Trump, ABD ile İran arasında son iki gündür Orta Doğu’daki gerilimi sona erdirmeye yönelik “verimli ve yapıcı görüşmeler” yapıldığını ifade etti. Görüşmelerin hafta boyunca devam edeceğini kaydeden Trump, diplomatik sürecin seyrine bağlı olarak yeni adımlar atılabileceğini belirtti.

ABD Başkanı ayrıca, devam eden temasların başarısını desteklemek amacıyla İran’ın enerji altyapısına yönelik askeri saldırıların geçici olarak durdurulması talimatını verdiğini açıkladı. Bu kapsamda, ABD Savunma birimlerine söz konusu saldırıların 5 gün süreyle ertelenmesi yönünde talimat verildi.

Kararın, İran’ın Basra Körfezi’ni mayınlama tehdidinin hemen ardından gelmesi dikkat çekti. Daha önce İran Savunma Konseyi, İran kıyılarına yönelik olası bir saldırı durumunda Körfez’deki deniz ulaşım hatlarının hedef alınabileceğini açıklamıştı.

Savaşın ekonomik etkileri de giderek derinleşiyor. Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla birlikte küresel enerji ve gübre piyasalarında ciddi dalgalanmalar yaşandı. Bu güzergâh, yalnızca petrol ve doğalgaz değil, aynı zamanda üre ve amonyak gibi kritik hammaddelerin taşınmasında da stratejik öneme sahip.

Öte yandan İran’ın son saldırılarında, İsrail’in Arad ve Dimona kentleri hedef alındı. Fırlatılan bazı füzelerin İsrail’in hava savunma sistemi olan Demir Kubbe’yi aşarak bölgede hasara yol açtığı öne sürüldü.

İran cephesi ise Trump’ın açıklamalarına temkinli yaklaştı. İran Dışişleri Bakanlığı, söz konusu ifadelerin enerji piyasalarını etkilemeye yönelik olduğunu savunarak, ABD’nin askeri planlarına zaman kazandırmayı amaçladığını ileri sürdü.

Bölgede hem askeri hem diplomatik gelişmelerin iç içe geçtiği süreçte, taraflardan gelen açıklamalar küresel piyasalarda belirsizliğin sürmesine neden oluyor.

İran Savunma Konseyi tarafından yapılan açıklamada, ülke kıyılarına veya adalarına yönelik herhangi bir saldırı girişimi halinde Basra Körfezi’ndeki deniz ulaşım hatlarının mayınlanacağı bildirildi. Açıklamada, böyle bir senaryonun Körfez’de uzun süreli ve ciddi geçiş kısıtlamalarına yol açabileceği vurgulandı.

İran tarafı ayrıca, saldırılara doğrudan destek vermeyen ülkelerin gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişi için Tahran ile koordinasyon sağlaması gerektiğini belirtti.

İran Silahlı Kuvvetleri’nin İsrail’in nükleer tesislerine ev sahipliği yapan Dimona kentine yönelik saldırısının ise Natanz’daki nükleer tesise düzenlenen saldırıya misilleme olduğu ifade edildi. İran, enerji altyapısına yönelik herhangi bir saldırıya anında ve kararlı şekilde karşılık verileceğini yineledi.

Öte yandan İsrailli gazeteci Barak Ravid, Axios’ta yayımlanan analizinde, ABD yönetiminin İran’ın önemli petrol terminallerinden biri olan Hark Adası’nı ele geçirme seçeneğini değerlendirdiğini öne sürdü.

ABD’nin, İran donanmasının saldırı riskleri nedeniyle şu ana kadar Körfez’e doğrudan giriş yapamadığı da iddialar arasında yer aldı.

Basra Körfezi, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 30’unu karşılaması nedeniyle stratejik önemini koruyor. Bu nedenle İran’ın bölgedeki kontrolü, savaşın seyrini etkileyebilecek en kritik unsurlardan biri olarak görülüyor.

Tarihten Örnek: Tanker Savaşı

Benzer bir durum, 1980’li yıllarda İran-Irak Savaşı sırasında yaşanmıştı. 1984’ten itibaren “Tanker Savaşı” olarak adlandırılan süreçte İran ve Irak, karşılıklı olarak petrol taşımacılığını hedef aldı.

Irak’ın İran’ın Harg Adası’ndaki tesislerine saldırmasıyla başlayan süreçte İran da Körfez’deki petrol tankerlerini hedef alarak karşılık verdi. Bu durum, bölgedeki diğer ülkeleri ve küresel enerji piyasalarını doğrudan etkiledi.

ABD, 1987’den itibaren Kuveyt tankerlerini korumak amacıyla bölgeye müdahil oldu. 1988’de bir ABD savaş gemisinin İran mayınına çarpması üzerine Washington yönetimi, Peygamber Devesi Operasyonu adı verilen geniş çaplı bir askeri operasyon başlattı.

Yaşanan bu gelişmeler, günümüzdeki gerilimin enerji hatları ve deniz yolları üzerinden küresel etkiler yaratabileceğine dair endişeleri artırıyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava operasyonlarının ardından Tahran yönetimi misilleme saldırılarını artırdı. Gece saatlerinde düzenlenen saldırılarda siren sesleri patlamalarla birleşirken, birçok noktada doğrudan isabetler meydana geldi.

Yaralı Sayısı Artıyor, Şehirde Panik Hakim

İsrail basını, gece boyunca yaşanan saldırılar sonrası çok sayıda yaralı olduğunu duyurdu. Son 24 saat içinde yüzlerce kişi hastanelere kaldırılırken, resmi verilere göre saldırıların başlangıcından bu yana en az 15 kişi hayatını kaybetti, 3 binden fazla kişi yaralandı.

Yerleşim alanlarına düşen şarapnel parçaları ve füze kalıntıları da ciddi hasara neden oldu. Özellikle yüksek katlı binaların bulunduğu bölgelerde yangınlar ve yoğun duman dikkat çekti.

Ramat Gan’da Can Kaybı

İsrail’in Kanal 12 televizyonu, füze savunma sistemlerinin müdahalesi sırasında yaklaşık 20 farklı noktaya parçaların düştüğünü aktardı. Ramat Gan kentinde iki kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Gönüllü acil yardım kuruluşu United Hatzalah da bu bilgiyi doğruladı.

Sokaklarda Yıkımın İzleri

Saldırıların ardından ortaya çıkan görüntülerde; yanmış araçlar, yıkılmış yapılar, devrilen otomobiller ve enkazla kaplı sokaklar dikkat çekti. Füze isabetleri ve şarapnel etkisiyle oluşan hasar, birçok bölgede günlük yaşamı felç etti.

İran: Misillemeler Sürecek

İran tarafı, üst düzey kayıplara rağmen geri adım atmayacağını vurguluyor. Ülkenin dini lideri Ali Hamaney dahil birçok üst düzey ismin hedef alındığı saldırıların ardından Tahran yönetimi misillemelerin devam edeceğini açıkladı.

Öte yandan İsrail, binlerce hedefin vurulabileceğini belirterek karşılık vermeye hazır olduğunu ifade ediyor.

Uluslararası Çağrılar Artıyor

Çatışmaların şiddetlenmesi üzerine uluslararası toplum ateşkes çağrılarını sıklaştırdı. ABD Başkanı Donald Trump başta olmak üzere birçok lider, taraflara gerilimi düşürme çağrısında bulunuyor.

]]> https://netinternethaber.com/irandan-israile-fuze-yagmuru-tel-avivde-buyuk-yikim/feed/ 0