Trump’ın NATO Zirvesi kapsamında Ankara’da yaptığı “Ateşkes sona erdi” açıklamasının ardından bölgede tansiyon yeniden yükseldi. ABD ordusu İran’daki bazı askeri hedeflere yönelik operasyon düzenlediğini duyururken, İran da buna karşılık bölgedeki ABD unsurlarını hedef alan misilleme saldırıları gerçekleştirdi.

Katar’dan Yeni Diplomasi Hamlesi

Bölgede yeniden tırmanan kriz üzerine Katar devreye girdi. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre Katarlı müzakereciler, gerilimin düşürülmesi ve taraflar arasında daha kapsamlı diplomatik görüşmelerin yeniden başlaması amacıyla İranlı yetkililerle bir araya gelmek üzere Tahran’a gitti.

Haberde, yürütülen temasların ABD tarafıyla koordinasyon içerisinde gerçekleştirildiği ve Washington ile Tahran arasında anlaşmazlığa neden olan temel başlıkların masaya yatırıldığı belirtildi.

Trump: Müzakereler Devam Edecek

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada İran’ın müzakereleri sürdürmek istediğini öne sürdü.

Trump paylaşımında, ABD’nin bu talebi kabul ettiğini ancak İran yönetimine ateşkesin sona erdiğinin açık şekilde bildirildiğini ifade etti. Böylece askeri gerilimin yeniden yükselmesine rağmen diplomatik görüşmelerin tamamen sona ermediği mesajı verilmiş oldu.

Ankara’daki Açıklamaları Dikkat Çekmişti

Trump, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında yaptığı değerlendirmede İran ile ateşkes sürecinin sona erdiğini açıklamış, İran yönetimine yönelik sert ifadeler kullanmıştı. Açıklamaları uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.

Mutabakat Sonrası Yeniden Çatışma

Washington ile Tahran arasında savaşın sona erdirilmesi amacıyla 14 Haziran’da İslamabad Mutabakatı imzalanmış, nihai anlaşmaya ulaşılması için 60 günlük müzakere takvimi belirlenmişti.

Ancak son günlerde yaşanan gelişmeler sürecin yeniden çıkmaza girdiğine işaret etti. ABD’nin 8 Temmuz’da İran’a yönelik yeni askeri operasyonlar başlatmasının ardından İran da bölgedeki ABD üslerine yönelik misilleme saldırıları düzenledi.

Yaşanan son gelişmeler, Orta Doğu’da kalıcı barış umutlarının zayıfladığına işaret ederken, Katar öncülüğünde yürütülen diplomatik girişimlerin krizin daha da büyümesini önleyip önleyemeyeceği merak konusu olmaya devam ediyor.

ABD basınında yer alan analizlere göre taraflar arasında zaman zaman olumlu mesajlar verilse de, masadaki temel anlaşmazlıklar sürecin ilerlemesini zorlaştırıyor. Washington yönetimi ile Tahran arasında yürütülen görüşmelerin sonucunun yalnızca iki ülkeyi değil, Orta Doğu’daki güç dengelerini ve küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkileyebileceği değerlendiriliyor.

İran’ın Uranyum Zenginleştirme Programı En Büyük Engel

Müzakerelerde öne çıkan en önemli başlıklardan biri İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri oldu. ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarından tamamen vazgeçmesini istediği belirtiliyor.

Washington ve İsrail cephesi, bu materyallerin ileride nükleer silah üretiminde kullanılabileceği ihtimalinden endişe duyuyor. İran ise nükleer faaliyetlerinin barışçıl amaç taşıdığını savunarak mevcut taleplere mesafeli yaklaşıyor.

ABD tarafı zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılmasını gündeme getirirken, Tahran yönetiminin bu öneriyi kabul etmeye yanaşmadığı ifade ediliyor.

Hürmüz Boğazı Konusunda Restleşme

Tarafların uzlaşamadığı bir diğer kritik konu ise dünya enerji ticareti açısından stratejik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı oldu.

İran, olası bir anlaşma kapsamında boğazdaki gemi geçişlerinin güvence altına alınmasını ve ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasını talep ediyor. Ancak Washington yönetimi, kapsamlı bir anlaşma sağlanmadan mevcut yaptırımların ve deniz baskısının kaldırılmasına sıcak bakmıyor.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek yeni bir gerilimin küresel petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açabileceğini değerlendiriyor.

Dondurulan Milyarlarca Dolarlık Varlık Tartışması

Tahran yönetimi, yıllardır yaptırımlar nedeniyle yurt dışında bloke edilen milyarlarca dolarlık varlığının serbest bırakılmasını istiyor. İranlı yetkililerin yaklaşık 25 milyar dolarlık kaynağın erişime açılmasını talep ettiği belirtiliyor.

ABD yönetimi ise bu konuda kesin bir taahhüt vermekten kaçınıyor. Washington, bazı şartların yerine getirilmesi halinde belirli finansal kolaylıkların gündeme gelebileceğini savunuyor.

Ekonomik yaptırımların kaldırılması konusu, İran açısından anlaşmanın en önemli maddelerinden biri olarak görülüyor.

Hizbullah ve Bölgesel Güç Dengeleri

Müzakerelerde dolaylı şekilde gündeme gelen başlıklardan biri de İran’ın bölgedeki vekil güçlerle ilişkisi oldu. Özellikle Hezbollah üzerinden yaşanan gerilim dikkat çekiyor.

İran tarafı bölgede çatışmaların sona ermesini isterken, ABD’nin vekil güçler konusunu resmi müzakere başlığı haline getirmediği belirtiliyor. Ancak Washington’un, İran’ın bölgedeki etkisini sınırlandırmayı uzun vadeli stratejik hedef olarak gördüğü ifade ediliyor.

Balistik Füze Programı Masadaki En Hassas Başlıklardan Biri

İran’ın balistik füze kapasitesi de müzakerelerde güvenlik açısından en kritik konular arasında yer alıyor. Özellikle İsrail ve Körfez ülkeleri, İran’ın füze programını doğrudan ulusal güvenlik tehdidi olarak değerlendiriyor.

ABD yönetiminin ilk aşamada füze programına yönelik kısıtlamaları da anlaşma şartlarına eklemek istediği ancak mevcut taslak görüşmelerde bu başlığın geri planda kaldığı kaydedildi.

Uzmanlara göre füze kapasitesi konusunda yaşanacak olası bir uzlaşmazlık, kalıcı barış anlaşmasının önündeki en büyük engellerden biri olmaya devam ediyor.

Trump, İran için çeşitli seçeneklerin değerlendirildiğini vurgulayarak, söz konusu donanmanın daha önce Venezuela’ya gönderilen askeri güçten çok daha büyük olduğunu ifade etti. Açıklamasında, uçak gemisi USS Abraham Lincoln öncülüğündeki filonun, yüksek bir kararlılık ve amaçla hareket ettiğini dile getirdi.

ABD Başkanı, İran’ın nükleer silah içermeyen adil ve bağlayıcı bir anlaşmayı gecikmeden kabul etmesi gerektiğini savundu. “Zaman hızla tükeniyor” diyen Trump, İran’ın daha önce de anlaşma yapma çağrılarını reddettiğini hatırlattı.

Trump açıklamasında, geçmişte gerçekleştirilen ve “Gece Yarısı Çekici Operasyonu” olarak adlandırdığı askeri müdahaleye atıfta bulunarak, olası yeni bir saldırının çok daha yıkıcı olacağı uyarısında bulundu. İran’a seslenen Trump, benzer bir durumun yeniden yaşanmaması için Tahran’ın hızla masaya oturması gerektiğini söyledi.

Öte yandan İran, son aylarda ciddi iç karışıklıklarla da gündemde. Aralık 2025’te ulusal para biriminin hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sorunların derinleşmesiyle başlayan protestolar, Tahran’daki Büyük Çarşı esnafının öncülüğünde ülke geneline yayıldı. Ocak ayı başında başkentte şiddetlenen gösterilerin ardından İran yönetimi internet erişimini büyük ölçüde kısıtladı.

Yetkililer, protestolar sırasında binlerce kişinin hayatını kaybettiğini açıklarken, uluslararası insan hakları kuruluşları ölü ve gözaltı sayılarının resmi rakamların üzerinde olduğunu öne sürüyor. İnternet erişimi ise son günlerde sınırlı şekilde yeniden sağlanmaya başlandı.

]]> https://netinternethaber.com/abd-iran-krizi-derinlesiyor-trumptan-yeni-askeri-tehdit/feed/ 0