taşınmasıyla sınırlı olmaktan çıkararak üretim ve saha geliştirme faaliyetlerine de taşıyor.

TÜRKİYE-IRAK ENERJİ ORTAKLIĞINDA YENİ AŞAMA

Irak petrolünün Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına taşınmasının artırılması ve TPAO’nun Kerkük petrol sahalarına ortak olması, Ankara-Bağdat hattındaki enerji ilişkilerinin giderek daha kapsamlı bir yapıya dönüştüğünü ortaya koyuyor.

Petrol boru hattının daha etkin kullanılması, Ceyhan’ın kapasitesinin artırılması ve Türkiye’nin Irak’taki petrol üretim projelerine doğrudan ortak olması; iki ülke arasındaki enerji iş birliğinin taşımacılıktan üretime, lojistikten uluslararası enerji ticaretine uzanan çok boyutlu bir ortaklığa dönüşmesinin önünü açıyor.

Türkiye’nin enerji arz güvenliğini güçlendirmeyi hedefleyen anlaşma kapsamında TPAO, İngiliz enerji şirketi BP ve ABD merkezli ConocoPhillips ile birlikte Kerkük’teki petrol sahalarının geliştirilmesinde yüzde 15 pay sahibi oldu.

Türkiye-Irak enerji iş birliğinde yeni dönem

Söz konusu ortaklık, Ankara ile Bağdat arasında yıllardır petrol taşımacılığı ekseninde yürüyen enerji ilişkilerini farklı bir aşamaya taşıdı. Yeni dönemde sadece petrol transferi değil, ortak üretim, yatırım ve enerji altyapısına yönelik projelerin de ön plana çıkması bekleniyor.

Enerji alanındaki bu iş birliğinin, Türkiye’nin yurt dışındaki petrol üretimini artırmasının yanı sıra uzun vadede enerji tedarik güvenliğine de önemli katkı sağlaması hedefleniyor.

İsrail basını: “Türkiye ile Irak tarihi bir anlaşmaya imza attı”

İsrail’in önde gelen yayın organlarından Maariv, gelişmeyi “Türkiye ile Irak arasında tarihi anlaşma: Üçüncü Nehir” başlığıyla okurlarına duyurdu.

Haberde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı’nın Ankara’da kapsamlı bir enerji iş birliği üzerinde mutabakata vardığı belirtilirken, anlaşmanın Türkiye’nin günlük 1 milyon varile kadar petrol temin edebilmesine imkan sağlayabilecek potansiyel taşıdığı ifade edildi.

Değerlendirmede ayrıca, Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı’nın mevcut yapısının ötesine geçilerek çok daha kapsamlı bir enerji ortaklığının inşa edildiği vurgulandı.

“Üçüncü nehir ekonomi olacak” değerlendirmesi

Maariv’in haberinde dikkat çeken ifadelerden biri ise “Coğrafya Türkiye ile Irak’a iki nehir verdi, şimdi ise üçüncü nehri kuruyorlar; ekonomi nehrini.” değerlendirmesi oldu.

Bu yorumla iki ülke arasında geliştirilen ekonomik ve enerji ortaklığının bölgesel dengeler açısından stratejik önem taşıdığına işaret edildi.

Kalkınma Yolu Projesi yeniden gündemde

İsrail merkezli ICE haber sitesi de anlaşmayı “Büyük adım atıldı” başlığıyla duyurdu.

Haberde, enerji ortaklığının yalnızca petrol ticaretini kapsamadığı, aynı zamanda Basra Körfezi’ni Türkiye üzerinden Avrupa pazarlarına bağlamayı amaçlayan Kalkınma Yolu Projesi’nin de sürecin önemli parçalarından biri olduğu belirtildi.

Projeyle birlikte Irak’ın lojistik kapasitesinin artırılması, Türkiye’nin ise Avrupa ile Asya arasında stratejik transit merkez konumunun daha da güçlenmesi hedefleniyor.

Bölgesel dengeleri etkileyebilecek stratejik iş birliği

Uzmanlar, Türkiye ile Irak arasında geliştirilen yeni enerji ve altyapı ortaklığının sadece ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik açıdan da önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.

TPAO’nun Kerkük’teki ortaklığı, Türkiye’nin enerji kaynaklarını çeşitlendirme stratejisinin önemli adımlarından biri olarak değerlendirilirken, iki ülke arasında uzun vadeli ekonomik entegrasyonu güçlendirecek yeni projelerin de önünü açabileceği belirtiliyor.