Türkiye’de nüfus artışına rağmen doğurganlık oranlarının düşmesi, hükümeti yeni teşvik ve sosyal düzenlemelere yöneltti. 2017 yılında 2,08 olan toplam doğurganlık hızı, 2024 itibarıyla 1,48 seviyesine kadar geriledi. Bu tablo, aile ve çalışma hayatını ilgilendiren yeni düzenlemeleri gündeme taşıdı.

Yeni Düzenleme Tüm Çalışan Anneleri Kapsayacak

Basına yansıyan bilgilere göre, bütçe görüşmeleri ve asgari ücret çalışmalarının tamamlanmasının ardından doğum izinlerinin artırılması Meclis’in öncelikli başlıklarından biri olacak. Yapılması planlanan düzenlemenin memur, işçi ve sözleşmeli statüde çalışan tüm anneleri kapsaması amaçlanıyor.

Tekil Gebelikte Doğum İzni 24 Haftaya Çıkıyor

Mevcut mevzuatta kadın memurlar için doğumdan önce 8, doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta analık izni uygulanıyor. Yeni düzenleme ile bu sürenin tekil gebeliklerde 24 haftaya çıkarılması planlanıyor. Böylece anneler yaklaşık 6 ay boyunca tam ücretli izin kullanabilecek.

Çoğul Gebeliklerde İzin Süresi 26 Haftaya Yükselecek

İkiz veya üçüz gebeliklerde ise doğum öncesi ve sonrası izin sürelerinin artırılması öngörülüyor. Buna göre çoğul gebeliklerde toplam analık izni süresinin 26 haftaya kadar uzatılması bekleniyor.

Doğuma Kadar Çalışan Anneler Ek Hak Kazanacak

Sağlık durumunun uygun olduğunu doktor raporuyla belgeleyen anne adayları, doğuma üç hafta kalana kadar çalışmayı tercih edebilecek. Bu süre içinde çalışılan günler, belirlenen üst sınırlar dahilinde doğum sonrası izne eklenecek.

Geç Doğumda ve Ölü Doğumda Hak Kaybı Olmayacak

Doğumun beklenen tarihten daha geç gerçekleşmesi hâlinde aradaki günler doğum sonrası izne ilave edilecek. Ölü doğum durumunda da anneler, sağ doğum yapan annelere tanınan tüm analık izin haklarından yararlanabilecek.

Anne Vefat Ederse İzin Babaya Devredilecek

Doğum sırasında ya da doğum izni sürecinde annenin hayatını kaybetmesi durumunda, kullanılmayan doğum izni süresi memur baba tarafından kullanılabilecek. Bu düzenleme ile babaların da çocuk bakım sürecinde daha aktif rol alması amaçlanıyor.

Babalık İzninde Eşitlik Hedefleniyor

Hâlihazırda memur babalar 10 gün babalık izni kullanabiliyor. Yeni çalışma kapsamında, işçi babalar için 5 gün olan babalık izninin 10 güne çıkarılması planlanıyor. Böylece babalık izninde memur–işçi ayrımının kaldırılması hedefleniyor.

Türkiye nüfusu yaşlandıkça ileride iş gücünde açık yaşanması gündeme geldi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Türkiye nüfusu 85 milyon 664 bin 944 kişi oldu.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, Türkiye’de ikamet eden yabancı nüfus,  bir önceki yıla göre 89 bin 996 kişi azalarak 1 milyon 480 bin 547 kişi oldu.

Çalışma çağı olarak tanımlanan 15-64 yaş grubundaki nüfusun oranı, 2007 yılında yüzde 66,5 iken 2024 yılında yüzde 68,4 oldu.

Türkiye, 85 milyon 664 bin 944 kişi nüfusu ile nüfus büyüklüğüne göre 194 ülke arasında 18. sırada yer alırken, dünya toplam nüfusunun yüzde 1’ini oluşturdu.

DÜNYANIN EN KALABALIK ÜLKELERİ

Ayrıca Birleşmiş Milletler nüfus tahminlerine göre 2024 yılında en fazla nüfusa sahip ülke, 1 milyar 450 milyon 935 bin 791 kişi ile Hindistan olurken, bu ülkeyi 1 milyar 419 milyon 321 bin 278 kişi ile Çin, 345 milyon 426 bin 571 kişi ile Amerika Birleşik Devletleri izledi. Bu üç ülke dünya toplam nüfusunun yüzde 39,4’ünü oluşturdu.

Çocuk nüfus oranı dünya ortalaması, 2024 yılında yüzde 29,6 oldu. Türkiye’deki çocuk nüfus oranının, yüzde 25,5 ile dünya çocuk nüfus ortalamasının altında kaldığı görüldü.

TÜRKİYE’NİN GENÇ NÜFUS ORANI DÜŞÜKGenç nüfus oranı dünya ortalaması, 2024 yılında yüzde 15,6 oldu. Türkiye’nin genç nüfus oranın yüzde 14,9 ile dünya genç nüfus ortalamasının hemen altında olduğu görüldü.0-14 YAŞ NÜFUS AZALIRKEN 65 YAŞ VE ÜSTÜ ARTIYOR

Diğer yandan çocuk yaş grubu olarak tanımlanan 0-14 yaş grubundaki nüfusun oranı yüzde 26,4’ten yüzde 20,9’a gerilerken, 65 ve daha yukarı yaştaki nüfusun oranı ise yüzde 7,1’den yüzde 10,6’ya yükseldi.

Bu nüfusun yüzde 48,3’ünü erkekler, yüzde 51,7’sini kadınlar oluşturdu.

Türkiye’de 2023 yılında bir önceki yıla göre 10 ilin nüfusunda azalma görülürken, 2024 yılında 40 ilin nüfusunun azaldığı görüldü.

YAŞLI NÜFUS ARTTI

Türkiye’de doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalmaya bağlı olarak, yaşlı nüfusun arttığı ve ortanca yaşın yükseldiği görülüyor.

Yıllık nüfus artış hızı 2023 yılında binde 1,1 iken, 2024 yılında binde 3,4 olmuştu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dün Azerbaycan dönüşü uçakta gazetecilerin sorularını cevaplarken yaptığı açıklamasıda artış hızının geldiği son noktayı şu sözlerle ifade etti:

Nüfus artış hızında şu anda maalesef 1,7’deyiz. Bu bir intihardır. Bunu çözmemiz lazım. Türkiye’nin nüfus artış hızının böyle bir konuma gelmesi hazmedilemez. Boşuna en az 3 çocuk demiyoruz. Niye en az 4 çocuk olmasın, 5 olmasın? Bunu hızlandıralım ve ülkemiz inşallah nüfusumuzun artış hızının yükselmesiyle geleceğe çok daha güçlü bir şekilde ilerleyecektir.”

NÜFUS PİRAMİDİNDEKİ YAPISAL DEĞİŞİM DEVAM ETTİ

Nüfus piramitleri, nüfusun yaş ve cinsiyet yapısında meydana gelen değişimi gösteren grafikler olarak tanımlanıyor. Türkiye’nin 2007 ve 2024 yılı nüfus piramitleri karşılaştırıldığında, doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalmaya bağlı olarak, yaşlı nüfusun arttığı ve ortanca yaşın yükseldiği görülmektedir.

TÜRKİYE NÜFUSUNUN ORTANCA YAŞI 34,4’E YÜKSELDİ

Türkiye’de 2023 yılında 34 olan ortanca yaş, 2024 yılında 34,4’e yükseldi. Cinsiyete göre incelendiğinde, ortanca yaşın erkeklerde 33,2’den 33,7’ye, kadınlarda ise 34,7’den 35,2’ye yükseldiği görüldü.