İran basınında yer alan haberlere göre, Tahran yönetimi, bölgede yaşanan son çatışmalar nedeniyle planlanan teknik görüşmelere katılmama kararı aldı. Konuya yakın kaynakların Wall Street Journal gazetesine verdiği bilgilere göre, İsviçre’de devam etmesi beklenen müzakere süreci güvenlik gerekçesiyle durduruldu.

İran devlet televizyonuna konuşan yetkililer de pazar günü gerçekleştirilmesi planlanan toplantının iptal edildiğini doğruladı. Tarafların yeni görüşme takvimine ilişkin ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

ABD’den Hürmüz Boğazı Mesajı

ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndaki uluslararası deniz taşımacılığının güvenliğinin korunmasının önemini vurgulamayı sürdürüyor. Haberlere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın haziran ayında imzaladığı mutabakat zaptında İran’ın boğazı ticari gemilerin geçişine açık tutma yükümlülüğüne dikkat çekildi.

ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz da yaptığı açıklamada, İran’ın uluslararası deniz trafiğini tehdit etmesi halinde Washington’un İran’ın askeri hedeflerine yönelik operasyonlarını sürdüreceğini ifade etti.

Wall Street Journal: Görüşmeler Belirsiz Süreyle Ertelendi

Wall Street Journal’ın haberinde, ABD ile İran arasında gelecek hafta İsviçre’de yapılması planlanan yeni müzakere turunun süresiz olarak ertelendiği öne sürüldü. Haberde, ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın buna karşılık bölgedeki ABD üslerini hedef almasının diplomatik süreci çıkmaza sürüklediği belirtildi.

İddiaya göre taraflar, yeni görüşmelerin ne zaman başlayacağı konusunda henüz ortak bir takvim oluşturmadı.

Bölgesel Gelişmeler Süreci Etkiledi

Diplomatik sürecin durmasının, ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında imzalanan çerçeve anlaşmasının ardından yaşanması dikkat çekti. Anlaşmanın, İsrail’in kontrolündeki bazı bölgelerin kademeli olarak Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ne devredilmesini öngördüğü ifade edilirken, uluslararası değerlendirmelerde bu gelişmenin Washington ile Tahran arasındaki dengeleri etkileyebileceği yorumları yapıldı.

Karşılıklı Saldırılar Tansiyonu Yükseltti

Son günlerde iki ülke arasında askeri gerilim de yeniden tırmandı. ABD ordusu, İran’ın Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir tankere insansız hava aracıyla saldırı düzenlediğini açıklayarak buna karşılık İran’daki bazı askeri hedefleri vurduğunu duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump da İran’ın ateşkesi ihlal ettiğini savunarak, gerekmesi halinde askeri operasyonların genişletilebileceği yönünde açıklamalarda bulundu.

İran ise ABD’nin saldırılarına misilleme olarak Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD üslerinin füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığını açıkladı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Washington’un ateşkesi ihlal ettiğini öne sürerek mevcut diplomatik sürecin tamamen durdurulacağı uyarısında bulundu.

İran yerel medyasının aktardığına göre, ABD Deniz Kuvvetleri’ne bağlı uçak gemisi grubu koordineli bir İHA saldırısına maruz kaldı. Kullanılan insansız hava araçlarının, uçak gemisinin hava savunma kapasitesini test etmek ve lojistik düzenini bozmak amacıyla gönderildiği belirtiliyor. İranlı yetkililer, bölgede bulunan “yabancı güçlere” karşı her türlü askeri seçeneğin masada olduğunu vurguladı. Bu hareketin ABD’nin bölgedeki askeri baskısına bir yanıt niteliği taşıdığı ifade edildi.

ABD Donanması Teyakkuzda

Saldırı girişimi sonrasında ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bölgedeki tüm deniz unsurlarına yüksek alarm talimatı verdi. Uçak gemisinin savunma sistemlerinin İHA’ların bir kısmını etkisiz hale getirdiği iddia edilse de, gemide oluşan olası hasar ve saldırının kapsamına dair net bir rapor henüz paylaşılmadı.

Boğazlarda Gerginlik Artıyor

Askeri analistler, uçak gemisi gibi yüksek korumalı bir hedefin İHA’larla taciz edilmesini, İran’ın asimetrik savaş kabiliyetini sergileme çabası olarak yorumluyor. Hürmüz Boğazı ve çevresindeki bu tür hamlelerin, küresel enerji nakil hatlarını da tehlikeye atabileceği endişesi bulunuyor. Bölgedeki donanma hareketliliği devam ederken, her iki taraftan da karşılıklı açıklamalar gelmeye devam ediyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırıları sonrası başlayan çatışmalar beşinci gününde şiddetlenerek sürüyor. Tahran yönetimi, hem İsrail’e hem de Körfez’deki ABD askeri varlığına yönelik geniş çaplı misilleme operasyonları yürüttüğünü duyurdu.

İran dini lideri Ali Hamaney’in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkilinin saldırılarda hayatını kaybettiği belirtilirken, Tahran yönetimi askeri karşılığın süreceği mesajını verdi.

Körfez Hattına Füze ve İHA Operasyonları

İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada, bölgedeki Amerikan askeri üsleri ve tesislerine yönelik balistik füze ve insansız hava aracı operasyonlarının devam ettiği bildirildi. İran, Körfez ülkelerine yönelik saldırılarında doğrudan bu ülkeleri değil, ABD unsurlarını hedef aldığını savundu.

Uluslararası kamuoyundan gerilimin düşürülmesi yönünde çağrılar gelirken, çatışmaların bölgesel bir savaşa dönüşme riski giderek artıyor.

Hürmüz Boğazı Kapatıldı

Küresel petrol ticaretinin kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından kapatıldığı açıklandı. Bu gelişme, enerji piyasalarında tedirginliğe yol açtı ve küresel arz güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.

500’ün Üzerinde Füze İddiası

İran’ın, İsrail’i yüzlerce füze ile hedef aldığı ve savaşın beşinci gününde 500’ün üzerinde füze fırlattığı öne sürüldü. Gece boyunca devam eden saldırılarda gökyüzünün füze izleriyle aydınlandığı bildirildi.

Ayrıca İran’ın, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dubai kentindeki ABD Konsolosluğu’nu da hedef aldığı ve binanın ağır hasar gördüğü aktarıldı.

İsrail ve ABD hava kuvvetlerinin de İran’ın farklı şehirlerine yönelik yeni hava saldırıları düzenlediği, karşılıklı operasyonların gece boyunca sürdüğü belirtildi.

İran hükümeti tarafından yapılan açıklamada, Hamaney’in ABD ve İsrail tarafından düzenlenen saldırılar sonucu yaşamını yitirdiği ifade edildi. Bakanlar Kurulu, yas sürecine ek olarak ülke genelinde 7 gün resmi tatil ilan edildiğini açıkladı.

Saldırıların ardından İran yönetimi sert açıklamalarda bulunarak, olayın sorumlularının cezasız kalmayacağını ve saldırıyı gerçekleştirenlerin ağır şekilde karşılık göreceğini bildirdi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu da yayımladığı açıklamada, Hamaney’in ölümünden ABD ve İsrail’i sorumlu tuttu. Açıklamada, İran Silahlı Kuvvetleri’nin liderlerinin yolunu sürdüreceği ve ülkenin güvenliğini korumak için kararlı şekilde hareket edeceği vurgulandı. Ayrıca, İran ordusunun kısa süre içinde geniş çaplı bir askeri operasyon başlatacağı belirtildi.

İran’a bağlı Fars Haber Ajansı ise saldırılarda Hamaney’in ailesinden bazı kişilerin de hayatını kaybettiğini öne sürdü. Haberde, Hamaney’in kızı, damadı, torunu ve gelinlerinden birinin saldırılarda yaşamını yitirdiği iddia edildi.

Öte yandan, Donald Trump yönetimindeki ABD ve İsrail’in İran’a yönelik kapsamlı askeri operasyonlar düzenlediği bildirildi. Başkent Tahran başta olmak üzere İsfahan, Tebriz, Kum ve Buşehr gibi birçok kentte askeri ve stratejik noktalar hedef alındı.

İran Kızılayı tarafından yapılan açıklamada, saldırılar sonucu en az 201 kişinin hayatını kaybettiği, 747 kişinin ise yaralandığı belirtildi.

İran ordusu ise saldırılara karşılık olarak İsrail’e balistik füze ve insansız hava araçlarıyla misilleme başlattığını açıkladı. Ayrıca Bahreyn, Katar, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün’de bulunan ABD üslerinin de hedef alındığı bildirildi.

Yaşanan gelişmeler, Orta Doğu’da gerilimi en üst seviyeye taşırken, bölgedeki çatışmanın daha geniş bir savaşa dönüşebileceği yönündeki endişeleri artırdı.