Trump, operasyonun ertelenme kararının Körfez ülkelerinin liderleriyle gerçekleştirilen görüşmelerin ardından alındığını söyledi. Özellikle Tamim bin Hamad Al Thani, Mohammed bin Salman ve Mohamed bin Zayed Al Nahyan ile yapılan temasların karar üzerinde etkili olduğunu ifade etti.

Son dönemde İran ile ABD arasında yürütülen diplomatik süreçte karşılıklı taslak metinler, reddedilen maddeler ve uzlaşılamayan şartlar nedeniyle gerilim giderek artmıştı. Özellikle İran’ın nükleer faaliyetleri konusunda tarafların ortak bir noktada buluşamaması, askeri seçeneğin yeniden gündeme gelmesine neden olmuştu. Trump’ın sert açıklamaları sonrası küresel enerji piyasaları da hareketlenmiş, Brent petrolün varil fiyatı 113 dolara kadar yükselmişti.

Körfez Liderlerinden “Bekleyin” Mesajı

Trump, yaptığı açıklamada bölge liderlerinin askeri müdahalenin ertelenmesi yönünde çağrıda bulunduğunu söyledi. Körfez ülkelerinin, devam eden diplomatik temasların tamamen sonuçsuz kalmadan askeri bir operasyon başlatılmasının Orta Doğu’da daha büyük bir krizi tetikleyebileceği yönünde uyarılar yaptığı belirtildi.

ABD Başkanı, müzakerelerin halen sürdüğünü ve taraflar arasında yeni bir anlaşma ihtimalinin masada olduğunu dile getirdi. Olası bir uzlaşının yalnızca bölgesel değil, küresel güvenlik açısından da kritik sonuçlar doğurabileceğini savundu.

Trump ayrıca İran’ın nükleer silah sahibi olmasının kabul edilemez olduğunu yineledi. Açıklamasında, “Bizim için temel öncelik İran’ın nükleer kapasitesinin askeri boyuta ulaşmasını engellemektir” ifadelerine yer verdi.

“Operasyon Durdu Ama Hazırlıklar Sürüyor”

Her ne kadar saldırı planı ertelenmiş olsa da Washington yönetimi askeri hazırlıkların devam edeceğini duyurdu. Trump, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Daniel Caine ile yaptığı görüşmenin ardından ordunun teyakkuz halinde kalması talimatını verdiğini açıkladı.

ABD yönetimi, diplomatik sürecin başarısız olması halinde çok kısa sürede geniş çaplı bir askeri operasyonun yeniden gündeme alınabileceği mesajını verdi. Pentagon kaynakları da bölgede bulunan Amerikan askeri unsurlarının görevlerine devam ettiğini ve olası senaryolara karşı hazırlıkların sürdüğünü belirtti.

Uzmanlara göre bu açıklamalar, Washington’un tamamen geri adım atmadığını ancak diplomatik zemini tüketmeden doğrudan çatışmaya girmek istemediğini gösteriyor.

Trump Daha Önce de Benzer Bir Adım Atmıştı

Trump yönetiminin İran konusunda daha önce de benzer bir erteleme kararı aldığı hatırlatıldı. ABD Başkanı, 21 Nisan’da yaptığı açıklamada İran ile yürürlükte bulunan ateşkesi süresiz şekilde uzattığını duyurmuştu.

O dönemde Trump, kararın Pakistanlı yetkililerden gelen talepler doğrultusunda alındığını öne sürmüştü. Özellikle Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir ile Başbakan Shehbaz Sharif tarafından yapılan diplomatik girişimlerin etkili olduğu belirtilmişti.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, İran yönetimi içinde görüş ayrılıkları bulunduğunu savunmuş ve İran tarafının ortak bir öneri hazırlaması için zamana ihtiyaç duyduğunu ifade etmişti. Bu nedenle ABD ordusuna bölgedeki askeri baskının sürdürülmesi talimatı verdiğini söylemişti.

Ayrıca Amerikan güçlerinin her an operasyon düzenleyebilecek kapasitede hazır tutulduğunu vurgulayan Trump, diplomatik görüşmelerin sonucuna göre yeni kararların alınacağını belirtmişti.

Küresel Ekonomi Tedirgin

ABD ile İran arasında yükselen tansiyon yalnızca siyasi değil ekonomik sonuçlar da doğuruyor. Enerji piyasalarında yaşanan dalgalanma nedeniyle petrol fiyatları son günlerde sert şekilde yükselirken, yatırımcılar olası bir çatışmanın dünya ekonomisi üzerindeki etkilerini yakından takip ediyor.

Uzmanlar, özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanabilecek bir askeri gerilimin enerji arzını ciddi biçimde etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Bu nedenle Trump’ın saldırıyı erteleme kararı kısa vadede piyasalarda sınırlı bir rahatlama yaratsa da belirsizlik ortamının devam ettiği değerlendiriliyor.

Florida’daki Mar-a-Lago Kulübünde düzenlenen basın toplantısında konuşan Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’ya yönelik ABD operasyonlarının ardından dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Trump, “Monroe Doktrini önemliydi ancak biz onu çoktan aştık. Artık bunun adı Donroe Doktrini” ifadelerini kullandı.

ABD’nin Batı Yarımküre’deki etkisinin yeniden tartışmasız hale geleceğini öne süren Trump, “Bu doktrin bir dönem göz ardı edildi ama artık edilmeyecek. Amerikan hâkimiyeti bir daha sorgulanmayacak” dedi.

Gündemdeki Ülkeler: Kanada, Panama ve Grönland

Trump’ın yeni doktrin çerçevesinde sık sık gündeme getirdiği Kanada, Panama ve Grönland da dikkat çekiyor. Trump, daha önce bu bölgelerin ABD için stratejik önemine vurgu yapmış ve bazılarını eyalet yapma fikrini dile getirmişti.

“Donroe Doktrini” ifadesi, ABD basınında daha önce de yer almış; Ocak 2025’te New York Post tarafından manşete taşınmıştı. Ayrıca Kasım ayında yayımlanan Ulusal Güvenlik Strateji Belgesinde, Monroe Doktrini’ne Trump dönemine özgü yeni bir ek yapılacağı açıkça belirtilmişti.

Monroe Doktrini’nin Tarihçesi

Monroe Doktrini, 1823 yılında ABD Başkanı James Monroe tarafından ilan edilmiş ve Avrupa devletlerinin Latin Amerika’ya müdahalesine karşı çıkmıştı. Doktrin, ABD’yi Batı Yarımküre’nin başat gücü olarak konumlandırmıştı.

1904’te Theodore Roosevelt tarafından genişletilen yaklaşım ise, ABD’nin kendi etki alanında gördüğü ülkelerde “istikrarsızlık” gerekçesiyle müdahalede bulunmasının önünü açtı. Bu anlayış, Küba, Nikaragua ve Dominik Cumhuriyeti gibi ülkelerdeki ABD müdahalelerinin temelini oluşturdu.

Trump Yönetiminin Yeni Stratejisi

Trump yönetimi, Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi’nde bu yaklaşımı, “Monroe Doktrini’ne Trump Ek Doktrini uygulanması” şeklinde tanımladı. Belgede, Batı Yarımküre’nin ABD ile uyumlu, istikrarlı ve kitlesel göçü engelleyen bir yapıya kavuşmasının hedeflendiği vurgulandı.

Bu kapsamda, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede bölge ülkelerinden daha güçlü iş birliği talep ediliyor. ABD yönetiminin paylaştığı verilere göre, eylül ayından bu yana uyuşturucu taşıdığı iddia edilen teknelere yönelik operasyonlarda 100’den fazla kişi hayatını kaybetti.

“Mutlak Kararlılık Operasyonu”nun Ayrıntıları

Beyaz Saray, hafta sonu yaptığı açıklamada, Maduro’nun ABD Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi (DEA) yetkilileri eşliğinde New York’a getirildiğini gösteren görüntüler paylaştı. Maduro’nun Brooklyn’deki Metropolitan Tutukevi’nde tutulduğu bildirildi.

Uyuşturucu ticareti, narko-terörizm ve silah suçlamalarıyla karşı karşıya olan Maduro’nun yanı sıra, eşi, oğlu ve bazı üst düzey Venezuelalı yetkililer de ABD tarafından suçlanıyor.

ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine, “Mutlak Kararlılık” adı verilen operasyonda 20 farklı üsten kalkan 150’den fazla uçağın görev aldığını, operasyonun aylar süren istihbarat ve planlama sürecinin ardından gerçekleştirildiğini açıkladı. Operasyona F-22 ve F-35 savaş uçakları, bombardıman uçakları, elektronik harp unsurları ve insansız hava araçlarının katıldığı belirtildi.

Caracas’ta Patlamalar ve Görüntüler

ABD helikopterlerinin gece saatlerinde Maduro’nun yerleşkesine operasyon düzenlediği, ateş açılması üzerine meşru müdafaa kapsamında karşılık verildiği ifade edildi. ABD tarafı, operasyonda kendi personelinin kayıp vermediğini duyurdu.

Trump, operasyonun ardından Truth Social hesabında Maduro’nun USS Iwo Jima savaş gemisinde çekilmiş bir fotoğrafını paylaştı. Aynı saatlerde sosyal medyada, Caracas semalarında helikopterlerin uçtuğu ve kentte patlamalar yaşandığına dair görüntüler yer aldı.