Trump, operasyonun ertelenme kararının Körfez ülkelerinin liderleriyle gerçekleştirilen görüşmelerin ardından alındığını söyledi. Özellikle Tamim bin Hamad Al Thani, Mohammed bin Salman ve Mohamed bin Zayed Al Nahyan ile yapılan temasların karar üzerinde etkili olduğunu ifade etti.

Son dönemde İran ile ABD arasında yürütülen diplomatik süreçte karşılıklı taslak metinler, reddedilen maddeler ve uzlaşılamayan şartlar nedeniyle gerilim giderek artmıştı. Özellikle İran’ın nükleer faaliyetleri konusunda tarafların ortak bir noktada buluşamaması, askeri seçeneğin yeniden gündeme gelmesine neden olmuştu. Trump’ın sert açıklamaları sonrası küresel enerji piyasaları da hareketlenmiş, Brent petrolün varil fiyatı 113 dolara kadar yükselmişti.

Körfez Liderlerinden “Bekleyin” Mesajı

Trump, yaptığı açıklamada bölge liderlerinin askeri müdahalenin ertelenmesi yönünde çağrıda bulunduğunu söyledi. Körfez ülkelerinin, devam eden diplomatik temasların tamamen sonuçsuz kalmadan askeri bir operasyon başlatılmasının Orta Doğu’da daha büyük bir krizi tetikleyebileceği yönünde uyarılar yaptığı belirtildi.

ABD Başkanı, müzakerelerin halen sürdüğünü ve taraflar arasında yeni bir anlaşma ihtimalinin masada olduğunu dile getirdi. Olası bir uzlaşının yalnızca bölgesel değil, küresel güvenlik açısından da kritik sonuçlar doğurabileceğini savundu.

Trump ayrıca İran’ın nükleer silah sahibi olmasının kabul edilemez olduğunu yineledi. Açıklamasında, “Bizim için temel öncelik İran’ın nükleer kapasitesinin askeri boyuta ulaşmasını engellemektir” ifadelerine yer verdi.

“Operasyon Durdu Ama Hazırlıklar Sürüyor”

Her ne kadar saldırı planı ertelenmiş olsa da Washington yönetimi askeri hazırlıkların devam edeceğini duyurdu. Trump, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Daniel Caine ile yaptığı görüşmenin ardından ordunun teyakkuz halinde kalması talimatını verdiğini açıkladı.

ABD yönetimi, diplomatik sürecin başarısız olması halinde çok kısa sürede geniş çaplı bir askeri operasyonun yeniden gündeme alınabileceği mesajını verdi. Pentagon kaynakları da bölgede bulunan Amerikan askeri unsurlarının görevlerine devam ettiğini ve olası senaryolara karşı hazırlıkların sürdüğünü belirtti.

Uzmanlara göre bu açıklamalar, Washington’un tamamen geri adım atmadığını ancak diplomatik zemini tüketmeden doğrudan çatışmaya girmek istemediğini gösteriyor.

Trump Daha Önce de Benzer Bir Adım Atmıştı

Trump yönetiminin İran konusunda daha önce de benzer bir erteleme kararı aldığı hatırlatıldı. ABD Başkanı, 21 Nisan’da yaptığı açıklamada İran ile yürürlükte bulunan ateşkesi süresiz şekilde uzattığını duyurmuştu.

O dönemde Trump, kararın Pakistanlı yetkililerden gelen talepler doğrultusunda alındığını öne sürmüştü. Özellikle Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir ile Başbakan Shehbaz Sharif tarafından yapılan diplomatik girişimlerin etkili olduğu belirtilmişti.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, İran yönetimi içinde görüş ayrılıkları bulunduğunu savunmuş ve İran tarafının ortak bir öneri hazırlaması için zamana ihtiyaç duyduğunu ifade etmişti. Bu nedenle ABD ordusuna bölgedeki askeri baskının sürdürülmesi talimatı verdiğini söylemişti.

Ayrıca Amerikan güçlerinin her an operasyon düzenleyebilecek kapasitede hazır tutulduğunu vurgulayan Trump, diplomatik görüşmelerin sonucuna göre yeni kararların alınacağını belirtmişti.

Küresel Ekonomi Tedirgin

ABD ile İran arasında yükselen tansiyon yalnızca siyasi değil ekonomik sonuçlar da doğuruyor. Enerji piyasalarında yaşanan dalgalanma nedeniyle petrol fiyatları son günlerde sert şekilde yükselirken, yatırımcılar olası bir çatışmanın dünya ekonomisi üzerindeki etkilerini yakından takip ediyor.

Uzmanlar, özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanabilecek bir askeri gerilimin enerji arzını ciddi biçimde etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Bu nedenle Trump’ın saldırıyı erteleme kararı kısa vadede piyasalarda sınırlı bir rahatlama yaratsa da belirsizlik ortamının devam ettiği değerlendiriliyor.

Trump, İran’ın sunduğu metni ayrıntılı biçimde incelediğini vurgulayarak, teklifin bazı yönlerinin kendisi açısından kabul edilebilir olmadığını söyledi. Açıklamasında, “Her şeyi dikkatle gözden geçirdim. İran’ın son teklifi benim için uygun değil. Anlaşma yapma niyetinde olduklarını görüyorum ancak ortaya koydukları çerçeve beni tatmin etmiyor. Kabul edemeyeceğim unsurlar içeriyor” ifadelerini kullandı. Bu sözleriyle Trump, diplomatik sürecin tamamen kapanmadığına işaret etse de mevcut teklifin ciddi revizyonlara ihtiyaç duyduğunu ima etti.

ABD Başkanı’nın İran’a yönelik eleştirileri yeni değil. Daha önce yaptığı açıklamalarda da Tahran yönetiminin geçmiş politikalarını hedef alan Trump, İran’ın yeterince sorumluluk üstlenmediğini ve bedel ödemediğini savunmuştu. Sosyal medya üzerinden yaptığı değerlendirmelerde de son 40 yılı aşkın sürece gönderme yaparak, mevcut teklifin bu tarihsel arka plan göz önüne alındığında yetersiz kaldığını dile getirmişti.

İran cephesinden gelen açıklamalar ise teklifin kapsamına dair farklı bir çerçeve sunuyor. Tahran yönetimi, 14 maddelik planın temel amacının çatışmaları sona erdirmek olduğunu ve teklifin nükleer programla ilgili herhangi bir madde içermediğini belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ülkesinin şu aşamada nükleer konular üzerine yeni bir müzakere yürütmediğini açıkça ifade etti. Bu durum, taraflar arasındaki temel anlaşmazlık noktalarından birinin nükleer faaliyetler olduğu yönündeki değerlendirmeleri güçlendiriyor.

Öte yandan Trump’ın röportajında yalnızca İran meselesi değil, İsrail iç siyasetine dair dikkat çekici mesajlar da yer aldı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında konuşan Trump, devam eden yolsuzluk ve rüşvet davalarına rağmen Netanyahu’ya açık destek verdi. Trump, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’a çağrıda bulunarak Netanyahu için af talebini yineledi.

Trump, açıklamasında Netanyahu’nun savaş döneminde görev yapan bir lider olduğuna dikkat çekerek, “Cumhurbaşkanınıza söyleyin, Bibi’yi affetsin. O bir savaş zamanı başbakanı. Ben ve Bibi olmasaydık İsrail olmazdı” şeklinde konuştu. Bu sözler, hem ABD-İsrail ilişkilerinin siyasi boyutuna hem de Trump’ın Netanyahu ile olan yakın ilişkisine işaret etti.

Gelişmeler, Orta Doğu’daki diplomatik dengelerin hassasiyetini bir kez daha gözler önüne seriyor. İran’ın çatışmaları sonlandırmaya odaklandığını belirttiği teklif ile ABD’nin daha geniş kapsamlı beklentileri arasındaki fark, taraflar arasında henüz ortak bir zemin bulunamadığını gösteriyor. Özellikle nükleer faaliyetlerin müzakere dışında tutulması, Washington açısından önemli bir eksiklik olarak değerlendiriliyor.

Trump’ın açıklamaları, ABD’nin İran politikasında sert tutumun devam edebileceğine işaret ederken, diplomatik kapının tamamen kapanmadığını da ortaya koyuyor. Ancak mevcut şartlarda tarafların anlaşmaya varabilmesi için teklifin kapsamı ve içeriği üzerinde ciddi değişiklikler yapılması gerektiği anlaşılıyor.

Bölgedeki gelişmeler yalnızca ABD ve İran’ı değil, aynı zamanda İsrail başta olmak üzere birçok ülkeyi doğrudan etkiliyor. Trump’ın aynı röportajda hem İran teklifine mesafeli yaklaşması hem de Netanyahu’ya güçlü destek vermesi, Washington’un bölgedeki stratejik önceliklerini yeniden gündeme taşıdı.

Önümüzdeki süreçte İran’ın teklifinde değişikliğe gidip gitmeyeceği ve ABD’nin nasıl bir karşı adım atacağı merak konusu olmaya devam ediyor. Diplomatik temasların sürmesi halinde, tarafların daha kapsamlı ve karşılıklı beklentleri karşılayan bir anlaşma zemini araması bekleniyor.

Aziz Dağtekin Yazdı

Uluslararası basında yer alan analizlere göre, görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının arkasında üç temel anlaşmazlık başlığı bulunuyor. Bu başlıklar, hem bölgesel güvenliği hem de küresel dengeleri doğrudan etkileyen kritik konuları kapsıyor.

Hürmüz Boğazı Üzerindeki Gerilim Ön Planda

Müzakerelerde en büyük anlaşmazlık konularından biri, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın durumu oldu. Küresel enerji ticaretinin önemli bir kısmının geçtiği bu su yolu, taraflar arasında ciddi bir pazarlık unsuru haline geldi.

ABD, boğazın açık tutulmasını ve uluslararası enerji sevkiyatının kesintisiz devam etmesini savunurken, İran bu konuyu bir koz olarak masada tuttu. Tahran yönetimi, boğaz üzerindeki kontrolünü stratejik bir baskı unsuru olarak değerlendirirken, Washington ise bu durumun küresel enerji güvenliğini tehdit ettiğini öne sürüyor.

Nükleer Program Üzerindeki Anlaşmazlık Derinleşti

Görüşmelerdeki ikinci önemli kriz başlığı ise İran’ın nükleer faaliyetleri oldu. ABD tarafı, İran’ın elinde bulunduğu belirtilen yaklaşık 450 kilogram zenginleştirilmiş uranyumun tamamen ortadan kaldırılmasını talep etti. Ancak İran yönetimi bu talebi kesin bir şekilde reddetti.

Tahran, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin askeri değil, sivil amaçlı olduğunu savunmaya devam ederken, ABD yönetimi İran’ın nükleer silah geliştirme ihtimalini tamamen ortadan kaldırmak istiyor. Bu konuda taraflar arasında uzun süredir devam eden güvensizlik, müzakerelerin tıkanmasında belirleyici rol oynadı.

ABD’li yetkililer, İran’ın hiçbir koşulda nükleer silah sahibi olmaması gerektiğini vurgularken, İran ise nükleer programının uluslararası hukuka uygun olduğunu dile getiriyor. Bu karşılıklı sert tutumlar, ortak bir zemin bulunmasını zorlaştırdı.

Dondurulmuş Varlıklar da Masadaki Kritik Başlıklardan Biri

Görüşmelerde öne çıkan üçüncü başlık ise İran’ın yurt dışında bulunan ve dondurulmuş durumda olan mali varlıkları oldu. Yaklaşık 27 milyar dolar olduğu ifade edilen bu kaynak, İran ekonomisi açısından büyük önem taşıyor.

İran yönetimi, söz konusu varlıkların serbest bırakılmasını talep ederek ekonomik rahatlama sağlamayı hedefledi. Ancak ABD tarafı bu konuda geri adım atmadı. Washington’un bu tutumu, müzakerelerdeki gerilimi daha da artırdı.

Tahran, bu fonların ülke ekonomisi için hayati olduğunu savunurken, ABD ise bu tür bir adımın İran’a stratejik avantaj sağlayacağını düşünüyor. Bu nedenle taraflar arasında bu konuda da uzlaşma sağlanamadı.

Karşılıklı Suçlamalar ve Yeni Gerilim Sinyalleri

Müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından taraflar birbirini suçladı. Her iki ülke de karşı tarafın uzlaşmaz bir tutum sergilediğini öne sürdü. Bu gelişmelerin ardından ABD Başkanı Donald Trump’tan dikkat çeken bir açıklama geldi.

Trump, İran’ın verdiği taahhütlere uymadığını iddia ederek Hürmüz Boğazı’nın ablukaya alınabileceğini duyurdu. Bu açıklama, bölgede tansiyonun daha da yükselebileceğine işaret etti.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek bir askeri ya da ekonomik gerilimin yalnızca bölgeyi değil, küresel enerji piyasalarını da ciddi şekilde etkileyebileceğini belirtiyor. Bu nedenle taraflar arasındaki diplomatik sürecin yeniden başlatılması büyük önem taşıyor.

Belirsizlik Devam Ediyor

İslamabad’daki görüşmelerden sonuç çıkmaması, ABD ile İran arasındaki krizin kısa vadede çözülmesinin zor olduğunu gösteriyor. Özellikle güvenlik, nükleer program ve ekonomik yaptırımlar gibi temel konularda tarafların pozisyonlarını koruması, yeni müzakere süreçlerinin de zorlu geçeceğine işaret ediyor.

Diplomatik temasların ilerleyen dönemde yeniden başlayıp başlamayacağı belirsizliğini korurken, uluslararası toplum tarafları yeniden diyalog kurmaya çağırıyor.

Leavitt, operasyonların süresine ilişkin tartışmalara da değinerek, Donald Trump’ın daha önce dile getirdiği takvime işaret etti. Sözcü, operasyonların ulaşılabilir hedefleri doğrultusunda ilerlediğini ve yaklaşık 4 ila 6 hafta içinde planlanan sonuçlara ulaşılmasının beklendiğini dile getirdi.

ABD’nin İsrail ile koordineli şekilde yürüttüğü saldırılar kapsamında İran’ın birçok füze tesisinin hedef alındığını aktaran Leavitt, İran donanmasının da ciddi zarar gördüğünü öne sürdü.

Leavitt ayrıca İran ordusuna ait 30’dan fazla askeri geminin batırıldığını iddia ederek, İran’ın misilleme amaçlı balistik füze saldırılarının ise yalnızca altı gün sürdüğünü ve bu saldırıların şu anda yaklaşık yüzde 90 oranında azaldığını söyledi.

“Trump İran’daki liderlik sürecini izliyor”

Leavitt, İran’da mevcut dini lider Ali Khamenei sonrasında kimin göreve gelebileceğine ilişkin sürecin de Washington tarafından yakından takip edildiğini belirtti. Trump’ın bu süreci izlediğini ifade eden Leavitt, İran’da ABD karşıtı söylemleri sürdüren bir liderin göreve gelmesini istemediklerini vurguladı.

ABD’de Cumhuriyetçi tabandaki Make America Great Again hareketinin İran’a yönelik askeri operasyona karşı olduğu yönündeki yorumlara da değinen Leavitt, sosyal medyadaki tartışmaların gerçek kamuoyu algısını yansıtmadığını savundu.

“İran’ın askeri kapasitesini zayıflatıyoruz”

Leavitt, ayrıca Fox News kanalına verdiği röportajda İran’ın balistik füze kapasitesinin büyük ölçüde zayıflatıldığını ileri sürdü. Sözcü, ABD’nin yürüttüğü operasyonlarla İran’ın askeri gücünün önemli ölçüde geriletildiğini iddia etti.

İran ile yaşanan gerilimin enerji piyasalarına yansımasına da değinen Leavitt, petrol ve enerji fiyatlarındaki artışın geçici olacağını ve piyasanın kısa süre içinde dengelenmesini beklediklerini söyledi.

Leavitt ayrıca Trump’ın İran için dile getirdiği “koşulsuz teslimiyet” söyleminin, İran’ın artık Orta Doğu’da ABD ve Amerikan askerleri için tehdit oluşturmaması anlamına geldiğini ifade etti.

Suriye’deki son gelişmeler uluslararası kamuoyunda yakından izlenirken, iki lider arasındaki bu temas dikkat çekti. Trump, yaptığı açıklamada Suriye sahasındaki mevcut durumdan memnun olduklarını belirterek, bölgeyle ilgili gelişmelerin son derece olumlu ilerlediğini söyledi.

“Suriye bölgesiyle ilgili her şey çok ama çok iyi gidiyor. Bu durumdan büyük mutluluk duyuyoruz,” diyen Trump, sürecin beklentiler doğrultusunda devam ettiğini vurguladı.

Trump ile Şara’nın ilişkileri telefon görüşmesiyle sınırlı kalmadı. İki lider daha önce Beyaz Saray’da bir araya gelmişti. Bu buluşma, bir Suriye Cumhurbaşkanı’nın Beyaz Saray’a yaptığı ilk resmi ziyaret olarak kayıtlara geçmişti.

ABD Başkanı Trump, söz konusu görüşmenin ardından düzenlenen basın toplantısında Ahmed Şara hakkında dikkat çekici ifadeler kullanmış, Suriye liderinin yoğun bir çalışma temposuna sahip olduğunu ve güçlü bir lider profili çizdiğini dile getirmişti.

Öte yandan ABD’nin Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile yürüttüğü iş birliğine ilişkin değerlendirmeler de gündeme geldi. ABD’li yetkili Barrack, bu ortaklığın temelinin IŞİD’le mücadeleye dayandığını, ancak sahadaki koşulların önemli ölçüde değiştiğini belirtti.

Barrack, 2019 yılında IŞİD’in bölgesel hakimiyetinin sona erdirilmesinde SDG’nin etkili bir kara gücü olduğunu hatırlatarak, o dönemde işlevsel bir merkezi Suriye devletinin bulunmadığını ifade etti. Bugün gelinen noktada ise Suriye hükümetinin IŞİD Karşıtı Küresel Koalisyon’un 90. üyesi olduğunu vurguladı.

Şam yönetiminin güvenlik sorumluluklarını üstlenmeye ve cezaevlerinin kontrolünü devralmaya hazır olduğunu belirten Barrack, bu gelişmelerle birlikte SDG’nin sahadaki birincil aktör olma gerekçesinin büyük ölçüde ortadan kalktığını söyledi.

Washington’dan gelen her açıklama gerçeği aydınlatmıyor; çoğu zaman sis perdesini daha da kalınlaştırıyor. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt’in “Trump İran’da 800 idamı durdurdu” iddiası da bu sisin son örneği. Bu açıklama ilk bakışta insani, hatta tarihi bir başarı gibi sunuluyor. Ancak meseleye biraz yakından bakıldığında ortada ciddi bir çelişki, hatta bilinçli bir algı operasyonu olduğu görülüyor.

Öncelikle şunu sormak gerekiyor: ABD’nin ağır ambargolarla boğduğu bir ülkede yaşanan insani krizlerin ahlaki sorumluluğu kime aittir? Eğer Trump gerçekten İran halkının hayatını önemsiyorsa, neden bu halkı açlığa, ilaca erişimsizliğe ve ekonomik çöküşe mahkûm eden yaptırımlar hâlâ yürürlükte?

“800 idam durduruldu” söylemi, kulağa hoş gelen ama altı boş bir siyasi propagandadan ibaret olabilir. Zira iddia edilen bu kişilerin kim olduğu, hangi suçlamalarla yargılandığı ve neden özellikle şimdi gündeme getirildiği belirsizdir. Dahası, bu isimlerin Batı merkezli yapılarla, AB ve Atlantik eksenli istihbarat ağlarıyla bağlantılı “kullanışlı aparatlar” olduğu yönündeki iddialar yabana atılacak türden değildir.

Bugün İran’da yaşananlar spontane bir halk hareketi olarak okunamaz. Evet, sokağa çıkanlar İran halkıdır; ancak bu hareketlerin dijital medya üzerinden yönlendirilmesi, Batılı medya organlarının tek merkezden üretilmiş dili ve senkronize “özgürlük” söylemleri, emperyal aklın sahnede olduğunu açıkça göstermektedir. Bu, Ortadoğu’da defalarca izlediğimiz tanıdık bir senaryodur.

Trump’ın Fox News üzerinden yaptığı açıklamalar, bir devlet adamından çok bir seçim kampanyası yürüten adayın dilini yansıtmaktadır: “Eylemlere devam edin, ABD yardımı yolda.” Bu söylem, İran halkına duyulan bir sevgiden değil, rejim değiştirme hedefinden beslenmektedir. Görünen odur ki ABD, İran dosyasında diplomasi defterini kapatmış; uzun vadeli, yıpratıcı ve vekâlet unsurlarına dayalı bir çatışma stratejisini devreye sokmuştur.

Bu noktada kritik bir başka unsur daha vardır: İran’da FETÖ benzeri yapılanmaların varlığı iddiası. Devletin kılcal damarlarına sızmış, dış istihbarat servisleriyle temas hâlinde olan bu yapıların; CIA, MOSSAD ve İngiliz istihbarat geleneğiyle bağlantılı aparatlar olarak kullanıldığı yönündeki analizler, bölgesel güvenlik perspektifinden ciddiyetle ele alınmalıdır.

Asıl tehlike ise daha derindedir. İran’daki iç karışıklıkların uzun vadede bölgesel haritaları yeniden çizme planına hizmet etme ihtimali göz ardı edilmemelidir. Kademeli olarak oluşturulmak istenen yeni bir “Kürdistan havzası”, yalnızca İran’ı değil; Türkiye’yi, Irak’ı ve Suriye’yi de doğrudan hedef alan jeopolitik bir projedir.

Trump’ın çelişkisi tam da burada düğümleniyor: Bir yandan “sivil ölümlere karşıyım” diyen bir lider, diğer yandan bu ölümlerin altyapısını oluşturan ambargoları, ekonomik savaş araçlarını ve istikrarsızlaştırma politikalarını ısrarla sürdürüyor. Bu, insani bir duruş değil; seçici vicdanla yürütülen emperyal bir stratejidir.

Peki soralım: ABD’nin sınırsız siyasi, askeri ve diplomatik desteğiyle İsrail’in Gazze’de katlettiği 60 bini aşkın sivilin kadınların, çocukların, bebeklerin ve görevini yapan basın mensuplarının kanının hesabını kim verecek? Hastanelerin bombalandığı, gazetecilerin hedef alındığı, toplu mezarların ortaya çıktığı Gazze’de akan kan, Trump’ın “insani hassasiyet” söyleminin neresine düşüyor?

Ey barışçı geçinen Trump; madem vicdan sahibisin, Gazze’deki ölümlere neden sessiz kaldın? Neden İsrail’e “ciddi sonuçlar” hatırlatılmadı? Neden bir tek yaptırım, bir tek uyarı, bir tek kırmızı çizgi görmedik? İran söz konusu olunca yüksek perdeden insan hakları nutukları atanlar, Gazze’de söz konusu olan Müslüman siviller olunca neden kör, sağır ve dilsiz kesildi?

Bu sessizlik bir unutkanlık değil, bir tercihtir. Ve bu tercih bize şunu açıkça gösteriyor. Trump’ın insan hakları söylemi evrensel değil; kime karşı, ne zaman ve hangi stratejik çıkarla kullanılacağı önceden belirlenmiş bir araçtır. İran’da idamlar üzerinden ahlaki üstünlük taslayan bir liderin, Gazze’de on binlerce masumun katledilmesini görmezden gelmesi, vicdan değil; çıkar merkezli bir siyaset anlayışıdır.

İran’a düşen görev nettir: Halkını dinlemek, meşru talepleri görmezden gelmemek ve çözümü dış müdahalelerde değil, kendi toplumsal dinamiklerinde aramaktır. Ancak aynı zamanda, ülkenin iç işlerine yönelik bu çok katmanlı müdahalelere karşı da uyanık olmak zorundadır.

Sonuç olarak; Trump’ın “800 idamı durdurdum” söylemi, tarihe bir insan hakları başarısı olarak değil, bir rejim değiştirme operasyonunun PR cümlesi olarak geçme riski taşımaktadır. Gerçek barış, tweetlerle değil; ambargoların kaldırılmasıyla, halkların iradesine saygıyla ve emperyal hesapların terk edilmesiyle mümkündür.

Ancak görünen odur ki Trump’ın derdi İran halkı değildir. Onun kurtarmaya çalıştığı, yıllardır eğittiği, finanse ettiği, bilgi devşirdiği ve günü geldiğinde sahaya sürdüğü “kullanışlı aparatlarıdır.” Bugün “idamdan kurtardım” diye sunulanlar, yarın İran sokaklarında “özgürlük” etiketiyle vitrine çıkarılacak taşeronlardır. Trump, mazlumları değil; yatırım yaptığı unsurları korumanın, harcadığı paranın ve kurduğu ağların boşa gitmemesinin hesabını yapmaktadır.

Bu yüzden bu hikâyede ne vicdan vardır ne de samimiyet. Ortada yalnızca emperyal aklın soğuk muhasebesi vardır. İran halkı bu oyunun figüranı değil, öznesi olmak zorundadır. Aksi hâlde bugün “idamları durdurduk” diyenler, yarın aynı ülkeyi daha büyük bir kaosun içine sürüklemekten bir an bile tereddüt etmeyecektir.

İran’daki sokak hareketlerini yalnızca “halk tepkisi” olarak okumak, fotoğrafın en kritik yerini bilinçli biçimde görmezden gelmektir. Çünkü sahadaki tablo, organik bir toplumsal patlamadan çok daha fazlasına işaret etmektedir.

Güvenlik çevrelerinde yüksek sesle dile getirilen güçlü bir iddiaya göre; İran’daki kaosu diri tutan, eylemleri sürekli canlı hâlde tutan ve sokakları kontrolsüz bir şiddet sarmalına sürükleyen unsurların önemli bir bölümü, İsrail tarafından finanse edildiği öne sürülen PKK/YPG ve PJAK (PJK) bağlantılı militan ağlardır.

Bu yapılar:

• Sivillerin arasına sızarak kitleyi kalkan olarak kullanmakta

• Provokatif eylemlerle güvenlik güçleriyle çatışmayı tırmandırmakta

• Olayları uluslararası medyada “rejim çöktü” algısına dönüştürmeye çalışmaktadır

Bu tablo, klasik bir ajanlaştırılmış sokak modelinin birebir yansımasıdır.

40 MİLYON TÜRK BU OYUNUN DIŞINDADIR

Özellikle altı çizilmesi gereken hayati bir gerçek vardır:
İran’da yaşayan yaklaşık 40 milyon Türk, bu sokak hareketlerinin parçası değildir.

Bu kitle:

• Ne etnik temelli ayrışmanın içinde yer almıştır

• Ne de dış kaynaklı provokasyonlara destek vermiştir

• Aksine istikrarsızlığın kendi coğrafyasına yayılmasından derin endişe duymaktadır

Bu gerçek, yaşananların bir “halk isyanı” değil; seçici olarak yönlendirilen, belirli hücreler üzerinden sürdürülen bir kaos mühendisliği olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

İRAN’IN ESKİ HATASI! DOKUNULMAZ KILINAN PKK SEMPATİZANLARI

Bugün gelinen noktada, İran yönetiminin geçmişte yaptığı stratejik bir hata da bütün çıplaklığıyla görünür hâle gelmiştir.

Uzun yıllar boyunca:

• PKK/PJAK sempatizanları “denge unsuru” olarak görülmüş

• Bölgesel hesaplar uğruna bu yapılar kollanmış, dokunulmaz alanlar tanınmış

• “Bize karşı kullanılmaz” yanılgısıyla göz yumulmuştur

Bugün ise aynı unsurlar:

• Sokakları canlı tutan

• Şiddeti tırmandıran

• Devleti yıpratmayı hedefleyen ajanist faaliyetlerin merkezinde yer almaktadır

Bu yapıların refleksi nettir:
Devlet zayıflarsa alan açılır.
Kaos büyürse dış müdahale meşrulaşır.

BU SADECE İRAN’IN SORUNU DEĞİL

Burada durup şu gerçeği görmek gerekir:
Bu model İran’a özgü değildir.

Aynı senaryo:

• Irak’ta

• Suriye’de

• Libya’da

• Ukrayna’da

farklı aktörlerle ama aynı mantıkla sahnelenmiştir.

Artık terör örgütleri yalnızca silahlı yapılar değildir;
küresel vekâlet savaşlarının mobil sokak aparatlarıdır.

Finans başka yerden gelir,
Talimat başka merkezden verilir,
Bedel ise her zaman o ülkenin halkına ödetilir.

Dün Venezuela, bugün İran…
Peki yarın kim?

Bu soruyu artık yalnızca hedef alınan ülkeler değil, bütün dünya sormak zorunda. Çünkü yaşananlar tekil krizler değil; küresel bir dizaynın parçalarıdır. Ve bu dizaynda hiçbir ülke, ne müttefikliğiyle ne de tarafsızlığıyla güvende değildir.

Bugün açıkça görülüyor ki dünya, klasik savaşlar çağından çıkmış; ekranlardan yönetilen, algoritmalarla yönlendirilen, krizlerle şekillendirilen yeni bir kaos düzenine sokulmuştur.

ABD’NİN VENEZUELA–İRAN ÇIKIŞI: MESAJ KİME?

ABD’nin Venezuela ve İran üzerinden verdiği mesaj yalnızca bu iki ülkeye değildir.
Mesaj şudur:

“Kuralları ben koyarım, bedelini siz ödersiniz.”

Enerji, finans, yaptırım, medya ve sosyal platformlar…
Hepsi aynı merkezden aynı senaryonun parçaları gibi devreye giriyor.

Bu bir rejim değiştirme operasyonu değil sadece;
Bu, devletleri yıpratma, toplumları bölme ve ülkeleri yönetilemez hâle getirme stratejisidir.

Yani hedef ülkeler değil; ulus-devlet fikrinin kendisidir.

KATİL İSRAİL ÜZERİNDEN YAKILAN ATEŞ

ABD, sahada kirlenmemek için ateşi başkalarının eline tutuşturuyor.
Bugün bu elin adı açıkça İsrail.

Ortadoğu’nun sürekli kaynaması, Filistin’in bitmeyen acısı, Lübnan, Suriye, İran hattındaki gerilimler tesadüf mü?

Hayır.

İsrail, bölgesel bir aktör değil; küresel bir tetikleyici olarak konumlandırılıyor.
Ve her patlayan kriz, ABD için yeni bir müdahale gerekçesi, yeni bir silah pazarı, yeni bir finansal manevra alanı demek.

Dünya ateşe verilirken, Washington uzaktan “düzeni sağlama” rolü oynuyor.

ABD–İNGİLTERE RESTLEŞMESİ GERÇEK Mİ, OYUN MU?

Son dönemde ABD–İngiltere hattında yaşanan gerilimler dikkat çekici.
Peki bu bir çatlak mı, yoksa kontrollü bir tiyatro mu?

Asıl soru şu:
Darboğazdaki ABD ekonomisi, yeni bir küresel krizle mi nefes almaya çalışıyor?

Unutmayalım!

• Büyük krizler, büyük para transferleri yaratır

• Savaş ihtimali, dolar talebini artırır

• Kaos, silah ve enerji lobilerini besler

O hâlde sormak zorundayız:
Bu restleşmeler gerçekten bir ayrışma mı, yoksa Batı içi rol paylaşımı mı?

Bunu zaman gösterecek. Ama tarih şunu söylüyor:
Batı, kendi krizini her zaman başkalarının yıkımıyla ertelemiştir.

TURUNCU DEVRİMLER VE DİJİTAL DARBE DÜZENİ

Bugün tanklar sokaklara girmeden önce trend listeleri hareketleniyor.
Sokaklardan önce zihinler işgal ediliyor.

ABD’nin “demokrasi ihracı” söylemi artık açıkça turuncu devrimler, dijital algı operasyonları ve sosyal medya kaoslarıyla ilerliyor.

Soru net:
Bu ateş sadece Doğu’yu mu yakacak, yoksa Batı da kendi eliyle tutuşturduğu yangında yanacak mı?

Toplumları sürekli kutuplaştırılan, devlet otoriteleri yıpratılan, ekonomik dengeleri bozulan bir Batı…
Bu senaryo artık hiç de uzak değil.

PEKİ YA RUSYA, ÇİN ve ABD ARASINDA GİZLİ BİR DENGE Mİ VAR?

En kritik soru belki de bu.

Gerçekten bir küresel çatışmaya mı gidiyoruz,
yoksa büyük güçler arasında örtük bir iş bölümü mü var?

• ABD kaos üretir

• Rusya askerî denge kurar

• Çin ekonomik boşlukları doldurur

Bu ihtimal artık masada.
Çünkü büyük güçler kavga ederken değil, anlaşırken dünya en çok bedel öder.

HİÇBİR ÜLKE GÜVENDE DEĞİL

Dün Venezuela, bugün İran…
Yarın başka bir ülke.

Belki enerji zengini bir ülke,
Belki jeopolitik kavşakta bir devlet,
Belki de “fazla bağımsız” kararlar alan bir hükümet.

Artık mesele şu değildir:

“Bize sıra gelir mi?”

Asıl soru şudur:

Hazır mıyız?

Çünkü bu yeni düzende beka, yalnızca askerî güçle değil; dijital egemenlikle, toplumsal bilinçle ve stratejik akılla korunur.

Dünya yanıyor.
Ve yangını çıkaranlar, itfaiyeci rolüyle sahnede.

Gerçek olan tek şey var:
Bu oyunda seyirci kalanlar, enkazın altında kalır.

Beyaz Saray’a dönüş yolunda Air Force One uçağında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, İran’daki protestoları yakından takip ettiklerini ve gelişmelere ilişkin kendisine “saat başı” bilgi verildiğini ifade etti. İranlı yöneticileri sert sözlerle eleştiren Trump, “Bunlar lider değil. Şiddetle ayakta duran bir yönetimden bahsediyoruz. Konuyu son derece ciddiye alıyoruz. Ordu seçenekleri değerlendiriyor ve masada çok güçlü alternatifler var” dedi.

Trump, İran’ın kısa süre önce ABD ile temasa geçerek nükleer anlaşma konusunda müzakere teklifinde bulunduğunu belirterek, görüşme hazırlıklarının sürdüğünü söyledi. Ancak ülkede devam eden protestolara dikkat çeken Trump, “Yaşananlar nedeniyle görüşmeden önce bazı adımlar atmamız gerekebilir” ifadesini kullandı.

İran’da internet erişiminin kesilmesine de değinen Trump, İran halkının dünyayla bağlantısının koparıldığını belirterek, Elon Musk ile görüşüp Starlink sistemi üzerinden ülkede internet erişiminin yeniden sağlanmasının mümkün olabileceğini dile getirdi.

Venezuela ve Petrol Açıklamaları

Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun alıkonulmasının ardından Caracas yönetimiyle yürütülen temasların “oldukça olumlu” ilerlediğini söyledi. Venezuela’dan petrol alımı konusunda görüşmeler yapıldığını belirten Trump, yaklaşık 50 milyon varillik petrol anlaşmasının konuşulduğunu, 4,2 milyar dolar değerindeki ilk sevkiyatın ise ABD’ye doğru yola çıktığını açıkladı.

Geçmişte petrol şirketlerinin Venezuela’da sorun yaşadığını hatırlatan Trump, “O zaman başkan Trump yoktu. Şimdi sorun olmayacak, güvende olacaklar” dedi. Exxon firmasını da eleştiren Trump, şirketin Venezuela’daki tutumunu “kurnazca” olarak nitelendirerek, petrol ihalelerinin dışında bırakılabileceğini söyledi.

Grönland ve Küresel Güvenlik Mesajı

Grönland’ın ABD tarafından alınması gerektiğini savunan Trump, aksi halde Rusya veya Çin’in bu bölgeyi kontrol altına alabileceğini iddia etti. “Ben başkanken buna izin vermem” diyen Trump, askeri varlığın yeterli olmadığını, mülkiyetin de gerekli olduğunu öne sürdü.

Grönland çevresinde Rus ve Çin deniz unsurlarının faaliyet gösterdiğini belirten Trump, “Bir şekilde Grönland’ı alacağız” ifadesini kullandı. Bu adımın NATO içindeki dengelere etkisine ilişkin soruya ise “Onların bize ihtiyacı, bizim onlara ihtiyacımızdan fazla” yanıtını verdi.

Ukrayna-Rusya Savaşı Yorumu

Ukrayna-Rusya savaşına da değinen Trump, çatışmayı “Biden’ın savaşı” olarak nitelendirerek, “Bu savaş hiç yaşanmamalıydı” dedi. Savaşı sona erdirmek istemesindeki temel amacın hem Ukraynalı hem de Rus sivillerin hayatını kurtarmak olduğunu savundu.

Florida’daki Mar-a-Lago Kulübünde düzenlenen basın toplantısında konuşan Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’ya yönelik ABD operasyonlarının ardından dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Trump, “Monroe Doktrini önemliydi ancak biz onu çoktan aştık. Artık bunun adı Donroe Doktrini” ifadelerini kullandı.

ABD’nin Batı Yarımküre’deki etkisinin yeniden tartışmasız hale geleceğini öne süren Trump, “Bu doktrin bir dönem göz ardı edildi ama artık edilmeyecek. Amerikan hâkimiyeti bir daha sorgulanmayacak” dedi.

Gündemdeki Ülkeler: Kanada, Panama ve Grönland

Trump’ın yeni doktrin çerçevesinde sık sık gündeme getirdiği Kanada, Panama ve Grönland da dikkat çekiyor. Trump, daha önce bu bölgelerin ABD için stratejik önemine vurgu yapmış ve bazılarını eyalet yapma fikrini dile getirmişti.

“Donroe Doktrini” ifadesi, ABD basınında daha önce de yer almış; Ocak 2025’te New York Post tarafından manşete taşınmıştı. Ayrıca Kasım ayında yayımlanan Ulusal Güvenlik Strateji Belgesinde, Monroe Doktrini’ne Trump dönemine özgü yeni bir ek yapılacağı açıkça belirtilmişti.

Monroe Doktrini’nin Tarihçesi

Monroe Doktrini, 1823 yılında ABD Başkanı James Monroe tarafından ilan edilmiş ve Avrupa devletlerinin Latin Amerika’ya müdahalesine karşı çıkmıştı. Doktrin, ABD’yi Batı Yarımküre’nin başat gücü olarak konumlandırmıştı.

1904’te Theodore Roosevelt tarafından genişletilen yaklaşım ise, ABD’nin kendi etki alanında gördüğü ülkelerde “istikrarsızlık” gerekçesiyle müdahalede bulunmasının önünü açtı. Bu anlayış, Küba, Nikaragua ve Dominik Cumhuriyeti gibi ülkelerdeki ABD müdahalelerinin temelini oluşturdu.

Trump Yönetiminin Yeni Stratejisi

Trump yönetimi, Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi’nde bu yaklaşımı, “Monroe Doktrini’ne Trump Ek Doktrini uygulanması” şeklinde tanımladı. Belgede, Batı Yarımküre’nin ABD ile uyumlu, istikrarlı ve kitlesel göçü engelleyen bir yapıya kavuşmasının hedeflendiği vurgulandı.

Bu kapsamda, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede bölge ülkelerinden daha güçlü iş birliği talep ediliyor. ABD yönetiminin paylaştığı verilere göre, eylül ayından bu yana uyuşturucu taşıdığı iddia edilen teknelere yönelik operasyonlarda 100’den fazla kişi hayatını kaybetti.

“Mutlak Kararlılık Operasyonu”nun Ayrıntıları

Beyaz Saray, hafta sonu yaptığı açıklamada, Maduro’nun ABD Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi (DEA) yetkilileri eşliğinde New York’a getirildiğini gösteren görüntüler paylaştı. Maduro’nun Brooklyn’deki Metropolitan Tutukevi’nde tutulduğu bildirildi.

Uyuşturucu ticareti, narko-terörizm ve silah suçlamalarıyla karşı karşıya olan Maduro’nun yanı sıra, eşi, oğlu ve bazı üst düzey Venezuelalı yetkililer de ABD tarafından suçlanıyor.

ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine, “Mutlak Kararlılık” adı verilen operasyonda 20 farklı üsten kalkan 150’den fazla uçağın görev aldığını, operasyonun aylar süren istihbarat ve planlama sürecinin ardından gerçekleştirildiğini açıkladı. Operasyona F-22 ve F-35 savaş uçakları, bombardıman uçakları, elektronik harp unsurları ve insansız hava araçlarının katıldığı belirtildi.

Caracas’ta Patlamalar ve Görüntüler

ABD helikopterlerinin gece saatlerinde Maduro’nun yerleşkesine operasyon düzenlediği, ateş açılması üzerine meşru müdafaa kapsamında karşılık verildiği ifade edildi. ABD tarafı, operasyonda kendi personelinin kayıp vermediğini duyurdu.

Trump, operasyonun ardından Truth Social hesabında Maduro’nun USS Iwo Jima savaş gemisinde çekilmiş bir fotoğrafını paylaştı. Aynı saatlerde sosyal medyada, Caracas semalarında helikopterlerin uçtuğu ve kentte patlamalar yaşandığına dair görüntüler yer aldı.

Tarih tekerrür etmiyor; bilerek ve planlanarak tekrar ettiriliyor.
Sahne aynı, oyuncular aynı, senaryo ise artık ezbere biliniyor.

Bugün Venezuela…
Dün Irak’tı, Afganistan’dı, Libya’ydı, Suriye’ydi…
Yarın hangi ülke?

ABD yine sahnede.
Elinde demokrasi maskesi, cebinde petrol haritası, arkasında uçak gemileri…

ÖNCE ALGI, SONRA İŞGAL

ABD’nin işgal planları hiç değişmedi.
Yüzyıldır aynı yöntem, aynı bahane, aynı yıkım.

Bir ülkenin yer altı zenginliklerine göz diker:

• Petrol varsa “özgürlük” der

• Doğalgaz varsa “insan hakları” der

• Altın varsa “demokrasi” der

• Direniş varsa “kimyasal silah” uydurur

Önce dünya medyası devreye girer.
Manşetler atılır, uzmanlar konuşturulur, algı inşa edilir.
“Halk baskı altında”, “rejim gayrimeşru”, “lider diktatör”…

Ardından yaptırımlar gelir.
Açlık başlar.
Ekonomi çöker.
Kaos büyür.

Ve sonra…
Bombalar demokrasi adına düşer.

VENEZUELA, PETROL KADAR BÜYÜK BİR GÜNAH

Venezuela’nın suçu ne?
Dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip olmak.

Suçu ne?
Petrolünü ABD yerine Çin’e, Rusya’ya satmak istemek.
Suçu ne?
“Ben bağımsızım” diyebilmek.

İşte bu yüzden bugün Caracas bombalanıyor.
İşte bu yüzden “Maduro meşru değil” deniyor.
İşte bu yüzden rejim değişikliği açık açık konuşuluyor.

Bu bir demokrasi operasyonu değil,
Bu düpedüz enerji soygunudur.

93 DARBE, 93 YIKIM, 93 SESSİZLİK

ABD’li bir yetkilinin itirafıyla.
1946’dan sonra 93 darbe veya rejim değişikliğinde ABD parmağı var.

Bu bir iddia değil.
Bu bir komplo teorisi değil.
Bu bir itiraf.

Filipinler’den İran’a,
Guatemala’dan Şili’ye,
Irak’tan Libya’ya…

Haritalar değişti,
Ülkeler yıkıldı,
Milyonlar öldü.

Ama ABD’nin gerekçeleri hiç değişmedi.

DÜNYA NE YAPIYOR?

Dünya devletleri ne yapıyor biliyor musunuz?

Bir sinema salonunda gibi oturuyor.
Ekranda bombalar patlıyor, çocuklar ölüyor, ülkeler yağmalanıyor…

Ve herkes böm böm bakıyor.

BM susuyor.
NATO izliyor.
İnsani kuruluşlar rapor yazıyor.
Raporlar raflarda çürüyor.

BU BİR ÇAĞRIDIR!

Ben gazeteci-yazar Aziz Dağtekin olarak buradan dünya kamuoyuna açıkça sesleniyorum:

Bu işgaller son bulmalı!
Bu soygun düzeni durdurulmalı!
Bu ikiyüzlü “demokrasi” yalanı artık kimseyi kandıramaz!

Birleşmiş Milletler’e çağrımdır. Artık güçlülerin değil, halkların yanında durun!

NATO’ya çağrımdır. Saldırı ittifakı değil, barış gücü olun!

Dünya halklarına çağrımdır.
Bugün Venezuela, yarın sizsiniz!

MAZLUMLARIN YANINDA SAF TUTUN

Venezuela yalnız değildir.
Irak yalnız değildi.
Filistin yalnız değildir.
Libya yalnız değildi.

Bu çağrı, Bombalar altında kalan çocuklar içindir.
Bu çağrı, Toprağına sahip çıkmak isteyen halklar içindir.
Bu çağrı, Dünyanın vicdanına yapılmış son uyarıdır.

Ya susarak suça ortak olacağız,
ya da mazlumların yanında insan kalacağız.

Tarih bunu yazacak.
Ve kim nerede durmuşsa, orada anılacak.

ABD Başkanı Donald Trump ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara arasındaki görüşme tamamlandı.

Görüşme basına kapalı olarak gerçekleştirilirken, 1,5 saat süren görüşmeye ilişkin Beyaz Saray’dan bir açıklama yapılmadı.

Görüşmeye, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, ABD’li mevkidaşı Marco Rubio ile ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Thomas Barak’ın da katıldı.

SEZAR YASASI İKİNCİ KEZ 6 AY ASKIYA ALINDI

ABD Hazine Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, 10 Kasım’da güncellenen Suriye yaptırımları bölümüne ilişkin kamuoyuyla bilgi paylaşıldı.

Açıklamada, “Dışişleri Bakanı, 10 Kasım günü, Suriye’ye yönelik yaptırımların hafifletilmesine devam etme taahhüdümüzü belirtmek amacıyla Sezar Yasası yaptırımlarının uygulanmasını 180 gün süreyle kısmen askıya aldı.” ifadesine yer verildi.

Söz konusu kararın, 23 Mayıs’ta 180 günlüğüne Sezar Yasası yaptırımlarının askıya alınması kararının yerini aldığı belirtildi.

Açıklamada, Rusya ve İran’la ilgili işlemlerin yanı sıra bu ülke menşeli mal, teknoloji, yazılım, fon, finansman veya hizmetlerin transferinin bu muafiyetlerden hariç tutulduğu kaydedildi.

Öte yandan ABD Başkanı Trump’ın Sezar Yasası yaptırımlarını iptal etme hakkı bulunmuyor, bu nedenle uygulanan yaptırım askıya alma yöntemiyle öteleniyor.

GÖRÜŞMENİN GÜNDEMİ

Görüşmede Suriye yaptırımlarının kaldırılmasından bölgesel meselelere kadar birçok konu başlığını ele alındı.

Beyaz Saray’a giden ilk Suriye Cumhurbaşkanı olan Şara’ya, görüşmede Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani eşlik etti.

PAZAR GÜNÜ GENERALLERLE BASKETBOL OYNADI

Suriye Dışişleri Bakanı Esed Hasan Şeybani, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın ABD’li generallerle basketbol oynadığı bir video paylaştı.

Şeybani’nin Instagram hesabındaki videoda, Şam’daki halk sarayında Cumhurbaşkanı Şara ve kendisinin, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Brad Cooper ile DEAŞ’a karşı kurulan Uluslararası Koalisyon’un Komutanı Kevin Lambert ile basketbol oynadığı görüldü.

Paylaşımında Şeybani, “Sıkı çalış, daha sıkı oyna. Amiral Brad Cooper ve Tuğgeneral Kevin Lambert ile sahada birkaç atış.” ifadelerine yer verdi.

Ateşkes İlan Edilmişti; Saldırılar Devam Ediyor

Trump, 9 Ekim’de Mısır’da devam eden müzakerelerde İsrail ile Hamas arasında Gazze’de ateşkes planının ilk aşamasının onaylandığını duyurduğunu hatırlattı. Anlaşmanın imzalandığı Mısır’da, İsrail hükümetinin onayı ile ateşkesin 10 Ekim’de devreye girdiği ve aynı gün saat 12.00 itibarıyla yürürlüğe girdiği açıklanmıştı.

Buna rağmen, Filistin Sağlık Bakanlığı’nın bildirdiğine göre İsrail ordusunun ateşkese rağmen düzenlediği çeşitli saldırılarda 45 kişi yaşamını yitirdi. Haber metninde saldırıların devam ettiğine dair iddialara yer verildi.

Trump’ın Mesajı: “Biraz Şans Vereceğiz”

Basın toplantısında Trump, Hamas içinde isyancı grupların olduğunu savunarak, “Gerekirse yok edilecekler ve bunu biliyorlar” ifadesini kullandı. Ayrıca, İsrail’in kısa sürede Gazze’ye müdahale edebileceğini belirterek, “İsrail iki dakika içinde oraya girebilir. Ona oraya gitmesini istersem, ‘Oraya git ve durumu hallet’ diyebilirim” dedi. Ancak şu an için böyle bir talimat verilmediğini ve “biraz şans” tanındığını söyledi.

Eleştirel Soru: Tehditlerin Hedefi Neden Hamas?

Haber metninin aktardığı sorgulayıcı ton, Trump’a yönelik şu soruları da gündeme getiriyor: “Ey Trump! Nedir seni İsrail’e mahkûm kılan? Gazze’ye saldıran İsrail; ateşkese uymayan İsrail. Bu tehditler niye Hamas’a? Kurt ile kuzu gibi mi olacaksınız? O hikâyeyi biliyorsunuz değil mi?” Bu ifadeler, ateşkese ilişkin çatışmalı fiili durum ve tarafların eylemlerine dair tartışmaları özetliyor.

Süreçteki Kilit Noktalar

• 9 Ekim: Trump, Mısır’daki müzakerelerde ateşkesin ilk aşamasının onaylandığını duyurdu.

• 10 Ekim: Anlaşmanın devreye girdiği ve saat 12.00 itibarıyla ateşkesin yürürlüğe girdiği açıklandı.

• Ateşkese rağmen bölgeden zaman zaman saldırı iddiaları geliyor; Filistin Sağlık Bakanlığı saldırılarda 45 kişinin öldüğünü bildirdi.

• Trump, Hamas’a yönelik askeri tehdidi yeniden dile getirirken, hem ateşkesin uygulanması hem de sivillerin korunmasına dair sorular ve eleştiriler gündemde kalmaya devam ediyor.

Değerlendirme

Trump’ın açıklamaları, ateşkesin fiilen nasıl denetleneceği ve saldırı iddialarına karşı hangi adımların atılacağı konusunda yeni tartışmalar başlattı. Taraflar arasındaki gerilimin sürmesi, insani yardım, denetim ve diplomasi mekanizmalarının işlerliğini de merkezi bir konu haline getiriyor.