Görüşme, Rusya’nın St. Petersburg kentinde bulunan Boris Yeltsin Devlet Başkanlığı Kütüphanesi’nde gerçekleşti. Toplantıya iki ülkenin üst düzey isimleri de katıldı. Rus heyetinde Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov ile Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov yer alırken, askeri istihbaratın başındaki İgor Kostyukov da hazır bulundu. İran tarafında ise Arakçi’ye Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ve Moskova Büyükelçisi Kazım Celali eşlik etti.

Putin görüşmenin başında yaptığı açıklamalarda, İran’ın son dönemde karşı karşıya kaldığı zorluklara değinerek İran halkının bağımsızlık ve egemenlik mücadelesine vurgu yaptı. İran halkının bu süreçte sergilediği direnişi “cesur ve kararlı” olarak nitelendiren Putin, Rusya’nın bölgedeki müttefiklerine destek vermeye devam edeceğini açıkça ifade etti. Ayrıca Putin, İran liderliğiyle temasların sürdüğünü belirterek, Ali Hamaney’den gelen mesaj için teşekkürlerini iletti.

Rus lider, Moskova ile Tahran arasındaki ilişkilerin yalnızca ikili düzeyde değil, aynı zamanda bölgesel dengeler açısından da büyük önem taşıdığını vurguladı. Rusya’nın, İran ve bölgedeki diğer ülkelerin çıkarlarını gözeten bir politika izlediğini belirten Putin, Orta Doğu’da barışın sağlanması için her türlü çabanın gösterileceğini dile getirdi. Ayrıca İran’ın yeni liderlik sürecine de değinen Putin, Mücteba Hamaney öncülüğünde ülkenin mevcut zorlukları aşabileceğine inandığını ve geleceğe dair umutlu olduklarını ifade etti.

İran Dışişleri Bakanı Arakçi ise görüşmede yaptığı değerlendirmede Rusya ile ilişkilerin stratejik bir ortaklık düzeyinde ilerlediğini ve bu çizginin korunacağını söyledi. Arakçi, yaşanan tüm gelişmelere rağmen iki ülke arasındaki bağların daha da güçleneceğini belirtti. Ayrıca İran’ın karşı karşıya kaldığı saldırılar ve baskılar karşısında gösterdiği direnişin uluslararası kamuoyunda dikkat çektiğini ifade etti.

Arakçi, Rusya’nın zor dönemlerde İran’ın yanında yer aldığını vurgulayarak, Moskova yönetimine teşekkür etti. Özellikle Rusya’nın siyasi ve diplomatik desteğinin İran için önemli olduğunu dile getiren Arakçi, iki ülkenin ortak çıkarlar doğrultusunda hareket etmeye devam edeceğini söyledi. Görüşmede ayrıca bölgesel güvenlik, Orta Doğu’daki gelişmeler ve uluslararası ilişkilerdeki son durum da kapsamlı şekilde ele alındı.

İran ile ABD arasındaki müzakere sürecinde yaşanan belirsizlikler sürerken, Tahran yönetiminin alternatif diplomatik kanalları güçlendirme çabası dikkat çekiyor. Bu kapsamda Rusya ile yapılan temaslar, İran’ın uluslararası arenada yalnız olmadığını gösterme açısından önemli bir mesaj olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre bu görüşme, sadece iki ülke arasındaki ilişkileri değil, aynı zamanda Orta Doğu’daki güç dengelerini de etkileyebilecek nitelikte. Rusya’nın İran’a verdiği açık destek mesajı, bölgedeki diğer aktörler açısından da dikkatle takip ediliyor. Önümüzdeki süreçte Moskova-Tahran hattında diplomatik temasların daha da yoğunlaşması bekleniyor.

Son aylarda bölgede tansiyonu yükselten krizler, özellikle deniz ticareti ve enerji sevkiyatı açısından kritik bir nokta olan Hürmüz Boğazı üzerinde yoğunlaşmıştı. Bu süreçte zaman zaman askıya alınan geçişler, küresel petrol akışında ciddi endişelere yol açmıştı. Ancak İran’ın son kararıyla birlikte boğazın yeniden ticari geçişlere açılması, piyasalarda rahatlama yarattı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi tarafından yapılan açıklamada, Lübnan’da sağlanan ateşkes anlaşmasının ardından Hürmüz Boğazı’nda tüm ticari gemi trafiğinin yeniden başlatıldığı belirtildi. Açıklamada, İran Limanlar ve Denizcilik Teşkilatı tarafından belirlenen koordineli güzergâhlar üzerinden geçişlerin güvenli şekilde sürdürüleceği ifade edildi. Ancak bu kararın yalnızca ateşkes süresi boyunca geçerli olduğu vurgulandı.

Bu gelişmenin ardından ABD Başkanı Trump, sosyal medya platformu üzerinden yaptığı paylaşımda İran’ın kararını memnuniyetle karşıladığını ve bu adımın küresel ticaret açısından olumlu bir gelişme olduğunu ifade etti. Trump, İran’ın boğazı açma kararının uluslararası deniz taşımacılığı için kritik önem taşıdığını belirtirken, ticaretin yeniden normal akışına dönmesinden dolayı teşekkür mesajı yayımladı.

Trump’ın açıklamasında dikkat çeken bir diğer unsur ise askeri ve diplomatik dengeye ilişkin ifadeleri oldu. ABD’nin bölgedeki askeri varlığına atıfta bulunan Trump, bazı güvenlik önlemlerinin İran ile ilgili süreçler tamamlanana kadar süreceğini belirtti. Bu ifadeler, Washington-Tahran hattında gerilimin tamamen sona ermediğine işaret etti.

Ayrıca Trump, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü NATO hakkında da sert değerlendirmelerde bulundu. NATO’dan yardım konusunda kendisine gelen bir telefon görüşmesini aktaran Trump, ittifakın bazı krizlerde yeterince etkili olmadığını savundu. Açıklamasında, NATO ülkelerinin yalnızca kendi çıkarlarına uygun durumlarda hareket ettiğini öne süren Trump, örgütü “kağıttan kaplan” olarak nitelendirdi. Bu sözler, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, küresel enerji piyasalarında da hızlı etkiler yarattı. Petrol taşımacılığının önemli bir kısmının geçtiği bu stratejik su yolunun tekrar güvenli hale gelmesi, özellikle petrol fiyatlarında dalgalanmayı azaltan bir faktör olarak değerlendiriliyor. Uzmanlara göre, boğazın açık kalması küresel arz güvenliği açısından kritik bir rahatlama sağladı.

Öte yandan diplomatik kaynaklar, İran’ın bu adımını tamamen iyi niyet göstergesi olarak değil, bölgesel pazarlıkların bir parçası olarak değerlendirdiklerini belirtiyor. Lübnan’daki ateşkesin yanı sıra İran’a ait bazı dondurulmuş varlıkların serbest bırakılacağı yönündeki iddialar da bu kararın arka planında etkili oldu.

Bölgedeki gelişmeler, İran-ABD ilişkilerinin hâlâ kırılgan bir zeminde ilerlediğini gösteriyor. Her ne kadar Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin yeniden başlaması kısa vadede olumlu bir tablo çizse de, uzmanlar uzun vadeli bir istikrar için kapsamlı bir diplomatik anlaşmanın gerekli olduğuna dikkat çekiyor.

Genel olarak değerlendirildiğinde, Trump’ın açıklamaları ve İran’ın aldığı karar, Orta Doğu’daki gerilimin tamamen sona ermediğini ancak kontrollü bir yumuşama sürecine girildiğini ortaya koyuyor. Küresel piyasalar ise bu gelişmeleri yakından izlemeye devam ediyor.