Hakkında yakalama kararı bulunan ve ABD’de olduğu belirlenen Altaş’ın Türkiye’ye iadesi istenirken, Türkiye’nin adli yardımlaşma talebi kapsamında hazırlanan soru listesi Amerikan makamlarına iletildi.

Altaş, Pennsylvania’daki Moshannon Valley İşleme Merkezi’nde 19 ve 20 Ağustos 2026 tarihlerinde iki gün boyunca FBI ve ABD İç Güvenlik Soruşturmaları birimi görevlileri tarafından sorgulandı. Türk makamlarının hazırladığı soru setinde 109 soru bulundu.

Altaş: “Beni kullandı”

FBI sorgusunda Mustafa Türkay Sonel ile ilişkisi sorulan Umut Altaş, Sonel’in kendisini kullandığını söyledi.

Altaş, Sonel’in kendisini Gülistan Doku’yu öldürmek ve suçu kendi üzerine atmak amacıyla kullanmış olabileceğini öne sürdü. FBI görevlilerinin Sonel’in Doku’yu öldürdüğüne inanıp inanmadığını sorması üzerine ise Altaş “Evet” yanıtını verdi.

Neden böyle düşündüğü sorulduğunda Altaş, cinayeti gördüğünü iddia etti.

“Gülistan arka koltuktaydı”

Altaş’ın anlatımına göre olay 5 Ocak 2020’de meydana geldi. Mustafa Türkay Sonel ile birlikte Doku’nun bulunduğu bölgeye gittiklerini ve Gülistan Doku’nun daha sonra BMW marka araca bindiğini öne sürdü.

Altaş, araçta Sonel’in sürücü koltuğunda, kendisinin ön yolcu koltuğunda, Gülistan Doku’nun ise arka koltukta bulunduğunu anlattı.

İddiaya göre araç içerisindeki tartışma sırasında Doku, takip edilmesine tepki gösterdi ve ardından çığlık atmaya başladı. Altaş, Sonel’in torpido gözünden siyah renkli bir tabanca çıkararak Doku’ya ateş ettiğini ileri sürdü.

Altaş, silahın üzerinde Türk bayrağı bulunduğunu da söyledi. Doku’nun ölü olup olmadığı sorusuna ise “Evet” cevabını verdi.

“Cesedi birlikte bagaja taşıdık”

Altaş’ın iddiasına göre ateş edilmesinin ardından Sonel’e neden Doku’yu öldürdüğünü sordu. Sonel’in ise kendisine susmasını ve cesedi bagaja koymasına yardım etmesini söylediğini öne sürdü.

Altaş, ilk etapta bunu kabul etmediğini ancak daha sonra Doku’nun cesedini Sonel ile birlikte aracın bagajına taşıdıklarını iddia etti.

Altaş ayrıca ceset bagaja konulduktan sonra Sonel’in Şükrü Eroğlu’nu telefonla aradığını ve ikilinin yaklaşık 15-20 dakika görüştüğünü öne sürdü.

“Babam bu işi halledecek”

Altaş, Sonel’in kendisine olayla ilgili kimseye konuşmaması yönünde telkinde bulunduğunu söyledi.

İfadesine göre Altaş, “Bu mesele ortadan kalkmaz” dediğinde Sonel’in “Babam bu işi halledecek ve ortadan kaldıracak” şeklinde karşılık verdiğini ileri sürdü.

Altaş, ertesi sabah Sonel’in kendisini yeniden aradığını ve olayın akıbetini sorduğunda “Merak etme, hallettik” dediğini öne sürdü. Daha sonra Doku’nun cesedinin nereye götürüldüğünü sorduğunu da anlattı.

Cesedin yeri için Pertek yolu iddiası

FBI tutanağında yer alan bir diğer dikkat çekici iddia ise Gülistan Doku’nun cesedinin bulunabileceği yere ilişkin.

Altaş, Sonel’in kendisine cesedin olay yerinden Pertek yönünde yaklaşık 15-20 dakikalık mesafede bulunduğunu söylediğini öne sürdü. Altaş daha sonra bu süreyi yaklaşık 30 dakika olarak düzeltti.

Bölgenin toprak yol olduğunu ve o dönemde yeni bir yol çalışmasının yapıldığını belirten Altaş, cesedin Pertek yolu civarında, yeni yapılan yolun kenarına gömülmüş olabileceğini iddia etti.

Altaş, bu değerlendirmesinin Sonel’den aldığı bilgilere dayalı bir tahmin olduğunu da belirtti.

Üç ismin aynı bölgede olduğu belirtildi

FBI sorgusunda Altaş’a, Türk soruşturma makamlarının elde ettiği daraltılmış baz kayıtları ve Plaka Tanıma Sistemi verileri de soruldu.

Dosyadaki tespitlere göre 5 Ocak 2020 saat 22.09’da Umut Altaş’ın, Gülistan Doku’nun son görüldüğü Sarısaltuk Viyadüğü civarında bulunduğu belirtildi. Aynı kayıtlarda Mustafa Türkay Sonel’in 22.08-22.37 arasında, Şükrü Eroğlu’nun ise 22.08’de aynı bölgede bulunduğu aktarıldı.

PTS kayıtlarında Sonel’in kullandığı BMW’nin saat 22.17.51’de Tunceli’den Elazığ yönüne hareket ettiği, 22.30.17’de ise Tunceli yönüne döndüğü belirtildi. Dönüş sırasında sürücü koltuğunda Sonel’in, ön yolcu koltuğunda ise Altaş’ın bulunduğu kaydedildi.

FBI’dan kritik soru: “Neden köprüye geri döndünüz?”

Kayıtların Altaş’ın ilk anlatımıyla çelişmesi üzerine FBI görevlileri sorguyu derinleştirdi.

Altaş, sonunda Sonel ile olayın ardından aynı araçla yeniden köprü bölgesine gittiklerini anlattı. FBI görevlilerinin, cinayetin işlendiği öne sürülen araçla neden köprüye döndüklerini sorması üzerine Altaş, Sonel’in bölgedeki kameraları kontrol etmek amacıyla geri döndüklerini söylediğini aktardı.

Altaş ayrıca üniversite kamerasıyla ilgili olarak Sonel’in kendisine kameraların kayıt yapmayacağını söylediğini öne sürdü. Ancak kayıtların kim tarafından veya nasıl silindiği konusunda bilgi sahibi olmadığını belirtti.

Altaş’tan tehdit ve para iddiası

Altaş, cinayetin ardından Mustafa Türkay Sonel tarafından tehdit edildiğini de öne sürdü.

İfadesine göre Sonel, kendisine ve ailesine zarar verebileceğini söyledi. Altaş ayrıca Sonel’in “Biz ailece devletiz” şeklinde bir ifade kullandığını iddia etti.

Altaş, olay hakkında susması karşılığında kendisine para teklif edildiğini, bunu kabul etmediğini ancak Sonel’in cüzdanına para koyduğunu da ileri sürdü.

Hamilelik ve kürtaj iddiası da sorguda gündeme geldi

FBI sorgusunda Gülistan Doku’nun hamile kaldığı ve kürtaj yaptırmasının istendiği yönündeki iddialar da gündeme geldi.

Altaş, bu konuda doğrudan bilgi sahibi olmadığını söyledi. Ancak daha önce eski işvereni Rüstem Keskin ile yaptığı görüşmede bu yönde ifadeler kullandığı kendisine hatırlatıldı.

Altaş, söz konusu ifadelerin kendisine ait olduğunu kabul etti ancak hamilelik ve kürtaj konusundaki bazı ayrıntıların tahmin olabileceğini ve bir bölümünü hatırlamadığını savundu.

“Parçalanmış ceset” videosu iddiası

Sorguda ayrıca Altaş’ın daha önce Mustafa Türkay Sonel’den WhatsApp üzerinden bir video aldığı yönündeki anlatımı da ele alındı.

Altaş, videonun yalnızca bir kez izlenebildiğini ve görüntülerde bir kişinin ceset parçası tuttuğunu doğruladı. Ancak görüntülerdeki kişinin Gülistan Doku olduğundan kesin olarak emin olmadığını belirtti.

FBI görevlileri, Altaş’ın eski işvereniyle yaptığı görüşmede videodaki kişinin Doku olduğunu söylediğine ilişkin ifadelerini hatırlattığında Altaş, söz konusu ifadelerin kendisine ait olduğunu kabul etti ancak görüntüyü net göremediğini savundu.

“Olaya bizzat tanık oldum” iddiası

Sorgunun ilerleyen bölümünde Altaş’a, daha önceki konuşmalarında cinayet sırasında Sonel ve Doku ile birlikte olduğunu ima eden sözleri soruldu.

FBI görevlileri, Altaş’a açık şekilde Doku’nun öldürüldüğü sırada Sonel ve Doku ile birlikte olup olmadığını ve olaya bizzat tanık olup olmadığını sordu.

Altaş bu soruların tamamına “Evet” yanıtını verdi.

ABD’ye kaçış süreci de sorgulandı

FBI sorgusunda Altaş’ın babasına gönderdiği bazı mesajlar ve Türkiye’den ayrılış süreci de gündeme geldi.

Telefon incelemesinde babasına “Beni susturan sendin” şeklinde mesaj gönderdiği tespit edilen Altaş, mesajın kendisine ait olduğunu kabul etti ancak neden böyle yazdığını hatırlamadığını söyledi.

ABD’ye gitme kararının nasıl alındığı sorulduğunda ise ilk olarak bunun kendi fikri olduğunu belirten Altaş, sorgunun ilerleyen bölümünde kararın “hepimizin fikri” olduğunu söyledi.

Altaş, 25 Mayıs 2022’de İstanbul’dan Meksika’ya uçtuğunu ve daha sonra ABD sınırına geçtiğini anlattı. ABD’ye yasa dışı giriş sürecinde bir Meksika vatandaşına yaklaşık 10 bin dolar ödendiğini ve bu paranın Tunceli’de babası tarafından ilgili kişiye verildiğini öne sürdü.

Gençlik Merkezi’ndeki buluşma da soruldu

Türk makamlarının baz kayıtlarına göre 27 Aralık 2019’da Umut Altaş ile Gülistan Doku’nun Gençlik Merkezi çevresinde aynı konumda bulunduğu bilgisi de sorguda Altaş’a yöneltildi.

Altaş, kendisinin ve Mustafa Türkay Sonel’in, ayrıca muhtemelen Gülistan Doku’nun da bölgede bulunmuş olabileceğini söyledi. Bir kızın yürüdüğünü, Sonel’in bu kişiyi takip ettiğini ve ikilinin binaya girdikten yaklaşık 15 dakika sonra çıktığını anlattı.

Bu kişinin Gülistan Doku olup olmadığı sorulduğunda ise “Mümkün olabilir” yanıtını verdi. Altaş, gizli tanığın Gençlik Merkezi’nde uyuşturucu kullanıldığı ve Doku’ya cinsel saldırıda bulunulduğu yönündeki iddialarını ise doğrulamadı.

Sorgunun sonunda eski valiye suçlama

İki günlük sorgunun sonunda FBI görevlileri, Altaş’a Gülistan Doku hakkında bildiği başka bir konu olup olmadığını sordu. Altaş, bildiklerinin bunlardan ibaret olduğunu söyledi.

Altaş daha sonra soruşturmanın adil yürütülmediğini savunarak dönemin Tunceli Valisini, olayın üzerinin kapatılması ve oğlunun adalete teslim edilmemesiyle suçladı.

Washington’ın saldırı açıklamasının ardından İran’ın güneyindeki bazı bölgelerden patlama sesleri geldiği bildirildi. İran’ın karşılık vereceğini açıklaması ise bölgede çatışmaların daha da genişleyebileceği endişesini artırdı.

İran’ın güneyinde art arda patlama sesleri

İran basınında yer alan haberlere göre Hürmüzgan eyaletindeki Keşm Adası, Bender Abbas ve Sirik çevresinde şiddetli patlama sesleri duyuldu.

Sistan-Beluçistan eyaletindeki Çabahar ve Kunarek bölgelerinden de benzer haberler geldi.

İran devlet televizyonu, Keşm Adası çevresinde beşten fazla patlama sesi duyulduğunu aktardı.

Patlamaların ardından bölgede güvenlik önlemlerinin artırıldığı ve gelişmelerin yakından takip edildiği bildirildi.

ABD’den İran’a yeni saldırı açıklaması

ABD’nin İran’a yönelik yeni saldırılar gerçekleştirdiğini açıklaması, bölgede tansiyonun yeniden yükselmesine neden oldu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’na yeniden deniz mayınları döşeme girişiminde bulunduğunu ve Ürdün’deki bir Amerikan üssüne füze saldırısı düzenlendiğini öne sürdü.

Trump, ABD’nin Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran hedeflerine düzenlediği saldırıların bu gelişmelere misilleme olduğunu savundu.

ABD Başkanı, operasyonların kapsamlı olduğunu belirtirken İran yönetimine de açık bir uyarı gönderdi.

Trump’tan İran’a ağır saldırı tehdidi

Trump, İran’ın ABD saldırılarına karşılık vermesi halinde Washington’ın çok daha büyük ve sert bir operasyon düzenleyeceğini söyledi.

ABD Başkanı, İran’a yönelik en büyük saldırının henüz gerçekleştirilmediğini savunarak, yeni bir misillemenin çok ağır sonuçları olacağı mesajını verdi.

Trump ayrıca İran’ın saldırılara karşılık vermekten kaçınması gerektiğini ifade etti.

“Tekrar yaparlarsa varlıklarını sürdüremezler”

Trump, Fox News’e yaptığı açıklamada da İran’a yönelik sert söylemlerini sürdürdü.

İran’ın ABD’ye yeniden karşılık vermesi halinde daha ağır bir darbe alacağını belirten Trump, saldırıların tekrarlanması durumunda İran’ın “varlığını sürdüremeyeceğini” söyledi.

Trump ayrıca İran’ın bazı bölgelerde radar sistemlerini yeniden kurmaya çalıştığını öne sürdü. ABD’nin bu sistemlerin yeniden kurulmasını beklediğini ve ardından söz konusu noktaları hedef aldığını ifade etti.

ABD Başkanı, Tahran yönetiminin şimdiye kadar anlaşmaya varılması konusunda gerekli adımları atmadığını savunarak, İran ile olası bir anlaşmanın güvenilirliği konusunda da şüphelerini dile getirdi.

Petrol 100 dolara yaklaştı

Ortadoğu’daki askeri gerilimin yeniden yükselmesi enerji piyasalarında da sert hareketlere yol açtı.

Küresel petrol arzına ilişkin endişelerin artmasıyla Brent petrolün varil fiyatı 90 doların üzerine çıktı ve gece saatlerinde 95 dolar civarında işlem gördü.

Bölgede çatışmaların genişleme ihtimali, petrol fiyatlarının 100 dolar sınırına yaklaşmasına neden oldu. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler, küresel enerji arzı açısından piyasaların en önemli gündem maddelerinden biri haline geldi.

Altın fiyatlarında geri çekilme

Jeopolitik risklerin yükselmesine karşın altın fiyatlarında aynı yönde bir hareket görülmedi.

Ons altın 4 bin 330 dolar seviyesine kadar gerilerken, yurt içinde gram altın 6 bin 600-6 bin 700 TL bandında işlem gördü.

Piyasalarda yatırımcıların gözü bir yandan ABD-İran geriliminden gelecek yeni haberlerde, diğer yandan ABD Merkez Bankası’nın faiz politikasına ilişkin beklentilerde bulunuyor.

Gözler İran’ın vereceği yanıtta

ABD’nin yeni saldırıları ve Trump’ın sert açıklamalarının ardından bölgedeki en kritik soru İran’ın nasıl bir karşılık vereceği oldu.

Tahran yönetiminin misilleme yapması halinde ABD’nin daha geniş çaplı saldırılar düzenleyebileceği yönündeki Trump’ın mesajları, çatışmanın büyümesi ihtimalini artırdı.

Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmelerin önümüzdeki saatlerde hem bölgesel güvenlik hem de küresel petrol ve değerli metal piyasaları üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Geçen hafta 4 bin 755 dolara kadar çıkarak son üç ayın en yüksek seviyesini gören ons altın, kısa sürede yaklaşık yüzde 9,5 oranında değer kaybetti. 2 Eylül sabahında ons altın 4 bin 300 dolar seviyelerine kadar gerilerken, yurt içinde gram altın da 6 bin 700 TL bandında işlem görüyor.

Ons altında kritik teknik seviye kaybedildi

Altındaki satış dalgası yalnızca fiyat hareketiyle sınırlı kalmadı. Ons altın, teknik analiz açısından yatırımcıların yakından izlediği 200 günlük hareketli ortalamanın da altına indi.

Yaklaşık 4 bin 530 dolar seviyesinde bulunan 200 günlük hareketli ortalama, bundan sonraki süreçte ons altın açısından önemli bir direnç noktası olarak takip edilecek.

Ons altının yeniden bu seviyenin üzerine çıkması, teknik görünümün toparlanması açısından önem taşıyor. Buna karşılık satış baskısının devam etmesi halinde piyasada daha düşük seviyelerin gündeme gelmesi beklenebilir.

Gram altın ve çeyrek altında güncel fiyatlar

Saat 09.00 itibarıyla iç piyasada değerli metallerin satış fiyatları şöyle:

Gram altın: 6.712 TL
Çeyrek altın: 10.782 TL
Yarım altın: 21.596 TL
Tam altın: 43.020 TL
Cumhuriyet altını: 42.824 TL
Gremse altın: 107.552 TL
Reşat altını: 42.926 TL
Ata altını: 44.365 TL
Ons altın: 4.322 dolar

Gümüş ve platinde de sert kayıp

Orta Doğu’daki askeri gerilimin tırmanması, değerli metallerin genelinde satış baskısının artmasına neden oldu. Gümüş fiyatları da altındaki düşüşe eşlik etti.

Küresel piyasalarda ons gümüş 64 dolar seviyelerine kadar çekilirken, yurt içinde gümüşün alış fiyatı 98,99 TL, satış fiyatı ise 99,41 TL olarak kaydedildi. Gümüşteki günlük kayıp yaklaşık yüzde 3,56 oldu.

Platinde de benzer bir görünüm ortaya çıktı. Platin 2.686,78 TL alış ve 2.688,68 TL satış seviyesine gerileyerek yaklaşık yüzde 3,79 değer kaybetti.

Petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti

Piyasalarda dikkat çeken bir diğer gelişme petrol tarafında yaşandı.

ABD ile İran arasındaki saldırıların yeniden başlaması, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri artırdı. Bu gelişmenin ardından Brent petrolün fiyatı uluslararası vadeli piyasalarda 95 dolar seviyesinin üzerine çıktı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı önceki gün 89,12 dolara kadar yükselmiş, seansı 88,37 dolardan tamamlamıştı. Bugün ise aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı kapanışa kıyasla yüzde 7,8 yükselerek 95,27 dolara ulaştı.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli kontratı 90,77 dolar seviyesinde işlem gördü.

Dolar yeni rekor seviyeyi gördü

ABD’den gelecek istihdam verileri öncesinde dolar endeksindeki yükseliş de piyasaların önemli gündem maddelerinden biri oldu.

Makroekonomik endişeler ve Fed’in faiz politikasına ilişkin beklentilerin etkisiyle dolar endeksi 99,770 puana kadar yükseldi.

Küresel piyasalarda güçlenen doların yurt içindeki yansıması ise kur tarafında görüldü. Dolar/TL 48,30 seviyesine çıkarak yeni tarihi zirvesini gördü.

Euro 55,96 TL seviyesine gerilerken sterlin 65,26 TL civarında işlem gördü.

Borsa İstanbul’da satış baskısı sürüyor

Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin artması ve tahvil piyasalarındaki satış baskısının yeniden güçlenmesi, küresel risk iştahını olumsuz etkiledi.

Borsa İstanbul’da da haftanın ilk işlem gününde sert satışlar görüldü. BIST 100 endeksi pazartesi gününü yüzde 2’nin üzerinde kayıpla tamamladı.

Salı günü ise endeks güne daha sakin başladı. Gün içerisinde yatay ve dalgalı bir seyir izleyen BIST 100, öğleden sonra satışların yeniden güçlenmesiyle geriledi.

Endeks günü yüzde 0,73 düşüşle 14.229,01 puandan tamamladı.

Piyasaların gözü Fed’in faiz kararında

Altın fiyatlarındaki düşüşte Fed’in para politikasına yönelik beklentiler de belirleyici oluyor.

Vadeli piyasalardaki fiyatlamalar, Fed’in eylül toplantısında faiz artırma ihtimalinin yaklaşık yüzde 67’ye yükseldiğine işaret ediyor. Söz konusu beklenti, geçen haftaya kıyasla belirgin biçimde güçlenmiş durumda.

Fed Başkanı Kevin Warsh’ın geçen hafta verdiği şahin mesajların ardından Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr’ın değerlendirmeleri de enflasyonun para politikası üzerindeki baskısının devam ettiğine işaret etti.

Bu nedenle piyasaların bundan sonraki süreçte yalnızca Fed’in faiz kararına değil, ABD’den açıklanacak ekonomik verilerin faiz artışı beklentisini nasıl değiştireceğine odaklanması bekleniyor.

Özellikle istihdam piyasasına ilişkin veriler, doların seyri ve değerli metallerdeki fiyatlamalar açısından kritik önem taşıyor.

Trump, “Bu gece İran’ı vuracağız” ifadelerini kullanarak ABD’nin İran’a yönelik olası bir askeri operasyonuna ilişkin açık bir sinyal verdi.

ABD Başkanı, İran’ı “bitik bir ülke” olarak nitelendirirken, bu durumun ABD açısından herhangi bir anlam taşımadığını söyledi.

Trump, açıklamasının devamında, “Bu onları tokatlamayacağımız anlamına gelmez” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı sözlerini, “Neler olacağını göreceğiz” diyerek tamamladı.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GERİLİM

Trump’ın açıklamasından önce de ABD ile İran arasındaki tansiyonu artıran bir gelişme yaşandı. İran, ABD’nin Hürmüz Boğazı çevresinde yoğun şekilde kullandığı MQ-9 Reaper tipi insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı.

Yaşanan gelişmenin ardından gözler Washington’ın atacağı adıma çevrildi. Trump’ın saldırı mesajı ise bölgede yeni bir askeri gerilim ihtimalini gündemin ilk sıralarına taşıdı.

PETROL FİYATLARI YÜKSELİŞE GEÇTİ

ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden yükselmesi enerji piyasalarında da karşılık buldu.

Brent petrolün varil fiyatı saat 23.00 itibarıyla 90,5 dolar seviyesinden işlem gördü. Aynı saatlerde Batı Teksas türü ham petrolün varil fiyatı ise 86,2 dolar seviyelerinde alıcı buldu.

Bölgede yaşanabilecek olası bir askeri çatışmanın, özellikle Hürmüz Boğazı ve petrol sevkiyatı üzerindeki etkileri nedeniyle enerji piyasalarında yakından takip edildiği belirtildi.

ABD’nin Wyoming eyaletinde düzenlenen Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’nda konuşan Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonla mücadele konusunda dikkat çeken mesajlar verdi.

Warsh, enflasyonun hedeflenen seviyeye ulaşmaması durumunda para politikasında yeni adımların gündeme gelebileceğine işaret etti. Yaz döneminde açıklanan kişisel tüketim harcamaları (PCE) ve tüketici fiyat endeksi (TÜFE) verilerinin beklentilerin üzerinde olumlu sonuçlar verdiğini belirten Warsh, mevcut verilerin enflasyonun temel eğilimlerinde kalıcı ve anlamlı bir iyileşme yaşandığını söylemek için henüz yeterli olmadığını ifade etti.

Warsh’un açıklamalarının piyasalarda daha şahin bir para politikası beklentisi oluşturmasıyla birlikte değerli metallerde satış baskısı arttı.

ONS ALTINDA YÜZDE 3,18’LİK KAYIP

Fed Başkanı Warsh’un açıklamalarının ardından ons altın günlük bazda yüzde 3,18 gerileyerek 4 bin 454 dolar seviyesine indi.

Yurt içi piyasalarda da düşüş etkili oldu. Gram altın 6 bin 908 liraya gerilerken, çeyrek altın 11 bin 714 liradan, Cumhuriyet altını 47 bin 729 liradan işlem gördü.

Tam altın 46 bin 858 lira, yarım altın ise 23 bin 429 lira seviyesinde bulunuyor.

GÜMÜŞTE DE SERT GERİLEME

Altındaki düşüş değerli metallerin diğer önemli temsilcisi gümüşe de yansıdı.

Gümüşün ons fiyatı yüzde 4,15 değer kaybederek 66,3 dolara gerilerken, gram gümüşün fiyatı da yüzde 3,98 düşüşle 102,93 lira seviyesine indi.

TAHVİL GETİRİLERİ YÜKSELDİ

Fed’in faiz politikasına ilişkin beklentilere duyarlı olan ABD’nin 2 yıllık tahvil getirisi de yükselişe geçti. Getiri 12,79 baz puan artışla yüzde 4,36 seviyesine çıktı. Söz konusu tahvilin getirisi perşembe gününü yüzde 4,232’den tamamlamıştı.

Piyasalardaki hareketliliği değerlendiren Straehl, yatırımcıların Warsh’un açıklamalarını şahin olarak yorumlamasında, enflasyonun hâlâ önemli bir sorun olarak görülmesinin ve faiz politikasının enflasyonla mücadelede temel araç olarak öne çıkarılmasının etkili olduğunu belirtti.

ABD’nin 10 yıllık gösterge tahvilinin getirisi 5,6 baz puan yükselerek yüzde 4,728’e çıkarken, 30 yıllık tahvilin getirisi de 2,19 baz puan artışla yüzde 5,2129 seviyesine yükseldi.

Bessent, Senatör Elizabeth Warren’ın 13 Ağustos’ta kendisine gönderdiği ve müdahaleyi eleştiren mektuba sosyal medya hesabından yayımladığı yanıtla karşılık verdi.

ABD Hazine Bakanı, Warren’ı döviz piyasalarının işleyişi konusunda “temel finansal okuryazarlıktan yoksun olmakla” suçladı.

Bessent, yanıt mektubunda ABD Hazinesi’nin müdahale sırasında mevcut döviz varlıklarını yen ile değiştirdiğini belirterek, işlem için Kongre’den yeni bir bütçe veya ödenek alınmadığını vurguladı. Japonya’ya herhangi bir kredi açılmadığının da altını çizdi.

JAPONYA’NIN ABD HAZİNESİNE BORCU YOK

Bessent, Japonya’nın ABD Hazinesi’ne herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek, dolayısıyla müdahale kapsamında Japonya’nın ABD’ye geri ödemesi gereken bir kredi oluşmadığını ifade etti.

Warren’ın, Japonya’daki ekonomik ve finansal sorunların önlenmesinin ABD açısından sağlayacağı faydanın açık olmadığını savunduğunu aktaran Bessent, Japonya’nın ABD Hazine tahvillerinin önemli bir bölümünü elinde tuttuğuna dikkat çekti.

Bessent ayrıca Japonya’nın ABD açısından önemli bir ticaret ortağı ve müttefik olduğunu hatırlattı.

“DÜZENSİZ YEN PİYASASI KÜRESEL RİSK OLUŞTURABİLİR”

ABD Hazine Bakanı, yen piyasalarındaki aşırı ve düzensiz hareketlerin yalnızca Japonya’yı ilgilendiren bir sorun olmadığını savundu.

Bessent’e göre yen piyasasındaki sert dalgalanmalar, küresel finansal piyasalarda istikrarsızlığa yol açabilecek zorunlu pozisyon kapatmaları tetikleyebilir. Bunun da zamanla ABD’deki hanehalkı ve işletmelerin borçlanma maliyetlerini yükseltebileceği belirtildi.

Bessent, benzer bir yaklaşımın Arjantin’de yaşanan kısa vadeli likidite sorununda da uygulandığını hatırlattı. ABD Hazinesi’nin burada da Kur İstikrar Fonu’nu kullanarak krizin daha geniş çaplı bölgesel bir finansal probleme dönüşmesini önlemeye çalıştığını ifade etti.

Bessent, krizlerin ortaya çıkmadan engellenmesinin en doğru yaklaşım olduğunu savunarak, önlenebilir finansal krizlerin engellenmesini hükümetin başarısızlığı olarak değerlendiren yaklaşımları eleştirdi.

ABD VE JAPONYA KOORDİNELİ HAREKET ETTİ

ABD ve Japonya, yenin sert hareketlerinin ardından döviz piyasasında koordineli müdahalede bulunulduğunu doğruladı.

Bessent, 31 Temmuz’da gerçekleştirilen ortak müdahalelerin yen piyasasındaki düzensiz hareketlerin kontrol altına alınmasına yardımcı olduğunu belirtti. Gerektiğinde ABD ve Japonya’nın yeni ortak müdahaleler gerçekleştirmeye hazır olduğunu da ifade etti.

Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama da ABD Hazine Bakanlığı ile koordinasyon içerisinde yen alımı gerçekleştirildiğini açıklamıştı.

JAPONYA’DAN REKOR MİKTARDA MÜDAHALE

Japonya’nın yenin değer kaybını sınırlamak için piyasaya yaptığı müdahalenin mali boyutu da ortaya çıktı.

Japonya Maliye Bakanlığı verilerine göre hükümet, 30 Temmuz ile 26 Ağustos arasındaki dönemde yenin değerini desteklemek amacıyla toplam 15,4 trilyon yen, yani yaklaşık 96,4 milyar dolar tutarında müdahalede bulundu.

Söz konusu miktar, yaklaşık bir aylık dönem içerisinde gerçekleştirilen döviz müdahaleleri açısından bugüne kadarki en yüksek tutar olarak kayıtlara geçti.

Yenin yaklaşık 40 yılın en düşük seviyelerine gerilemesinin ardından gerçekleştirilen müdahale, Tokyo yönetiminin para birimindeki değer kaybını sınırlamak için ne ölçüde büyük bir finansal güç kullandığını ortaya koydu.

ABD ile Japonya’nın koordineli müdahalesi ise yen üzerindeki baskının yalnızca Japonya’nın para politikası açısından değil, küresel finans piyasaları açısından da yakından takip edildiğini gösterdi.

Yurt içinde ise dolar/TL önceki günü 48,1580 seviyesinden tamamladı. Bankalararası piyasada yeni günün açılışında dolar, kapanışa göre yüzde 0,2 yükselerek 48,2450 seviyesinden işlem görmeye başladı.

YURT İÇİNDE ALTIN FİYATLARI

Türkiye’de altın fiyatlarında güncel rakamlar şöyle:

• Gram altın: 7 bin 107 lira
• Çeyrek altın: 12 bin 53 lira
• Cumhuriyet altını: 49 bin 108 lira
• Tam altın: 48 bin 212 lira
• Yarım altın: 24 bin 108 lira

DÖVİZDE SON DURUM

Döviz piyasasında ise dolar 48,2476 liradan, euro 56,2438 liradan ve sterlin 65,4340 liradan işlem görüyor.

BORSADA KRİTİK SEVİYELER

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi açısından teknik görünüm de yatırımcılar tarafından yakından izleniyor. Analistler, endekste 14.500 ve 14.400 seviyelerini destek, 14.700 ve 14.800 puan aralığını ise direnç noktaları olarak değerlendiriyor.

BRENT PETROLDE GERİLEME

Petrol piyasasında da aşağı yönlü hareket dikkat çekiyor. Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,6 düşüşle 88 dolar seviyesine geriledi.

BİTCOİN YÜKSELİŞLE BAŞLADI

Kripto para piyasasının en yüksek işlem hacmine sahip varlığı Bitcoin ise güne yükselişle başladı. Bitcoin, yüzde 1,31 değer kazanarak 79 bin 864,1 dolar seviyesine çıktı.

PİYASALARIN GÖZÜ FED MESAJLARINDA

Küresel piyasaların bugünkü en önemli gündem maddelerinden biri, Fed Başkanı Kevin Warsh’un Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’nda yapacağı konuşma olacak.

Fed Yönetim Kurulu’nda 2006-2011 yılları arasında görev yapan ve daha sonraki dönemde Stanford Üniversitesi’ndeki akademik çalışmalarıyla Jackson Hole toplantılarına katılan Warsh, Fed Başkanı sıfatıyla etkinlikte ilk kez konuşacak.

Piyasa uzmanları, Warsh’un gelecekte hangi ekonomik gelişmelerin faiz artırımını gündeme getirebileceğine yönelik daha ayrıntılı mesaj vermesinin, piyasalardaki belirsizliği azaltabileceğini değerlendiriyor. Para politikasının yönü ve uygulanma zamanlamasına ilişkin verilecek net sinyallerin risk primlerinde düşüşe ve piyasalarda daha sakin bir seyre yol açabileceği belirtiliyor.

Warsh, Fed’in politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttuğu son toplantının ardından yaptığı açıklamada, fiyat istikrarının sağlanmasına yönelik kararlılığını vurgulamış ve enflasyon hedefinden herhangi bir taviz verilmesinin söz konusu olmadığını ifade etmişti.

Warsh’un açıklamalarının yanı sıra diğer Fed yetkililerinden gelecek mesajlar da yatırımcılar tarafından yakından takip edilecek.

YURT İÇİ VE YURT DIŞINDA VERİ GÜNDEMİ

Bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi ile dış ticaret dengesi açıklanacak. Küresel veri gündeminde ise Almanya’nın işsizlik oranı, Euro Bölgesi ekonomik güven endeksi ile ABD’de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi ve enflasyon beklentileri öne çıkıyor.

Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin büyük ölçüde azalmasıyla enerji piyasalarında sert dalgalanmalar yaşanırken, çatışmanın uzun sürmesi halinde küresel ekonomik büyümenin yüzde 1,3’e kadar gerileyebileceği öngörülüyor. Bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda, yaklaşık 120 trilyon dolarlık dünya ekonomisinde 2 trilyon dolara yakın üretim kaybı yaşanabileceği belirtiliyor.

ABD’DEN İRAN’A EŞİ GÖRÜLMEMİŞ FİNANSAL BASKI

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington’ın hazırladığı yaptırım paketinin kapsamına dikkat çekerek, bunun bir ülkeye karşı şimdiye kadar uygulanan en büyük finansal saldırılardan biri olduğunu savundu.

Bessent, İran’la ekonomik bağlarını koparan ülkelerin küresel sermayeye erişim açısından avantaj elde edeceğini ifade etti.

Tahran yönetimi ise Washington’ın hamlesine sert bir karşılık verdi. İran, yaptırımlara destek veren ülkeleri düşman olarak değerlendireceğini ve bu ülkelerin ekonomik çıkarlarını hedef alabilecek adımlar atacağını açıkladı.

HÜRMÜZ’DE GEMİ TRAFİĞİ YÜZDE 90 GERİLEDİ

Krizin küresel ekonomi açısından en kritik noktalarından biri Hürmüz Boğazı oldu. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik su yolunda gemi geçişleri, 21 Ağustos haftasında çatışma öncesine kıyasla yaklaşık yüzde 90 azaldı.

ABD Enerji Bakanlığı verilerine göre 24 Ağustos hafta sonunda boğazdan sadece 17 gemi geçiş yaptı. Pazar günü ise bu sayı dört gemiye kadar geriledi.

Hürmüz’deki hareketliliğin dramatik biçimde azalması, enerji piyasalarında da doğrudan karşılık buldu. Brent petrolün varil fiyatı 92,90 dolara yükselirken, petrol fiyatındaki artış savaşın başladığı 28 Şubat’a göre yaklaşık yüzde 25 seviyesine ulaştı.

Asıl baskı ise rafine petrol ürünlerinde ortaya çıktı. Ortadoğu’da günlük 9,6 milyon varillik rafineri kapasitesinin yüzde 20’den fazlasının devre dışı kalması, başta Avrupa ve ABD olmak üzere birçok pazarda akaryakıt fiyatlarını yukarı çekti. Avrupa’da dizel fiyatları yüzde 70’in üzerinde artarken, ABD’de benzin fiyatlarındaki yükseliş yüzde 60’a ulaştı.

KRİZİN FATURASI PETROLLE SINIRLI KALMIYOR

İran ile doğrudan ticari ilişkileri sınırlı olan Avrupa ülkeleri, yaptırımların doğrudan etkisinden çok enerji maliyetlerindeki yükselişten etkileniyor.

Dizel fiyatlarındaki sert artış, taşımacılıktan sanayi üretimine kadar çok sayıda sektörde maliyetleri artırıyor. Avrupa’da enflasyonun yüzde 2,9 seviyesine yükselmesi ise Avrupa Merkez Bankası’nın para politikası üzerindeki baskıyı artırıyor.

Hindistan da yükselen petrol fiyatlarından ciddi biçimde etkileniyor. Dünyanın önde gelen enerji ithalatçılarından olan ülkenin artan petrol faturası cari açığı büyütürken, Hindistan rupisi üzerindeki baskıyı da artırıyor.

Japonya ve Güney Kore açısından ise sorun yalnızca fiyat artışı değil. Körfez bölgesinden gelen petrol ve enerji kaynaklarına yüksek bağımlılık, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin enerji arz güvenliği açısından önemli bir tehdide dönüşmesine neden oluyor.

İRAN KRİZİ ÇİN-ABD GERİLİMİNE DÖNÜŞEBİLİR

Körfez ülkeleri yüksek petrol fiyatlarından kısa vadede ek gelir elde etse de savaş nedeniyle yükselen sigorta primleri ve lojistik maliyetleri bu kazançların önemli bölümünü azaltıyor.

Washington’ın ekonomik baskısında İran’ın yanı sıra Çin de kritik bir konumda bulunuyor. İran petrolünün en büyük müşterilerinden biri olan Çin’in ABD yaptırımlarına katılmaması halinde, Washington’ın Çin merkezli rafineriler, bankalar ve deniz taşımacılığı şirketlerine yönelik ikincil yaptırımları gündeme getirebileceği değerlendiriliyor.

Böyle bir adım, İran merkezli krizi çok daha geniş bir ekonomik çatışmaya dönüştürebilir. ABD ile Çin arasında yeni bir yaptırım ve karşı yaptırım sürecinin başlaması, enerji piyasalarının yanı sıra küresel ticaret, finans ve üretim zincirleri üzerinde de ciddi sonuçlar doğurabilir.

Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin yeniden normale dönmemesi ve çatışmanın uzaması halinde, İran’a yönelik ekonomik savaşın etkisinin bölgesel sınırları aşarak küresel büyümeyi ve enerji güvenliğini doğrudan tehdit eden daha büyük bir ekonomik krize dönüşme riski bulunuyor.

TCMB’nin FAST Sistemi İşlem Tutar Limitinin Artırılmasına ilişkin duyurusuna göre, yeni limitler 26 Ağustos 2026 itibarıyla uygulanmaya başlayacak.

PARA TRANSFERİ LİMİTİ 300 BİN TL OLACAK

8 Ocak 2021’de kullanıma sunulan FAST sistemi, kullanıcıların 7 gün 24 saat hızlı ve güvenli şekilde para transferi yapmasına imkan sağlıyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte para transferleri ile Ödeme İste Katman Servisi üzerinden gerçekleştirilen işlemlerde mevcut 100 bin TL’lik limit, 300 bin TL’ye çıkarılacak.

KAREKODLU İŞLEMLERDE DE LİMİT ARTIYOR

FAST-TR Karekod kullanılarak gerçekleştirilen dinamik doğrulamalı iş yeri ödemelerinde ise mevcut 250 bin TL’lik işlem sınırı, 300 bin TL’ye yükseltilecek.

TCMB, FAST’ın ödeme alanında sunduğu yenilikçi altyapıyla birlikte alışverişlerde nakit ve kartlı ödemelere alternatif olarak kullanımının giderek yaygınlaştığına dikkat çekti.

Merkez Bankası, limit artışının FAST kullanıcılarının sisteme gösterdiği ilgi ve ödeme ekosisteminin değişen ihtiyaçları dikkate alınarak gerçekleştirildiğini bildirdi.

Böylece 26 Ağustos’tan itibaren FAST üzerinden daha yüksek tutarlı ödemelerin anlık olarak gerçekleştirilmesinin önü açılmış olacak.

İzmir Gümrük Müdürlüğü’nün gerçekleştirdiği incelemeler sonucunda şirket hakkında 705,8 milyon TL ek tahakkuk ve 2,12 milyar TL idari para cezası uygulandı. Böylece şirkete yönelik toplam tutar yaklaşık 2,82 milyar TL oldu.

ŞİRKET KARARA KARŞI YARGIYA BAŞVURDU

Coca-Cola İçecek, söz konusu işlemlerin ardından Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yaptığı açıklamada, verilen kararların iptali amacıyla yasal süresi içerisinde yargı yoluna başvurduğunu bildirdi.

Şirket açıklamasında, hukuki sürecin devam ettiğini ve süreç sonuçlanıncaya kadar söz konusu cezalar nedeniyle herhangi bir nakit çıkışı öngörülmediğini belirtti.

Böylece milyarlarca liralık cezaya ilişkin nihai karar, açılan davaların sonucuna göre şekillenecek.

GÜMRÜK İNCELEMESİNDEN MİLYARLARCA LİRALIK CEZA ÇIKTI

İzmir Gümrük Müdürlüğü’nün incelemesi sonrası uygulanan ek tahakkuk ve idari para cezasının toplamı 2,82 milyar liraya ulaşırken, şirket söz konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmesi talebiyle yargıya başvurdu.

Hukuki süreç tamamlanana kadar şirket açısından cezanın kesinleşmiş bir mali yükümlülük olarak değerlendirilmemesi gerektiği, nihai durumun mahkeme kararlarıyla netleşeceği belirtildi.

Bakan Gürlek’in verdiği bilgilere göre, Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından yürütülen soruşturmalar kapsamında 46 şüpheli belirlendi. Şüphelilerden 12’si tutuklanırken, 21 kişi hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulandı.

YANGINLARIN NEDENLERİ ARAŞTIRILIYOR

Orman yangınlarının önemli bir bölümünde sıcak hava ve iklim koşullarının yanı sıra insan kaynaklı etkenlerin de rol oynayabildiği belirtilirken, yangınların çıkış nedenlerine ilişkin soruşturmalar Cumhuriyet Başsavcılıklarınca devam ediyor.

Adli makamlar, yangınların kasıt, ihmal veya tedbirsizlik sonucu meydana gelip gelmediğini araştırırken, sorumluların tespit edilmesine yönelik çalışmalarını sürdürüyor.

“HİÇBİR EYLEM KARŞILIKSIZ KALMAYACAK”

Adalet Bakanı Akın Gürlek, yaptığı açıklamada ormanların gelecek nesillere bırakılacak ortak bir miras olduğuna dikkat çekerek, soruşturmaların titizlikle yürütüldüğünü vurguladı.

Gürlek, ormanları korumanın geleceği korumak anlamına geldiğini belirterek, yangınların nedenlerinin ve sorumlularının belirlenmesi için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Bakan Gürlek, kastı, ihmali veya tedbirsizliği nedeniyle orman yangınına sebep olan kişilere ilişkin adli sürecin kararlılıkla yürütüleceğini belirterek, ormanlara zarar veren hiçbir eylemin karşılıksız bırakılmayacağını bildirdi.

YEŞİL VATAN İÇİN ADLİ SÜREÇ SÜRÜYOR

Türkiye’nin farklı bölgelerinde meydana gelen orman yangınlarının ardından başlatılan soruşturmalar kapsamında yeni gelişmelerin yaşanabileceği belirtilirken, yetkili makamların yangınların çıkış nedenleri ve sorumlularına ilişkin incelemeleri devam ediyor.

HAK-İŞ Genel Başkanı Mahmut Arslan, asgari ücretin belirlenme sürecinde işçi temsilinin daha güçlü ve adil olması gerektiğini belirterek, mevcut Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısının uzun süredir eleştiri konusu olduğunu söyledi.

Arslan, HAK-İŞ olarak yıllardır komisyonun yapısının değiştirilmesini talep ettiklerini hatırlatarak, geçen yıl komisyon görüşmelerine katılmama kararı alan TÜRK-İŞ’in tutumunu desteklediklerini ifade etti.

KOMİSYONUN YAPISI DEĞİŞTİRİLMELİ

2026 yılı için belirlenen asgari ücretin çalışanların beklentilerini karşılamadığını ve yüksek enflasyon nedeniyle yıl içerisinde alım gücünün önemli ölçüde gerilediğini savunan Arslan, asgari ücretin Türkiye’de çalışma hayatının kronik sorunlarından biri haline geldiğini belirtti.

Arslan, işçi kesiminin yeterli temsil edilmediği bir komisyon yapısıyla alınacak kararların çalışanlar açısından kabul görmesinin zor olduğunu dile getirdi.

HAK-İŞ Genel Başkanı, aralık ayında başlayacak yeni görüşmeler öncesinde komisyonun temsilde daha adil, işleyişte ise daha demokratik bir yapıya kavuşturulması gerektiğini vurguladı.

Arslan ayrıca, TÜRK-İŞ’in geçen yıl ortaya koyduğu tutumunu sürdürmesi halinde işçi tarafının yeniden masada yer almama ihtimaline dikkat çekti.

HAK-İŞ’TEN ALMANYA MODELİ

Mahmut Arslan, asgari ücret gibi toplumun çok geniş bir kesimini doğrudan ilgilendiren bir konuda daha kapsamlı bir uzlaşma mekanizmasına ihtiyaç olduğunu belirterek Almanya’daki sistemi örnek gösterdi.

HAK-İŞ’in önerdiği modelde, asgari ücretin belirlenmesinde esas yetkinin işçi ve işveren temsilcilerinin oluşturduğu bağımsız bir mekanizmada olması öngörülüyor. Hükümetin ise tarafların üzerinde uzlaştığı rakamı ilan eden konumda bulunması öneriliyor.

Arslan, böyle bir sistemin hem çalışanların beklentilerinin daha fazla dikkate alınmasına hem de sosyal diyaloğun güçlendirilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.

“ASGARİ ÜCRET GEÇİM ÜCRETİ HALİNE GELDİ”

HAK-İŞ Genel Başkanı, asgari ücretin artık yalnızca en düşük ücret seviyesini ifade etmediğini, çalışanların önemli bir bölümü açısından temel geçim kaynağı haline geldiğini söyledi.

Arslan’a göre yeni sistemde yalnızca bireysel çalışan gelirinin değil, dört kişilik bir ailenin insanca yaşam koşullarının da dikkate alınması gerekiyor.

Gıda, kira, ulaşım, enerji ve eğitim gibi temel harcamaların asgari ücret belirlenirken dikkate alınması gerektiğini belirten Arslan, daha gerçekçi, kapsayıcı ve adil kriterlerin oluşturulmasını istedi.

ALMANYA’DA SİSTEM NASIL İŞLİYOR?

Almanya’da asgari ücretin belirlenmesinde görev yapan komisyon beş yılda bir yeniden oluşturuluyor. Komisyonda bir başkan, işçi ve işveren kesimlerinden toplam altı oy hakkına sahip üye ile bilim çevrelerinden oy hakkı bulunmayan iki üye yer alıyor.

İşçi ve işveren tarafları üçer üye belirlerken, komisyon başkanı işçi ve işveren temsilcilerinin ortak önerisi doğrultusunda hükümet tarafından atanıyor.

Tarafların ortak bir başkan adayı üzerinde anlaşamaması durumunda ise işçi ve işveren kesimleri birer aday belirliyor ve başkanlık dönüşümlü olarak yürütülüyor.

Kararlar komisyonda çoğunluk esasına göre alınıyor. İlk aşamada oy kullanmayan başkan, taraflar arasında yeterli çoğunluk sağlanamaması halinde uzlaşma sürecinde devreye giriyor. Uzlaşmanın yine sağlanamaması durumunda ise başkanın oy kullanmasıyla karar süreci tamamlanıyor.

HAK-İŞ, Türkiye’de de benzer şekilde işçi ve işveren taraflarının daha güçlü temsil edildiği, bağımsız ve objektif verilere dayanan bir sistem kurulmasının asgari ücret görüşmelerinde toplumsal uzlaşmayı güçlendireceğini savunuyor.

Piyasalarda döviz kurları ve tahvil getirilerindeki hareketlilik yatırımcıların risk iştahını baskılarken, altın güçlü görünümünü korudu. Ons altının 4 bin 500 dolar seviyesinin üzerinde kalması, değerli metale yönelik talebin sürdüğünü ortaya koydu.

Altındaki yükselişte ABD tahvil piyasasında yaşanan gelişmeler de etkili oldu. ABD Hazine Bakanlığı’nın uzun vadeli borç geri alımlarını en az iki katına çıkaracağını açıklamasının ardından tahvil getirileri ve dolar geriledi. Bu gelişmenin etkisiyle ons altın çarşamba günü yüzde 4’ün üzerinde değer kazandı.

ALTIN KAZANIMLARINI KORUMAYI BAŞARDI

ABD’de uzun vadeli tahvil getirilerinin çarşamba günkü sert düşüşün bir bölümünü geri kazanmasına rağmen altın, elde ettiği yükselişi büyük ölçüde korudu.

Piyasalarda ABD’nin uzun vadeli borçlanma maliyetlerini aşağı çekmeye yönelik politikalarının kalıcı sonuç sağlayıp sağlayamayacağı tartışılırken, yatırımcıların altına olan ilgisi devam etti.

Küresel risk algısındaki değişim de değerli metalin yükselişinde önemli rol oynadı. Jeopolitik belirsizliklerin artması, yatırımcıları portföylerinde güvenli liman olarak gördükleri varlıklara yönlendirdi.

PETROLDEKİ HAREKETLİLİK ENFLASYON KORKUSUNU ARTIRIYOR

Petrol fiyatlarındaki yükseliş küresel piyasalarda enflasyon endişelerinin yeniden gündeme gelmesine neden oldu.

ABD’nin İran’a yönelik kapsamlı yeni ekonomik yaptırımlar hazırlığında olması, petrol fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artıran unsurlar arasında yer aldı. Enerji maliyetlerindeki yükselişin küresel enflasyon üzerindeki olası etkileri yatırımcılar tarafından yakından izleniyor.

Petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi merkez bankalarının faiz politikaları açısından da önem taşıyor. Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyonun gerileme sürecini yavaşlatabileceği beklentisi, piyasalardaki belirsizliği artırırken altına yönelik güvenli liman talebini de destekliyor.

ÇİN TALEBİ VE MERKEZ BANKALARININ ALIMLARI ALTINI DESTEKLİYOR

Altın fiyatlarındaki yükselişin arkasında yalnızca finansal piyasalardaki hareketlilik bulunmuyor. Fiziki altın talebi ve yatırımcı ilgisinin yanı sıra merkez bankalarının rezervlerini artırması da fiyatları destekleyen önemli faktörler arasında bulunuyor.

Özellikle Çin’den gelen güçlü yatırım talebi dikkat çekerken, merkez bankalarının altın alımlarını sürdürmesi değerli metal için uzun vadeli talep görünümünün güçlü olduğuna işaret ediyor.

Küresel ekonomik belirsizlikler, jeopolitik gelişmeler ve para birimlerine yönelik beklentiler altına olan ilgiyi canlı tutmaya devam ediyor.

ONS ALTIN 4 BİN 548 DOLARI TEST ETTİ

Ons altın güne 4 bin 520 dolar seviyesinden başladı. Gün içerisinde 4 bin 508 dolara kadar gerileyen değerli metal, daha sonra alımların güçlenmesiyle 4 bin 548 doları gördü.

Ons altın günün ilerleyen saatlerinde 4 bin 543 dolar seviyesinde işlem gördü. Mevcut görünüm, değerli metalin haftalık bazda üçüncü yükselişini gerçekleştirmeye hazırlandığını gösteriyor.

GRAM ALTIN 7 BİN LİRANIN ÜZERİNDE

Yurt içi altın piyasasında da hareketlilik devam etti. Ons altındaki yükselişin yanı sıra döviz kurundaki hareketlilik gram altın fiyatlarına destek verdi.

Gram altın güne 6 bin 976 liradan başladı. Gün içinde 6 bin 965 liraya kadar gerileyen gram altın, ardından yükselişe geçerek 7 bin 27 lirayı test etti.

Gram altın günün ilerleyen saatlerinde 7 bin 19 lira seviyesinde alıcı buldu.

ÇEYREK ALTINDA 11 BİN LİRA BANDI

Çeyrek altının alış fiyatı 11 bin 249 lira olurken, satış fiyatı 11 bin 392 lira seviyesinde gerçekleşti.

YARIM ALTIN 22 BİN 781 LİRAYA ULAŞTI

Yarım altın piyasada 22 bin 537 liradan alınırken, satış fiyatı 22 bin 781 lira olarak kaydedildi.

CUMHURİYET ALTINI 45 BİN LİRAYA YAKLAŞTI

Cumhuriyet altınının alış fiyatı 44 bin 777 lira, satış fiyatı ise 45 bin 408 lira seviyesinde bulunuyor.

ALTINDA PİYASANIN GÖZÜ ABD’DE

Altın fiyatlarının önümüzdeki dönemdeki seyri açısından ABD para politikası, doların yönü ve tahvil getirileri belirleyici olmaya devam edecek.

Bunun yanı sıra petrol fiyatlarının seyri, küresel enflasyon beklentileri, merkez bankalarının altın alımları ve jeopolitik gelişmeler de yatırımcıların radarında olacak.

Mevcut tabloda güvenli liman talebinin güçlü kalması, altının yüksek seviyelerdeki seyrini destekleyen temel unsurlar arasında öne çıkıyor.

Petrol piyasalarındaki hareketlilik Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına da yansımaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarıyla bölgedeki tansiyonun yükselmesi, petrol fiyatlarında dalgalanmayı beraberinde getirirken motorin fiyatlarında yeni bir artış beklentisi oluştu.

MOTORİNE 2,92 LİRA ZAM BEKLENİYOR

Akaryakıt sektöründen alınan bilgilere göre motorinin litre fiyatında bu gece yarısından itibaren 2,92 liralık artış bekleniyor.

Söz konusu artışın pompaya yansıması halinde motorin fiyatları şehirler arasında farklı seviyelere ulaşacak.

MOTORİNİN LİTRE FİYATI 85 LİRAYA YAKLAŞACAK

Zam sonrasında motorinin litre fiyatının İstanbul’da 82,65 liraya, Ankara’da 83,75 liraya, İzmir’de 84,04 liraya yükselmesi bekleniyor.

Doğu illerinde ise motorinin litre fiyatının yaklaşık 85,5 liraya çıkacağı öngörülüyor.

Fiyatlar, dağıtım şirketleri ve istasyonlara göre küçük farklılıklar gösterebiliyor.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ DEVREDE

Petrol fiyatlarındaki yükselişin akaryakıt pompalarına doğrudan ve daha yüksek oranda yansımasını sınırlamak amacıyla Türkiye’de eşel mobil sistemi uygulanıyor.

Bu sistem kapsamında akaryakıt fiyatlarında oluşan artışın belirli bölümü Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanıyor. Böylece petrol fiyatlarındaki yükselişin tamamının pompa fiyatlarına yansımasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Mevcut uygulama kapsamında oluşan zammın yüzde 25’inin pompaya yansıdığı, yüzde 75’lik bölümünün ise ÖTV’den karşılandığı belirtiliyor.

AKARYAKIT FİYATLARI NASIL BELİRLENİYOR?

Türkiye’de benzin ve motorin fiyatlarının hesaplanmasında öncelikle gümrüksüz rafineri fiyatı esas alınıyor. Bu fiyata ÖTV ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) payının eklenmesiyle KDV hariç rafineri satış fiyatı ortaya çıkıyor.

Gümrüksüz rafineri fiyatının belirlenmesinde ise Akdeniz-İtalyan piyasasında yayımlanan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ile günlük dolar kuru takip ediliyor. Belirli bir fiyat değişim farkı oluşması halinde gümrüksüz rafineri tavan satış fiyatı hesaplanıyor.

2021 yılının sonunda devreye alınan KKM, Türk lirası mevduat sahiplerini döviz kurlarındaki dalgalanmalara karşı korumayı, finansal istikrarı desteklemeyi ve vatandaşların Türk lirasına yönelmesini teşvik etmeyi amaçlıyordu.

Uygulamanın açıklanmasının ardından piyasalar üzerinde hızlı bir etki görülmüş, dolar kuru kısa sürede 18 lira seviyesinden 11 liranın altına gerilemişti.

KKM’DE TARİHİ ZİRVE 3,4 TRİLYON LİRA

KKM’nin kapsamının genişletilmesi ve şirketlerin de sisteme dahil edilmesiyle hesaplarda biriken tutar kısa sürede yüksek seviyelere ulaştı.

KKM bakiyesi Ağustos 2023’te 143 milyar doların üzerine çıkarken, Türk lirası bazında 3,4 trilyon lirayla tarihi zirvesini gördü.

KADEMELİ OLARAK ÇIKIŞ SÜRECİ BAŞLADI

2023 genel seçimlerinin ardından KKM’den çıkış politikası kademeli şekilde uygulanmaya başladı.

Bu süreçte önce şirketlerin, daha sonra bireysel tasarruf sahiplerinin sisteme yeni girişleri sonlandırıldı. Aynı dönemde Türk lirası mevduat faizlerinin yükseltilmesiyle KKM hesaplarının azaltılması hedeflendi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası da 23 Ağustos 2025 itibarıyla KKM’de yeni hesap açılışları ile vadeli hesapların yenilenmesine son verdi.

BAKİYE 4 MİLYON LİRAYA GERİLEDİ

BDDK’nın son haftalık verileri, KKM’de artık son aşamaya gelindiğini ortaya koydu.

Geçen hafta 51 milyon lira seviyesinde bulunan KKM bakiyesi, 47 milyon liralık düşüşün ardından 4 milyon liraya geriledi.

BANKACILIK SEKTÖRÜNDE KREDİ HACMİ ARTTI

BDDK verilerine göre bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi, 14 Ağustos itibarıyla bir önceki haftaya göre 201 milyar 298 milyon lira artarak 27 trilyon 683 milyar 273 milyon liraya ulaştı.

Toplam mevduat da aynı dönemde 528 milyar 905 milyon lira yükseldi. Bankalar arası mevduat dahil toplam mevduat 31 trilyon 281 milyar 101 milyon liradan 31 trilyon 810 milyar 6 milyon liraya çıktı.

TÜKETİCİ KREDİLERİ 3,4 TRİLYON LİRAYI AŞTI

Tüketici kredilerinin toplam tutarı bir haftada 23 milyar 266 milyon lira artarak 3 trilyon 446 milyar 536 milyon liraya yükseldi.

Bu tutarın 821 milyar 956 milyon lirasını konut kredileri, 41 milyar 352 milyon lirasını taşıt kredileri, 2 trilyon 583 milyar 229 milyon lirasını ise ihtiyaç kredileri oluşturdu.

TAKSİTLİ TİCARİ KREDİLERDE ARTIŞ

Taksitli ticari kredilerin tutarı da haftalık bazda 15 milyar 719 milyon lira yükseldi. Böylece söz konusu kredilerin toplam büyüklüğü 4 trilyon 220 milyar 991 milyon liraya ulaştı.

Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 2 artarak 3 trilyon 430 milyar 409 milyon lira oldu. Bu borçların 1 trilyon 271 milyar 119 milyon lirası taksitli, 2 trilyon 159 milyar 290 milyon lirası ise taksitsiz alacaklardan oluştu.

TAKİPTEKİ ALACAKLAR 833 MİLYAR LİRAYI AŞTI

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklarda da artış kaydedildi.

14 Ağustos itibarıyla takipteki alacaklar, önceki haftaya kıyasla 5 milyar 433 milyon lira artarak 833 milyar 304 milyon liraya yükseldi. Bu alacakların 621 milyar 551 milyon lirası için özel karşılık ayrıldı.

BANKALARIN YASAL ÖZ KAYNAKLARI YÜKSELDİ

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları 12 milyar 805 milyon lira artış gösterdi.

Yasal öz kaynakların toplam büyüklüğü 5 trilyon 935 milyar 934 milyon liraya ulaştı. KKM’nin ise 4 milyon liraya kadar gerilemesi, 2021 sonunda başlayan uygulamanın fiilen son aşamasına gelindiğini gösterdi.

Anahtar kelimeler: KKM, Kur Korumalı Mevduat, KKM bakiyesi, BDDK, ekonomi, bankacılık sektörü, Türk lirası, mevduat, kredi hacmi, tüketici kredileri, ticari krediler, bireysel kredi kartları, takipteki alacaklar, TCMB, finansal istikrar

SUÇ FAALİYETLERİNDEN ELDE EDİLDİĞİ DEĞERLENDİRİLEN GELİRLER İNCELENİYOR

Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturmaya ilişkin açıklamasında, “Kuytulcular” olarak bilinen yapılanmanın suç teşkil ettiği değerlendirilen faaliyetleri ile bu faaliyetlerden elde edildiği tespit edilen gelirlerin mercek altına alındığını bildirdi.

Soruşturmanın mali boyutunda şüphelilere ait olduğu değerlendirilen şirketler, banka hareketleri ve ticari faaliyetlere ilişkin kayıtların da incelendiği belirtildi.

5 ŞİRKETE KAYYUM ATANDI

Soruşturma kapsamında 5 şirkete kayyum atanırken, kayyum görevlendirilen şirketler arasında kamuoyunda “Levent Börek” markasıyla bilinen işletmenin de bulunması dikkat çekti.

Kamuoyuna açıklanan bilgilere göre kayyum atanan şirketler şöyle:

• Mustafa Levent Tamtürk’ün yetkilisi ve ortağı olduğu, “Levent Börek” markasını kullanan MLT Börekçilik Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
• Ali Küreri’nin yetkilisi ve ortağı olduğu Adana Gizem Turizm Yurt İçi Yurt Dışı Taşımacılık İnşaat Gıda Dekorasyon Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
• İsmail Karadeniz’in yetkilisi ve ortağı olduğu Büyük Çukurova Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
• Mahfuz Çamlı’nın yetkilisi ve ortağı olduğu Çamlıoğlu İnşaat ve Turizm Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
• Mustafa Fidan’ın yetkilisi ve ortağı olduğu GF Seyahat Taşımacılık Turizm Akaryakıt Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

DOSYADAKİ DELİLLER MERCEK ALTINDA

Soruşturma kapsamında şüpheliler hakkında yapılan CİMER başvuruları, ihbarlar, müşteki ve tanık beyanları ile geçmiş dönemlere ait soruşturma ve kovuşturma dosyalarının değerlendirildiği bildirildi.

Ayrıca mali analiz raporları, banka hesap hareketleri, ticaret sicili kayıtları ve dijital materyallerin de soruşturma dosyasında incelendiği belirtildi.

ŞÜPHELİLERE YÖNELTİLEN SUÇLAMALAR

Soruşturma kapsamında şüpheliler hakkında; suç işlemek amacıyla örgüt kurmak ve yönetmek, kurulan örgüte üye olmak, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamak, nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik ve Vergi Usul Kanunu’na muhalefet suçlamalarının yöneltildiği aktarıldı.

Soruşturmanın sonucunda şüphelilerin hukuki durumlarının, elde edilecek deliller ve yürütülecek adli işlemler doğrultusunda netleşmesi bekleniyor.

Adana’da Furkan Vakfı’na yönelik geniş kapsamlı bir operasyon gerçekleştirildi. Adana Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri tarafından sabah saatlerinde düzenlenen operasyonda, Furkan Vakfı Kurucu Başkanı Alparslan Kuytul’un yanı sıra eşi Semra Kuytul ve çok sayıda kişi gözaltına alındı.

KUYTUL’UN EVİNE SABAH OPERASYONU

Operasyon kapsamında ekipler, Seyhan ilçesi Reşatbey Mahallesi’nde bulunan Alparslan Kuytul’un evine de geldi. Evin çevresinde çevik kuvvet ve özel harekat ekipleri tarafından güvenlik önlemleri alındı.

Evde arama gerçekleştirilirken, operasyon sırasında Kuytul’un destekçilerinin de bölgeye geldiği görüldü.

POLİSLE DESTEKÇİLER ARASINDA KISA SÜRELİ GERGİNLİK

Kuytul’un evinin çevresinde toplanan bazı destekçilerin slogan atması üzerine polis ekipleriyle grup arasında kısa süreli tartışma yaşandı. Güvenlik güçlerinin müdahalesinin ardından bölgede önlemler artırıldı.

Arama işlemlerinin tamamlanmasının ardından Alparslan Kuytul ve eşi Semra Kuytul ile diğer şüpheliler sağlık kontrolünden geçirilerek emniyete götürüldü.

OPERASYONUN ARDINDAN DİKKAT ÇEKEN ERİŞİM ENGELLERİ

Operasyonun ardından Furkan Vakfı ve Alparslan Kuytul ile bağlantılı olduğu belirtilen çok sayıda sosyal medya hesabı ve internet sitesine erişim engeli kararı uygulanması da dikkat çekti.

Verilen karara göre 14 YouTube, 15 Facebook, 143 X, 91 Instagram ve 79 TikTok hesabı ile 7 internet sitesine erişim engeli getirildi.

Erişim engeli kararında, Adana Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2026/73793 soruşturma sayılı dosyaya atıf yapıldı.

SORUŞTURMADA YER ALAN SUÇLAMALAR

Kararda soruşturma kapsamında “nitelikli dolandırıcılık”, “suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama” ve “resmi evrakta sahtecilik” suçlamalarının yer aldığı belirtildi.

Söz konusu suçlamalar soruşturma kapsamındaki iddialar olup, şüphelilerin hukuki durumunun soruşturma ve yargılama sürecinin sonucunda netleşmesi bekleniyor.

ERİŞİM ENGELİ KARARI KAPSAMINDAKİ HESAPLAR

Kararda yer alan erişim engeli kapsamındaki adresler arasında Alparslan Kuytul ve Furkan hareketiyle bağlantılı olduğu belirtilen çeşitli Facebook, Instagram, YouTube, X ve TikTok hesaplarının yanı sıra bazı internet siteleri de bulunuyor.

Bunlar arasında Alparslan Kuytul’a ait olduğu belirtilen sosyal medya hesapları ile Furkan hareketine ilişkin çeşitli platformlar ve internet siteleri yer alıyor.

Operasyon ve erişim engelleriyle ilgili adli sürecin önümüzdeki günlerde netleşmesi bekleniyor.

Yeni sistemle birlikte araç sahiplerinin işlemlerini kolaylaştırması ve hasar süreçlerinde daha standart, şeffaf ve tarafsız bir yapı oluşturulması hedefleniyor.

EKSPERLER ARTIK MERKEZİ SİSTEMLE ATANACAK

Düzenlemenin öne çıkan yeniliklerinden biri, trafik kazalarında hasar incelemesi yapacak eksperlerin merkezi sistem üzerinden otomatik olarak belirlenmesi oldu.

“Akıllı eksper ataması” olarak adlandırılan sistem sayesinde eksper görevlendirmelerinde daha objektif ve standart bir süreç oluşturulması amaçlanıyor.

Ayrıca 40 bin liranın üzerindeki trafik sigortası hasarlarında eksper incelemesi zorunlu hale getirildi.

DEĞER KAYBI İÇİN AYRICA BAŞVURU YAPILMAYACAK

Yeni düzenlemeyle araç sahiplerini ilgilendiren önemli değişikliklerden biri de değer kaybı tazminatında yaşandı.

Bundan böyle hak sahiplerinin değer kaybı için ayrıca başvuru yapmasına gerek kalmayacak. Eksper, aracın maddi hasarını değerlendirirken aynı zamanda oluşan değer kaybını da hesaplayarak hazırlayacağı rapora dahil edecek.

Böylece maddi hasar ve değer kaybının aynı süreç içerisinde değerlendirilmesi sağlanacak.

ONARIMDA EŞDEĞER VE YENİDEN KULLANILABİLİR PARÇA DÖNEMİ

Yeni kurallarla birlikte araçların onarım süreçlerinde de bazı değişiklikler yapıldı.

Hasar gören orijinal parçanın onarılmasının mümkün olmaması ve orijinal yedek parçayla değiştirilememesi halinde, araç sahibinin onayı alınarak eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parçalar tercih edilebilecek.

Kasko sigortası bulunan araçlarda ağır hasar ya da tam hasar meydana gelmesi halinde ise hasar tespitini eksper yapacak. Kasko kapsamındaki bu eksper görevlendirmeleri de merkezi sistem üzerinden gerçekleştirilecek.

KAZA YERİNİ TERK EDEN SÜRÜCÜLERE GERİ ÖDEME RİSKİ

Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de kazanın ardından olay yerinin terk edilmesine ilişkin hükümler oldu.

Maddi ve bedeni zararın birlikte meydana geldiği kazalarda, zorunlu bir neden bulunmaksızın olay yerinin terk edilmesi halinde sigortalı açısından çeşitli yaptırımlar gündeme gelebilecek.

Özellikle kaza tespit tutanağı, alkol raporu veya benzeri belgelerin düzenlenememesi nedeniyle sigorta şirketinin ödeme yapmak zorunda kalması durumunda, yapılan tazminat ödemesinin olay yerini izinsiz terk eden sigortalıdan geri talep edilmesinin önü açılacak.

Bu nedenle sürücülerin kazaların ardından olay yerindeki yükümlülüklere dikkat etmesi büyük önem taşıyor.

ORTAK HASAR İHBAR MERKEZİ 1 EYLÜL’DE DEVREDE

Yeni uygulamaların bir diğer önemli ayağı ise Ortak Hasar İhbar Merkezi (OHİM) olacak.

“Alo 193 Sigorta Hasar, İhbar ve Şikâyet Hattı” adıyla hizmet vermesi planlanan merkez, 1 Eylül itibarıyla faaliyete başlayacak.

İlk aşamada OHİM üzerinden trafik sigortası ve kasko poliçelerine ilişkin hasar ihbarları, ilgili yönlendirmeler ve şikâyet süreçleri yürütülecek.

Yeni sistemle birlikte sigorta sektöründeki hasar işlemlerinin daha hızlı, düzenli ve merkezi bir yapı üzerinden yürütülmesi hedefleniyor.

Türkiye’nin görünmeyen ancak en ağır yükünü omuzlayan kamyoncu ve TIR’cı esnafı, artan maliyetler karşısında adeta can çekişiyor. Akaryakıta gelen zamlar, ağırlaştırılan trafik cezaları, vergiler, sigorta ve muayene giderleri, periyodik bakım maliyetleri, lastik ve yedek parça fiyatlarındaki artışlar derken nakliyecinin kazancı her geçen gün eriyor. Sektörde faaliyet gösteren birçok esnafın artık “kontak kapatma” noktasına geldiği ifade ediliyor.

“Biz bu ülkenin yükünü çekiyoruz”

Kamyoncu esnafının en büyük tepkilerinden biri ise sektörün sahipsiz bırakıldığı yönünde. Her sektörün kendisini temsil eden güçlü bir meslek kuruluşu, oda veya derneği bulunduğuna dikkat çeken nakliyeciler, kendilerinin ise sorunlarını Ankara’ya güçlü biçimde taşıyacak, haklarını savunacak ve çözüm için masaya yumruğunu vuracak bir yapılanmadan yoksun olduğunu düşünüyor.

Şoförler Odası’na bağlı olmalarına rağmen kamyoncu ve TIR’cı esnafının sorunlarının yeterince sahiplenilmediğini savunan sektör temsilcileri, “Biz sadece direksiyon başında değiliz. Fabrikanın hammaddesini, marketin ürününü, vatandaşın sofrasındaki ekmeği taşıyoruz. Ülkenin yükünü biz çekiyoruz. Peki bizim yükümüzü kim çekecek?” diye soruyor.

Kamyoncunun plakası neden değersizleşiyor?

Nakliye sektöründeki bir başka önemli sorun ise araçların trafikten çekilmesi ve K1 belgesi konusunda yaşanan mağduriyet. Sektör temsilcileri, taksi ve toplu taşıma esnafının araçlarını trafikten çekebilmesi veya plakasını kiraya verebilmesi konusunda daha farklı imkanlara sahip olduğunu, kamyoncu esnafının ise aynı şartlarda hareket edemediğini belirtiyor.

Kamyoncu aracını sattığında, 3 ay gibi belirli süre içerisinde yeni bir araç alamaması halinde K1 belgesinin riske girdiğini belirten esnaf, yeniden belge almak istediğinde yaklaşık 150 bin TL seviyesine ulaşan maliyetlerle karşı karşıya kalabildiğini ifade ediyor.

Esnafın talebi açık: “Araç değiştiremedi diye yıllardır kullandığı ve ekmeğini kazandığı yetki belgesi neden adeta cezaya dönüşüyor?”

“Aracımız yatıyor, borçlarımız çalışıyor”

Kamyoncu esnafının giderleri yalnızca akaryakıtla sınırlı değil. Bir aracın yolda kalması demek; bakım, lastik, motor, fren sistemi, yağ, filtre, yedek parça ve işçilik dahil ciddi bir maliyet anlamına geliyor.

Üstelik araç çalışmadığında gelir de kesiliyor. Esnafın ifadesiyle durum artık şu noktaya geldi: “Aracımız yatıyor ama borçlarımız çalışıyor.”

Mazot alınacak, vergi ödenecek, sigorta yapılacak, araç bakımdan geçirilecek, lastik değişecek, kredi taksiti ödenecek, şoförün masrafı karşılanacak… Bütün bunların karşısında nakliye ücretleri ise aynı oranda artmıyor.

Nakliye ücretleri neden gerçek maliyeti karşılamıyor?

Sektörün en büyük sorunlarından biri de taşımacılık ücretlerinin maliyet artışlarının gerisinde kalması. Nakliyeciler, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın sektörde belirlediği kuralların yanında, ülke genelinde maliyetleri dikkate alan ve esnafı koruyan uygulanabilir bir taşıma tarifesinin oluşturulmasını istiyor.

Ancak burada Türkiye ekonomisinin başka bir gerçeği ortaya çıkıyor. Nakliye maliyetleri gerçek seviyesine çıkarıldığında bunun iğneden ipliğe birçok ürünün fiyatına yansıyacağı biliniyor.  Sektör temsilcilerinin iddiasına göre enflasyon yükselmesin diye nakliye sektörü adeta sübvanse ediliyor.

Başka bir ifadeyle, vatandaşın cebine doğrudan yansıyabilecek maliyet artışlarının bir bölümü kamyoncu esnafının sırtına yükleniyor.  Peki bunun bedelini kim ödüyor? Kamyoncu.

“Yükü taşıyoruz, fabrikada günlerce bekliyoruz”

Nakliyecinin bir başka kanayan yarası ise yükleme ve boşaltma noktalarında yaşanan beklemeler. Kamyoncu, fabrikaya yük almaya gidiyor. Saatlerce, hatta günlerce bekliyor.  Aracın çalışmadığı her saat nakliyeci için doğrudan zarar anlamına geliyor.

Mazot yanıyor, araç yıpranıyor, şoförün zamanı gidiyor, yeni bir iş alınamıyor. Üstelik çoğu zaman bu beklemenin karşılığında esnafa herhangi bir ücret ödenmediği belirtiliyor.  Sektör temsilcileri bu duruma sert tepki gösteriyor: “Bizi yükü taşımaya çağıran fabrikatör, yükü boşaltmak için bizi iki gün bekletiyor. Bizim zamanımızın, mazotumuzun, aracımızın yıpranmasının bedeli yok mu?”  Bu soru artık yalnızca bir esnafın değil, binlerce kamyoncu ve TIR’cının ortak sorusu haline gelmiş durumda.

“Vergimizi tam ödüyoruz, karşılığını alamıyoruz”

Kamyoncu esnafı, kayıt dışılığın ve vergi kaçakçılığının en ağır yükünü taşıyan kesimlerden biri olduğunu savunuyor.

Akaryakıt alırken vergisini ödüyor. Kazancından vergi ödüyor.  Aracının sigortasını, muayenesini, bakımını yaptırıyor. Trafikte en küçük ihlalin dahi ağır cezalarla karşı karşıya kalabildiğini belirtiyor.

Buna rağmen esnaf, “Devlete karşı yükümlülüğümüzü eksiksiz yerine getiriyoruz ama devletin de bizi ayakta tutacak düzenlemeleri yapmasını istiyoruz” diyor.

Artık mesele sadece kamyoncunun meselesi değil

Kamyoncu ve TIR’cı esnafının yaşadığı kriz, yalnızca bir meslek grubunun ekonomik sorunu olarak görülmemeli.

Çünkü Türkiye’nin üretiminden ihracatına, market raflarından fabrikaların üretim bantlarına kadar her noktada nakliye sektörü var. Kamyon durursa fabrika bekler.  Kamyon durursa marketin rafı boşalır.

Kamyon durursa tarım ürünü pazara ulaşamaz. Kamyon durursa ihracat yükü limana gidemez. Kısacası Türkiye’nin damarlarında dolaşan ekonomik hayatın önemli bir bölümü kamyonların tekerlekleri üzerinde dönüyor.

“Bizi yaşatın ki Türkiye yürüsün”

Kamyoncu esnafının talebi ayrıcalık değil. İstediği; emeğinin karşılığını alabileceği, maliyetlerini karşılayabileceği, kuralların sürdürülebilir ve adil olduğu bir çalışma düzeni.

Sektör temsilcileri; K1 belgesi konusunda yaşanan mağduriyetlerin giderilmesini, trafikten çekilen araçlar konusunda kamyoncu esnafına da makul imkanlar sağlanmasını, yükleme-boşaltma beklemelerinin ücretlendirilmesini, taşıma maliyetlerini dikkate alan gerçekçi bir tarife oluşturulmasını ve sektörün güçlü biçimde temsil edilmesini istiyor.

Çünkü mesele artık birkaç bin liralık bir zam meselesi değil. Mesele, ekmeğini direksiyon başında kazanan yüz binlerce insanın ayakta kalıp kalamayacağı meselesi. Kamyoncu esnafının sesi bugün tek bir cümlede birleşiyor: “Biz ülkenin yükünü taşımaktan kaçmıyoruz. Yeter ki bizim yükümüzü de görün.”

Şimdi gözler Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumlarda.  Kamyoncu esnafı soruyor: Ülkenin yükünü taşıyan bu insanlar daha ne kadar kendi yükünün altında ezilecek? Bu haksızlığa kim dur diyecek?

Ekonomi Programında Değişiklik İddialarına Resmi Açıklama

Son günlerde ekonomi çevrelerinde, sıkı para politikasında yumuşamaya gidileceği ve ekonomi programında kapsamlı değişiklikler yapılacağı yönündeki iddialar geniş yankı uyandırdı.

Bir gazetede yayımlanan ve “Sıkı para politikasına kalibrasyon hazırlığı” başlığını taşıyan haberde, Hazine ve Maliye Bakanlığı’na yakın olduğu öne sürülen reel sektör ve bankacılık kaynaklarına dayandırılan çeşitli değerlendirmelere yer verilmişti.

Söz konusu iddiaların kamuoyunda tartışılmasının ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı yazılı bir açıklama yayımlayarak haberdeki değerlendirmelerin gerçeği yansıtmadığını bildirdi.

Bakanlık: Haberler Resmi Kaynaklardan Doğrulanmadı

Bakanlık açıklamasında, haberin doğrudan ilgili kurumların görüşü alınmadan hazırlandığına dikkat çekildi.

Açıklamada, kamuoyuna “kulis bilgisi” olarak sunulan bazı iddiaların zamanla dezenformasyona dönüştüğü vurgulanırken, ekonomi yönetimiyle ilgili değerlendirmelerin resmi açıklamalar yerine isimsiz kaynaklara dayandırılmasının yanlış yönlendirmelere neden olabileceği ifade edildi.

Para Politikası ve Döviz Kuru Yetkisi Merkez Bankası’nda

Bakanlık, haberde yer alan para politikası araçları, döviz kuru politikası ve kredi büyüme sınırlarına ilişkin değerlendirmelerin kendileriyle ilişkilendirilmesinin doğru olmadığını belirtti.

Açıklamada, bu alanların Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yetki alanında bulunduğu hatırlatılarak, ekonomi programında köklü değişiklik yapılacağı yönündeki yorumların gerçeği yansıtmadığı kaydedildi.

“Doğrulanmamış Bilgilere İtibar Edilmemeli”

Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamuoyunun yanlış yönlendirilmesine yol açabilecek içeriklere karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.

Bakanlık, resmi kurumlar tarafından doğrulanmayan haber ve değerlendirmelerin bilgi kirliliğine neden olabileceğini belirterek, vatandaşların yalnızca yetkili kurumlardan yapılan açıklamaları dikkate almasının önem taşıdığını bildirdi.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, hasat sezonunun başlangıcından bu yana yürütülen çalışmalarla ilgili son verileri paylaştı.

11,5 milyon ton ürün alındı

Bakan Yumaklı’nın verdiği bilgilere göre, TMO tarafından bugüne kadar 11,5 milyon ton hububat alımı gerçekleştirildi.

Türkiye’nin farklı bölgelerinde faaliyet gösteren 769 alım merkezinde üreticilerden ürün kabul edilmeye devam edilirken, çiftçilere yapılan ödeme tutarı da 120 milyar liraya yaklaştı.

Üreticilere yaklaşık 120 milyar lira ödeme yapıldı

Yumaklı, üreticilerin emeklerinin karşılığını zamanında alabilmesi için TMO’nun sahada yoğun bir çalışma yürüttüğünü belirtti.

Çiftçilere yapılan ödemelerin düzenli şekilde sürdüğünü ifade eden Bakan Yumaklı, bugüne kadar yaklaşık 120 milyar liralık ödeme gerçekleştirildiğini açıkladı.

“TMO’ya getirilen tüm ürünler alınacak”

Toprak Mahsulleri Ofisi’nin 20 milyon tonluk alım kapasitesine sahip olduğuna dikkat çeken Yumaklı, üreticilere önemli bir mesaj verdi.

Bakan Yumaklı, TMO’ya teslim edilen ürünlerin tamamının alınacağını belirterek, alım faaliyetlerinin planlanan takvim doğrultusunda sürdürüldüğünü vurguladı.

Buğday ve arpa, gıda güvenliğinin temelini oluşturuyor

Hububat üretiminin Türkiye açısından stratejik bir öneme sahip olduğunu belirten Yumaklı, özellikle buğday ve arpanın gıda arz güvenliği açısından kritik ürünler arasında yer aldığını söyledi.

Türkiye’nin tarımsal üretim gücünün hem iç piyasanın ihtiyaçlarının karşılanmasında hem de ihracat hedeflerinin gerçekleştirilmesinde belirleyici rol oynadığını ifade eden Bakan Yumaklı, güçlü üretimin sürdürülebilirliğinin büyük önem taşıdığını dile getirdi.

Türkiye, un ve makarna ihracatında dünyanın zirvesinde

Tarım sektöründeki üretim kapasitesi, ihracat rakamlarına da yansıyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin verilerine göre, 2026 yılının ilk altı ayında hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü 212 ülke ve serbest bölgeye 5 milyon 290 bin tondan fazla ürün ihraç etti.

Bu ihracattan elde edilen gelir ise 5 milyar 847 milyon doları aştı.

En fazla ihracat ayçiçeği tohumunda gerçekleşti

Sektörde en yüksek ihracat geliri 663,9 milyon dolarla ayçiçeği tohumundan elde edildi.

Ayçiçeği tohumunu 500,7 milyon dolarla çikolata ve kakao ürünleri izlerken, tatlı, bisküvi ve gofret ihracatı ise 489,5 milyon dolara ulaştı.

En büyük pazar Orta Doğu oldu

Bölgesel dağılım incelendiğinde, en yüksek ihracatın 1,79 milyar dolarla Orta Doğu ülkelerine yapıldığı görüldü.

Afrika ülkeleri 1,47 milyar dolarla ikinci sırada yer alırken, Avrupa Birliği ülkelerine yapılan ihracat 720,8 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

Bakan Yumaklı, ülkenin üretim gücüne katkı sağlayan tüm çiftçilere teşekkür ederken, alım organizasyonunu sahada sürdüren TMO personelinin özverili çalışmalarını da takdir etti.

Küresel piyasalar, Orta Doğu’dan gelen gelişmeleri yakından takip ederken, enerji arzına ilişkin endişeler yeniden gündemin ilk sıralarına yerleşti.

Petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti

Haftanın ilk işlem gününde petrol piyasasında dikkat çeken bir hareketlilik yaşandı. Brent petrolün varil fiyatı günü yüzde 2,65’lik yükselişle 90,87 dolardan kapattı. ABD tipi ham petrol ise 84,50 dolara çıktı.

Asya piyasalarının açılmasıyla birlikte yükseliş eğilimi devam etti. Brent petrol 91,14 doları görürken, ABD tipi ham petrol 85 doların üzerine yerleşti.

Böylece iki gösterge petrol türü de temmuz ayının sonundan bu yana görülen en yüksek seviyelere yeniden yaklaşmış oldu.

Hürmüz Boğazı’ndaki hareketlilik kritik seviyeye geriledi

Piyasalardaki dalgalanmanın en önemli nedeni, ABD ile İran arasındaki geçici ateşkesin uzatılmaması oldu.

Washington yönetimi, 60 günlük sürenin ardından yeni bir uzatma planlamadığını açıklarken, Tahran yönetimi ise diplomatik girişimlerin başarısız olması halinde daha sert adımlar atabileceğinin sinyalini verdi.

Ancak enerji piyasalarının asıl odak noktası, tarafların açıklamalarından çok Hürmüz Boğazı’ndaki fiili durum oldu.

Son gemi takip verileri, dünyanın en stratejik enerji koridorlarından biri olan Hürmüz’de ticari gemi trafiğinin ciddi şekilde azaldığını ortaya koydu.

Cumartesi günü boğazdan yalnızca beş emtia gemisinin geçtiği belirlenirken, pazar günü kayıtlara yansıyan herhangi bir geçiş tespit edilmedi.

Savaş öncesine göre büyük düşüş yaşandı

Bir hafta önce aynı güzergâhtan 31 geminin geçtiği belirtilirken, kriz öncesinde günlük gemi trafiğinin 130’un üzerine çıktığı biliniyor.

Bazı tankerlerin güvenlik gerekçesiyle takip sistemlerini devre dışı bırakarak seyretmesi nedeniyle kesin rakamlara ulaşmak zorlaşsa da uzmanlar, yaşanan düşüşün piyasalardaki arz endişelerini artırdığı görüşünde birleşiyor.

Küresel petrol ticaretinin kalbi Hürmüz’de atıyor

Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticaretinin en kritik noktalarından biri olarak kabul ediliyor.

Normal şartlarda her gün yaklaşık 20 milyon varil petrol bu dar su yolundan taşınıyor. Bu miktar, deniz yoluyla gerçekleştirilen küresel petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor.

Bu nedenle bölgede yaşanabilecek en küçük aksama bile petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara neden olabiliyor.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş tahvil piyasalarını da etkiledi

Enerji maliyetlerindeki artış, yalnızca petrol piyasasıyla sınırlı kalmadı.

Yatırımcılar, yükselen petrol fiyatlarının küresel enflasyonu yeniden tetikleyebileceği endişesiyle uzun vadeli devlet tahvillerinden çıkış yapmaya başladı.

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,73 seviyesine yükselirken, 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,31’i aşarak son 20 yılın en yüksek seviyelerinden birine ulaştı.

Bu tablo, yatırımcıların hem ekonomik büyümedeki yavaşlama riskini hem de enerji kaynaklı enflasyon baskısını aynı anda fiyatladığını gösteriyor.

Petrol ve tahvil faizlerindeki eş zamanlı yükseliş, küresel borsalar üzerinde de baskı oluşturdu.

Uluslararası Enerji Ajansı’ndan dikkat çeken uyarı

Piyasalardaki kırılganlığı artıran bir diğer unsur ise küresel arz görünümü oldu.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın ağustos ayında yayımladığı raporda, Orta Doğu’daki üretim ve sevkiyat sorunlarının devam etmesi halinde 2026 yılı küresel petrol arzının günlük ortalama 4,3 milyon varil azalabileceği öngörüldü.

Temmuz ayında üretimde kısmi bir toparlanma yaşansa da Körfez bölgesindeki üretim miktarının savaş öncesindeki seviyelerin hâlâ oldukça gerisinde olduğu belirtiliyor.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin normale dönmemesi halinde petrol piyasasında oluşan risk priminin uzun süre devam edebileceği uyarısında bulunuyor.

Bu nedenle önümüzdeki süreçte yalnızca Washington ve Tahran’dan gelecek diplomatik açıklamalar değil, Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker sayıları da küresel piyasaların en önemli göstergelerinden biri olacak.

Çocuklarının bakımını üstlenmek için yarı zamanlı çalışma hakkını kullanan sözleşmeli kamu personelinin uzun süredir gündemde olan emeklilik sorununun çözümü için önemli bir adım atıldı.

Nüfus Politikaları Kurulu’nda ele alınan ve ilgili bakanlıkların üzerinde uzlaştığı düzenleme kapsamında, yarı zamanlı çalışma nedeniyle eksik kalan sigorta primlerinin sonradan ödenebilmesine yönelik yeni bir model hazırlanıyor.

Mevcut uygulamada, çalışma süresini yarıya düşüren anne ve babaların maaşlarında olduğu gibi sosyal güvenlik primlerinde de azalma yaşanıyor. Bu durum, özellikle emeklilik hesabında prim gün sayısının eksik kalmasına neden oluyor.

Sözleşmeli personel kapsam dışında kalıyordu

Bugüne kadar kadrolu memurlar ve işçiler, yarı zamanlı çalışma dönemlerinde oluşan prim eksikliklerini kendi imkânlarıyla tamamlayabiliyordu. Ancak aynı hakkın sözleşmeli personele tanınmaması, çalışma hayatında önemli bir eşitsizlik yaratıyordu.

Hazırlanan yeni düzenlemeyle birlikte, eksik prim günlerini borçlanarak tamamlama hakkının sözleşmeli çalışanları da kapsaması hedefleniyor.

400 binden fazla çalışanı ilgilendiriyor

Türkiye genelinde 400 binden fazla sözleşmeli kamu personeli bulunuyor. Resmî verilere göre bu çalışanların yaklaşık 22 bini, çocuk bakımı nedeniyle yarı zamanlı çalışma sisteminden yararlanıyor.

Düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde, yarı zamanlı çalışma nedeniyle prim kaybı yaşayan binlerce kişi geçmişe dönük borçlanma yapabilecek. Böylece emeklilik sürelerinin uzamasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Taslak kısa süre içinde TBMM’ye sunulacak

Bakanlıklar arasında prensipte uzlaşmanın sağlandığı çalışmanın son aşamaya geldiği belirtiliyor.

Hazırlanan taslak metnin kısa süre içerisinde tamamlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması bekleniyor. Teklifin yasalaşmasıyla birlikte, sözleşmeli personelin uzun süredir dile getirdiği prim mağduriyetinin giderilmesi öngörülüyor.

Geçen haftayı yükselişle tamamlayan altın, haftanın ilk gününde de yukarı yönlü seyrini sürdürdü. Ons altın 4 bin 394 dolar seviyesine yükselirken, gram altın 6 bin 765 lira bandında işlem görmeye başladı.

ABD’den gelen ekonomik verilerin ardından küresel piyasalarda değişen beklentiler, yatırım araçlarının seyrini doğrudan etkiledi.

FED beklentileri altını destekledi

ABD’de temmuz ayına ilişkin enflasyon verileri, piyasalardaki faiz beklentilerinin yeniden şekillenmesine neden oldu.

Tüketici fiyat endeksinin aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda ise yüzde 3,4 artış göstermesi, üretici enflasyonunun da beklentilerin altında kalmasıyla birlikte ABD Merkez Bankası’nın eylül ayında faiz artıracağına yönelik beklentiler zayıfladı.

Geçen hafta yüzde 50 seviyelerinde bulunan faiz artışı ihtimali yüzde 35’in altına gerilerken, dolar endeksindeki düşüş ve tahvil faizlerindeki geri çekilme altın fiyatlarını destekleyen en önemli unsurlar arasında yer aldı.

Güncel altın fiyatları ne kadar oldu?

Haftanın ilk işlem gününde piyasalarda öne çıkan altın fiyatları şöyle:

• Gram altın: 6 bin 766 TL
• Çeyrek altın: 10 bin 920 TL
• Yarım altın: 21 bin 836 TL
• Tam altın: 42 bin 695 TL
• Cumhuriyet altını: 43 bin 537 TL
• Gremse altın: 106 bin 738 TL
• Reşat altını: 43 bin 569 TL
• Ata altını: 44 bin 29 TL

Gümüş 100 liranın üzerindeki seyrini koruyor

Altındaki yükseliş eğilimi gümüş piyasasına da yansıdı.

ABD’de açıklanan istihdam verilerinin beklentilerin altında kalması ve enflasyondaki ılımlı görünüm, doların küresel piyasalarda değer kaybetmesine neden oldu.

Bu gelişmelerin ardından ons gümüş 65 dolar seviyesinin üzerinde işlem görmeye devam ederken, yurt içinde gram gümüş 100 lira eşiğinin üzerindeki konumunu korudu.

Jeopolitik gelişmelerin de değerli metallere yönelik talebi artırdığı değerlendiriliyor.

Petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti

Enerji piyasalarında da hareketlilik sürüyor.

ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temaslara ilişkin belirsizlikler ve Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinde yaşanan yavaşlama, petrol fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

Brent petrol yüzde 1’e yaklaşan yükselişle 89,40 dolara kadar çıktı.

Sabah saatlerinde Brent petrol 89,20 dolardan işlem görürken, ABD tipi ham petrolün varil fiyatı ise 82,83 dolara yükseldi.

Her iki petrol türü de geçen haftayı yüzde 5’in üzerinde primle kapattı.

Dolar ve avro haftaya nasıl başladı?

İstanbul serbest piyasasında döviz kurları da yeni haftaya sınırlı yükselişle başladı.

Dolar 47,8870 liradan işlem görürken, avro 55,5390 lira seviyesine yükseldi.

Bir önceki işlem gününde dolar 47,8810 lira, avro ise 55,4880 lira seviyesinden kapanmıştı.

Borsa İstanbul’a küresel piyasalardan destek

Küresel piyasalardaki olumlu görünüm, Borsa İstanbul açısından da destekleyici bir tablo ortaya koyuyor.

BIST 100 endeksi geçen haftanın son işlem gününü yüzde 0,28 artışla 14 bin 172 puandan tamamladı.

Uzmanlar, Asya piyasalarındaki alımların Avrupa borsalarına da yansıması ve ABD vadeli endekslerindeki pozitif görünümün korunması halinde Borsa İstanbul’un haftaya güçlü bir başlangıç yapabileceğini değerlendiriyor.

Yatırımcılar, hafta boyunca açıklanacak yeni ekonomik veriler ile merkez bankalarının para politikalarına ilişkin mesajları yakından takip edecek.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, vergi mükelleflerinin yükümlülüklerini daha kolay yerine getirebilmesi için dijital hizmetlerini genişletmeye devam ediyor. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hayata geçirilen yeni uygulamalar, özellikle motorlu taşıtlar vergisi ödemelerinde dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.

Vergi sisteminde gönüllü uyumu artırmayı hedefleyen Başkanlık, mükellefleri yalnızca cezai yaptırımlarla değil, aynı zamanda bilgilendirme ve rehberlik faaliyetleriyle destekliyor. Bu kapsamda SMS bildirimleri, dijital rehberler, videolar, infografikler ve çevrim içi içerikler aracılığıyla vatandaşlara güncel vergi düzenlemeleri hakkında bilgi veriliyor.

Mehmet Şimşek’ten vergi ödeyen vatandaşlara teşekkür

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yürütülen çalışmaların temel amacının mükelleflerin vergisel yükümlülüklerini doğru, kolay ve zamanında yerine getirebilmesini sağlamak olduğunu söyledi.

Vergi sisteminin vatandaş odaklı bir anlayışla yeniden şekillendirildiğini vurgulayan Şimşek, dijital uygulamalar ve davranışsal kamu politikaları sayesinde gönüllü uyumun artırılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Vergisini zamanında ve eksiksiz ödeyen vatandaşların kayıtlı ekonominin güçlenmesine önemli katkı sunduğunu belirten Şimşek, tüm mükelleflere teşekkür etti.

10 milyondan fazla kişiye SMS gönderildi

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın verilerine göre, motorlu taşıtlar vergisinin ikinci taksitini 20 Temmuz itibarıyla henüz ödemeyen 10 milyon 359 bin 275 kişiye kısa mesaj yoluyla hatırlatma yapıldı.

Bununla birlikte Dijital Vergi Dairesi, kurumun resmi internet sitesi ve sosyal medya hesapları üzerinden de kapsamlı bilgilendirme çalışmaları yürütüldü.

Yapılan çalışmaların ardından temmuz ayında 12 milyon 16 bin 721 mükellef MTV’nin ikinci taksitini süresi içinde ödedi. Böylece motorlu taşıtlar vergisi tahsilatında bugüne kadar kaydedilen en yüksek rakama ulaşıldı.

Verilere göre, temmuz ayındaki MTV tahsilatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 artış gösterdi. İkinci taksit kapsamında 42,8 milyar liralık ödeme yapılırken, yılın ilk iki dönemindeki toplam MTV tahsilatı 98 milyar lirayı aştı.

Dijital hatırlatmalar ödeme oranını yükseltti

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın verileri, SMS bildirimlerinin ödeme alışkanlıkları üzerinde doğrudan etkili olduğunu ortaya koydu.

Hatırlatma mesajı alan mükelleflerin zamanında ödeme oranının, herhangi bir bildirim almayanlara göre yüzde 26 daha yüksek olduğu tespit edildi.

Bu sonuç, dijital iletişim yöntemlerinin vergi tahsilatında önemli bir araç haline geldiğini gösterdi.

Gelir vergisi mükellefleri de unutulmadı

Bilgilendirme çalışmaları yalnızca motorlu taşıtlar vergisiyle sınırlı kalmadı.

Gelir vergisinin ikinci taksitini henüz ödemeyen 1 milyon 407 bin 625 mükellefe de ödeme süresi dolmadan önce SMS gönderildi.

Hatırlatma mesajlarının ardından gelir vergisi mükelleflerinin yüzde 75,38’i ikinci taksit ödemesini zamanında gerçekleştirdi.

Özellikle kira, ücret, menkul sermaye iradı ve değer artışı kazancı elde eden vatandaşlara yönelik bilgilendirme çalışmalarıyla vergisel yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmesi amaçlandı.

Yeni işe başlayanlara da dijital rehberlik desteği

Gelir İdaresi Başkanlığı, yeni mükellefleri de sistemin dışında bırakmıyor.

2024 yılında başlatılan uygulama kapsamında haziran ayı sonuna kadar 912 bin 615 yeni mükellefe SMS yoluyla bilgilendirme yapıldı.

Mesajlarda yer alan bağlantılar sayesinde vatandaşlar, vergi uygulamalarına ilişkin hazırlanan rehberlere ve broşürlere kolayca ulaşabiliyor.

Bu içeriklerde mükellef hakları, belge düzeni, bildirim süreçleri, defter tutma kuralları ve diğer vergisel yükümlülüklere ilişkin ayrıntılı bilgiler yer alıyor.

Vergi borçlarının taksitlendirilmesi için yeni rehber

Gelir İdaresi Başkanlığı, vergi borçlarının düşük oranlı tecil faiziyle taksitlendirilmesine yönelik bilgilendirme faaliyetlerini de sürdürüyor.

31 Ağustos’ta sona erecek uygulamadan daha fazla kişinin yararlanabilmesi amacıyla rehberler, videolar ve infografikler hazırlandı.

Hazırlanan içeriklerle birlikte vatandaşların başvuru sürecini daha kolay takip etmesi hedefleniyor.

Yurt dışındaki varlıklar için bilgilendirme çalışmaları sürüyor

Bakanlık, yurt içi ve yurt dışındaki bazı varlıkların ekonomiye kazandırılmasına yönelik uygulamalar hakkında da bilgilendirme faaliyetlerine devam ediyor.

31 Temmuz 2027’ye kadar sürecek uygulama kapsamında bildirim süreçleri, vergi oranları ve yararlanma şartları rehberler aracılığıyla vatandaşlara anlatılıyor.

Yetkililer, dijital dönüşüm odaklı uygulamaların önümüzdeki dönemde daha da yaygınlaştırılacağını belirtiyor.

Milyonlarca emeklinin gözü şimdi Ocak 2027 maaş zammına çevrildi.

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin Temmuz ayında aldığı yüzde 17,76’lık artışın ardından, yılın ikinci yarısında oluşacak enflasyon verileri Ocak ayında yapılacak yeni zammın temelini oluşturacak.

Memur ve memur emeklilerinde ise enflasyon farkının yanı sıra toplu sözleşmeden kaynaklanan artış da maaşlara yansıyacak.

Merkez Bankası’nın yıl sonu enflasyon beklentisini yüzde 26’dan yüzde 28’e yükseltmesiyle birlikte emekli maaşlarına ilişkin hesaplamalar da yeniden gündeme geldi.

Ocak ayında emekli maaşları ne kadar artacak?

Ekonomist Muhammet Bayram, yaptığı değerlendirmede yıl sonu enflasyon beklentisinin gerçekleşmesi halinde SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde yaklaşık yüzde 10-11 seviyesinde bir artış oluşabileceğini belirtti.

Bu hesaplamaya göre mevcut maaş üzerinden yapılacak artışın ardından, en düşük SSK ve Bağ-Kur emekli aylığının 25 bin TL seviyesine yaklaşabileceği değerlendiriliyor.

Ancak Bayram’ın dikkat çektiği bir başka ihtimal daha var.

En düşük emekli aylığının, bir önceki yılın asgari ücret seviyesine yaklaştırılması amacıyla daha yüksek oranda artırılabileceği öngörülüyor.

Bu senaryoda artışın yüzde 13-15 civarında gerçekleşebileceği tahmin ediliyor.

SSK ve Bağ-Kur emeklisi için iki farklı senaryo

Ocak zammına ilişkin hesaplamalarda yıl sonu enflasyonunun seyri belirleyici olacak.

Bayram’ın değerlendirmesine göre;

• Yıl sonu beklentisinin gerçekleşmesi halinde SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde yaklaşık yüzde 10-11 oranında artış gündeme gelebilir.
• En düşük emekli aylığında ayrıca bir düzenleme yapılması halinde artış oranı yüzde 13-15 seviyesine çıkabilir.
• Bu durumda en düşük emekli aylığının 25 bin TL civarına yükselmesi beklenebilir.

Buradaki rakamların henüz kesinleşmiş maaş tutarları olmadığı, nihai artış oranının yılın ikinci yarısındaki enflasyon verilerinin tamamlanmasının ardından belli olacağı unutulmamalı.

En düşük emekli maaşı 25 bin TL olur mu?

Şu anda SSK ve Bağ-Kur emeklileri açısından en çok merak edilen konuların başında “En düşük emekli maaşı Ocak ayında kaç TL olacak?” sorusu geliyor.

Ekonomist Muhammet Bayram, mevcut ekonomik beklentiler doğrultusunda en düşük aylığın 25 bin TL civarına taşınabileceğini değerlendiriyor.

Ancak burada iki ayrı hesap yapılması gerekiyor.

Birincisi, emeklilerin kök aylıklarına uygulanacak enflasyon kaynaklı artış.

İkincisi ise hükümetin en düşük emekli aylığı için ayrıca bir düzenleme yapıp yapmayacağı.

Dolayısıyla bugün için 25 bin TL rakamını kesinleşmiş maaş olarak değil, mevcut beklentiler üzerinden yapılan bir tahmin olarak değerlendirmek gerekiyor.

Memur emeklisi maaşı Ocak ayında ne kadar olacak?

Memur emeklileri açısından tablo ise farklı hesaplanıyor.

Mevcut durumda en düşük memur emekli aylığının 31 bin 527 TL seviyesinde olduğu belirtiliyor.

Bayram, memur ve memur emeklilerinin toplu sözleşme kaynaklı artış ve enflasyon farkıyla birlikte daha yüksek bir zam oranıyla karşılaşabileceğini öngörüyor.

Yapılan hesaplamalara göre en düşük memur emekli aylığının yıl sonunda 35 bin TL civarına ulaşabileceği tahmin ediliyor.

Bu rakam da Ocak ayında uygulanacak kesin zam oranı belli olmadan önceki beklentiyi ifade ediyor.

Emekli zammında gözler enflasyon rakamlarında

Ocak 2027’de emekli maaşlarına yapılacak artışın kesinleşmesi için önümüzdeki aylarda açıklanacak enflasyon verileri kritik önem taşıyor.

Özellikle SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin zam oranı, yılın ikinci yarısındaki toplam enflasyona göre şekillenecek.

Memur emeklilerinde ise hesaplama, toplu sözleşme zammı ve oluşacak enflasyon farkı dikkate alınarak yapılacak.

Bu nedenle yıl sonuna kadar açıklanacak her yeni enflasyon verisi, emeklilerin Ocak ayında alacağı maaşa ilişkin tahminleri değiştirebilir.

Emekliler Ocak zammını bekliyor

Milyonlarca emekli için Ocak ayındaki artış yalnızca maaş hesabı anlamına gelmiyor.

Artan kira, gıda, ulaşım ve diğer temel harcamalar nedeniyle yapılacak zam oranı, emeklilerin alım gücü açısından da büyük önem taşıyor.

Ekonomist Muhammet Bayram’ın tahminleri gerçekleşirse SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde maaşların 25 bin TL civarına, en düşük memur emekli aylığının ise 35 bin TL seviyesine yaklaşması gündeme gelebilecek.

Ancak kesin rakamlar, yılın ikinci yarısındaki enflasyon verilerinin tamamlanması ve hükümetin en düşük emekli aylığı konusunda atacağı adımlarla netleşecek.

Bir gün…

“ÖTV’yi sıfırladık” deniliyor.

Ertesi gün…

“Motorine 8,89 lira zam!”

Eee?

Şimdi vatandaş neye sevinecek?

ÖTV’nin sıfırlanmasına mı?

Motorinin yeniden zamlanmasına mı?

Yoksa ikisini birden görünce matematik öğretmenine mi koşacak?

Bu ne biçim lahana turşusu?

Bu ne biçim perhiz?

Bu ne biçim ekonomi yönetimi?

Milletin aklıyla alay etmeyin!

Çünkü vatandaş artık hesap makinesini market arabasının yanında taşıyor.

……………

Bakın rakam çok basit.

ÖTV indiriminin motorinde pompa fiyatına yansıyan karşılığı yaklaşık 9,29 lira olarak konuşuluyor.

Ertesi gün motorine 8,89 lira zam geliyor.

Yani teorik indirimin yaklaşık yüzde 96’sı daha vatandaşın cebinde doğru dürüst bir nefes almadan geri gidiyor.

Şimdi bunun adına ne diyeceğiz?

“İndirim yaptık” mı?

Yaptınız.

“Zam yapmadık” mı?

Yaptınız.

“Vergiyi azalttık” mı?

Azalttınız.

“Fiyatı düşürdük” mü?

Kağıt üzerinde.

“Vatandaş rahatladı” mı?

Hadi oradan!

Vatandaşın cebine bakın.

Vatandaşın mutfağına bakın.

Kamyoncunun deposuna bakın.

Servis şoförünün mazot hesabına bakın.

Çiftçinin traktörüne bakın.

Nakliyecinin kilometre hesabına bakın.

Esnafın elektrik, kira, personel ve akaryakıt giderine bakın.

Orada “ÖTV sıfırlandı” manşetinin ne kadar yaşadığını görürsünüz.

……………

Asıl mesele şu:

Ekonomide kelime cambazlığıyla refah üretilmez.

“İndirim” deyip ertesi gün fiyatı yeniden yukarı çekerseniz vatandaşın gördüğü tek şey fiyatın yine yükselmesidir.

Vatandaş ekonomiyi basın bültenlerinden öğrenmiyor.

Markette öğreniyor.

Benzin istasyonunda öğreniyor.

Pazarda öğreniyor.

Faturayı öderken öğreniyor.

Kredi kartının asgarisini yatırırken öğreniyor.

Çocuğunun okul masrafını hesaplarken öğreniyor.

Yani vatandaş ekonominin dersini teoriden değil, cebinden görüyor.

……………

Bir de şu meşhur enflasyon meselesi var.

Enflasyonu düşüreceğiz.

Güzel.

Kim istemez?

Ama kardeşim, milletin en temel giderlerinden biri olan akaryakıtı sürekli oynak bir fiyat mekanizmasının içine sokarak hayat pahalılığını nasıl bitireceksiniz?

Motorin zamlanınca sadece motorin zamlanmıyor ki!

Domatesin nakliyesi zamlanıyor.

Ekmekçinin maliyeti etkileniyor.

Marketin lojistiği etkileniyor.

Kargonun maliyeti etkileniyor.

Taksinin hesabı değişiyor.

Otobüsün maliyeti değişiyor.

Üreticinin tarladan fabrikaya taşıma maliyeti değişiyor.

Fabrikanın maliyeti değişiyor.

Sonra dönüp:

“Enflasyon neden düşmüyor?” diye soruyoruz.

Neden düşsün?

Mazotun içinden geçen maliyet, ekonominin her yerine giriyor.

……………

Bir de terminolojiye bayılıyorum.

“Zam” demiyoruz.

“Yukarı yönlü fiyat güncellemesi” diyoruz.

Allah Allah!

Fiyat yukarı gidince “güncelleme” oluyor.

Aşağı gidince “indirim” oluyor.

Vatandaşın maaşı yerinde sayınca onun adı ne oluyor?

“Yatay yönlü gelir stabilizasyonu” mu?

Kiralar artıyor.

“Piyasa koşulları.”

Gıda artıyor.

“Arz-talep dengesi.”

Akaryakıt artıyor.

“Fiyat güncellemesi.”

Vatandaşın alım gücü düşüyor.

“Geçici uyum süreci.”

Bir tek vatandaşın cebindeki para konuşamıyor!

……………

Şunu artık açık açık söyleyelim:

Millet kelime oyunu istemiyor.

Millet gerçek fiyat istiyor.

Gerçek gelir istiyor.

Gerçek alım gücü istiyor.

Gerçek bir hayat pahalılığı mücadelesi istiyor.

Bugün 10 bin liralık motorin alan bir TIR şoförünün hesabı bellidir.

Kaç litre aldı?

Litre başına ne kadar vergi ödedi?

Kaç lirası doğrudan vergiye gitti?

Yarın aynı parayla kaç litre alabilecek?

Bunları bilir.

Çünkü adam ekonomiyi teorik olarak değil, kilometre kilometre yaşıyor.

……………

Şimdi soruyorum:

ÖTV’yi sıfırlayıp ertesi gün o indirimin neredeyse tamamına yakınını fiyat artışıyla geri almak, vatandaşa ne anlatıyor?

“Bakın, size indirim yaptık” mı?

Yoksa, “İndirimin adını size gösterdik, etkisini ise geri aldık” mı?

Eğer ikinciyse…

Bunun adı ekonomi politikası değil, ekonomik illüzyondur.

Ve vatandaş artık illüzyon gösterisi istemiyor.

……………

Enflasyonu manşetlerle değil, maliyetlerle düşürürsünüz.

Hayat pahalılığını kelimelerle değil, vatandaşın satın alma gücünü artırarak bitirirsiniz.

Akaryakıtı bir gün indirip ertesi gün bindirerek değil; öngörülebilir, istikrarlı ve vatandaşın nefes alabileceği bir fiyat yapısı oluşturarak mücadele edersiniz.

Üreticinin maliyetini düşürmeden tüketicinin fiyatını düşüremezsiniz.

Nakliye maliyetini azaltmadan raf fiyatlarını kalıcı biçimde aşağı çekemezsiniz.

Vatandaşın gelirini artırmadan da “alım gücü yükseldi” diyemezsiniz.

……………

Artık şu kelime oyunlarını bırakalım.

“İndirim yaptık.”

“Zam yapmadık.”

“Fiyat güncelledik.”

“Vergiyi azalttık.”

“Enflasyonla mücadele ediyoruz.”

Bunların hepsi kulağa hoş gelebilir.

Ama vatandaşın cebindeki hesap makinesi başka bir şey söylüyorsa…

Siyasetçinin cümlesi değil, vatandaşın hesabı doğrudur.

Çünkü pazarda domatesin kilosu edebiyat dinlemiyor.

Akaryakıt pompası propaganda dinlemiyor.

Kira sözleşmesi açıklama dinlemiyor.

Market kasası basın toplantısı dinlemiyor.

Hepsi parayı istiyor.

……………

O yüzden gelin gerçek gündeme dönelim.

Emeklinin geçim sıkıntısına…

Asgari ücretlinin ay sonunu getirememesine…

Çiftçinin mazotuna…

TIR şoförünün kilometre hesabına…

Esnafın maliyetine…

Gıdanın fiyatına…

Kiranın ateşine…

Gençlerin gelecek kaygısına…

Ve en önemlisi:

Milletin alım gücüne.

Çünkü hayat pahalılığını bitirmenin yolu vatandaşa “indirim yaptık” demek değildir.

Vatandaşın gerçekten daha az ödemesini sağlamaktır.

Gerisi…

Laf-ı güzaf.

……………

Son söz olarak!..

ÖTV’yi sıfırladık diye davul çalıp, ertesi gün motorine 8,89 lira zam getiriyorsanız…

Vatandaş da doğal olarak sorar, “Kardeşim, siz benimle dalga mı geçiyorsunuz?”

İşte ekonominin en can alıcı sorusu budur.

Ve bu soruya grafiklerle, sloganlarla, kelime oyunlarıyla cevap veremezsiniz.

Cevap pompadadır.

Cevap markettedir.

Cevap vatandaşın cebindedir.

Lütfen artık gerçek gündeme dönün.

Çünkü milletin canı, ekonomik terminolojiyle değil, hayat pahalılığıyla yanıyor. Bilmem anlatabiliyor muyuz?

Yeni düzenlemeyle birlikte motorinde uygulanan eşel mobil sistemi de kaldırılırken, ÖTV’nin yıl sonuna kadar kademeli olarak yeniden uygulanacağı açıklandı.

Ağustos Sonuna Kadar Motorinde ÖTV Alınmayacak

Karara göre, motorinden alınan ÖTV bugünden itibaren ağustos ayının sonuna kadar sıfır olarak uygulanacak.

Eylül ayından başlayarak vergi tutarı her ay 3 lira artırılacak. Buna göre, motorinde uygulanacak ÖTV takvimi şöyle olacak:

• Eylül: 3 lira
• Ekim: 6 lira
• Kasım: 9 lira
• Aralık: 12 lira

1 Ocak 2027 tarihinden itibaren ise motorinde uygulanacak ÖTV tutarı 13,9006 lira seviyesine çıkarılacak.

Motorinde Eşel Mobil Dönemi Sona Erdi

Yeni vergi düzenlemesiyle birlikte motorin ürünlerinde uygulanan eşel mobil sistemi de yürürlükten kaldırıldı.

Benzin ve LPG’de ise mevcut sistem şimdilik korunacak. Bu ürünlerde, yurt içi rafineri fiyatlarında yaşanabilecek artışların belirli bir bölümü 30 Eylül’e kadar ÖTV üzerinden karşılanmaya devam edecek.

Yetkililer, 1 Ekim itibarıyla eşel mobil sisteminin tamamen sona erdirileceğini ve akaryakıt fiyatlarında serbest piyasa uygulamasına geçileceğini belirtiyor.

Amaç: Enflasyonla Mücadeleye Destek Vermek

Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre, uluslararası piyasalardaki gelişmeler son dönemde motorin fiyatlarında önemli yükselişlere neden oldu.

Hayata geçirilen düzenlemeyle özellikle nakliye sektörü, üreticiler ve sanayi kuruluşları üzerindeki maliyet baskısının azaltılması hedefleniyor.

Motorin fiyatlarının başta ulaştırma, gıda ve sanayi olmak üzere birçok sektörü doğrudan etkilemesi nedeniyle, vergi politikasında kontrollü bir geçiş sürecinin tercih edildiği ifade ediliyor.

Fiyat Dalgalanmalarının Önüne Geçilmesi Hedefleniyor

Ekonomi yönetimi, motorin fiyatlarında yaşanabilecek ani yükselişlerin enflasyon beklentilerini olumsuz etkilemesini engellemeyi amaçlıyor.

Yeni uygulamayla birlikte hem enflasyonla mücadele sürecinin desteklenmesi hem de reel sektörün rekabet gücünün korunması hedefleniyor.

Yetkililer, bütçe disiplini ve mali sürdürülebilirlik ilkelerinden taviz verilmeden uygulamaya alınan düzenlemenin, ekonomik dengelerin korunmasına katkı sağlayacağını belirtiyor.

11 Ağustos Salı gününden itibaren geçerli olmak üzere benzinin litre fiyatına 2,08 lira zam yapıldı. Ancak eşel mobil sistemi nedeniyle bu artışın tamamı pompa fiyatlarına yansımadı. Zammın 1,56 liralık bölümü tüketici fiyatlarına yansıdı.

Benzinin litresi 70 lirayı aştı

Yeni düzenlemeyle birlikte benzinin litre fiyatı İstanbul’da 69,77 liraya, Ankara’da 70,89 liraya, İzmir’de ise 71,17 liraya yükseldi.

Doğu illerinde benzinin litre fiyatı yaklaşık 72,53 lira seviyesine çıktı.

Akaryakıt fiyatlarında illere göre farklılık yaşanmasının temel nedenleri arasında dağıtım maliyetleri ve bölgesel fiyatlandırmalar bulunuyor.

Petrol fiyatlarını Hürmüz Boğazı etkiliyor

Akaryakıt fiyatlarındaki son artışta küresel enerji piyasalarındaki gelişmeler etkili oldu. ABD ile İran arasındaki görüşmelerden henüz anlaşma çıkmaması ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin ciddi ölçüde aksaması, petrol arzına ilişkin endişeleri artırdı.

Sevkiyatların gerilemesiyle birlikte petrol fiyatlarında yeniden yukarı yönlü hareket görülürken, yaşanan dalgalanma Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarına da yansıdı.

Eşel mobil sistemi zammın etkisini sınırladı

Petrol fiyatlarındaki yükselişin tüketiciye doğrudan ve yüksek oranda yansımaması amacıyla uygulanan eşel mobil sistemi, son zamda da etkisini gösterdi.

Sistem kapsamında akaryakıt fiyatlarındaki artışın belirli bölümü ÖTV üzerinden karşılanıyor. Böylece petrol fiyatlarındaki yükselişin tamamı pompa fiyatlarına yansımıyor.

Son düzenlemede benzine gelen 2,08 liralık artışın 1,56 lirası pompa fiyatlarına yansırken, kalan bölüm ÖTV mekanizması üzerinden karşılandı.

Uygulamanın temel hedefleri arasında akaryakıt kaynaklı fiyat artışlarının enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak ve dezenflasyon sürecine katkı sağlamak bulunuyor.

Akaryakıt fiyatlarında gözler petrol piyasasında

Küresel petrol piyasalarında ABD-İran gerilimi, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler ve petrol sevkiyatlarının seyri yakından izleniyor.

Petrol fiyatlarında yaşanacak yeni hareketlilik, önümüzdeki günlerde Türkiye’deki benzin ve diğer akaryakıt ürünlerinin fiyatlarında da değişiklik yaşanıp yaşanmayacağını belirleyecek.

Çok kısa SEO anahtar kelimeleri:
benzin zammı, benzin fiyatı, akaryakıt zammı, benzin fiyatları, petrol fiyatı, akaryakıt fiyatları, eşel mobil, benzin litre fiyatı, Hürmüz Boğazı, ABD İran

Meta açıklama önerisi:
Benzine 2,08 lira zam geldi, artışın 1,56 lirası pompaya yansıdı. İstanbul, Ankara ve İzmir’de yeni benzin fiyatları belli oldu.

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin en düşük aylığında yüzde 17,76 oranında artış yapıldı. Böylece 20 bin TL olan en düşük emekli aylığı, 23 bin 552 TL’ye çıkarıldı. Düzenleme, ilgili kanunun Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte yürürlüğe girdi.

Zamlı maaşlar ödendi, farklar beklemede kaldı

Temmuz ayındaki emekli maaşı artışlarının ardından SSK emeklilerinin zamlı aylıkları 17 Temmuz’dan itibaren ödenmeye başlandı. Bağ-Kur emeklileri ise zamlı maaşlarını 25-28 Temmuz tarihleri arasında aldı.

Ancak en düşük emekli aylığı düzenlemesinden yararlanan ve taban aylık üzerinden ödeme alan emeklilerin oluşan farkları henüz hesaplarına yatırılmamıştı.

SGK’nın bugün yaptığı açıklamayla milyonlarca emeklinin beklediği ödeme tarihi kesinleşti.

Fark ödemeleri 7 Ağustos’ta hesaplarda

SGK, en düşük emekli aylığının 2026 yılı Temmuz ödeme döneminden itibaren 23 bin 552 TL olarak uygulanması nedeniyle oluşan farkların 7 Ağustos 2026 tarihinde ödeneceğini duyurdu.

Kurumun açıklamasında, fark tutarlarının belirtilen tarihte ilgili banka hesaplarından çekilebileceği bildirildi.

Kimler fark ödemesi alacak?

Düzenlemeden, daha önce 20 bin TL olan en düşük emekli aylığı ile yeni belirlenen 23 bin 552 TL arasındaki tutardan etkilenen SSK ve Bağ-Kur emeklileri yararlanacak.

Buna göre, maaşı 20 bin TL’nin üzerinde ancak 23 bin 552 TL’nin altında kalan emeklilere, yeni düzenleme kapsamında eksik kalan tutar kadar fark ödemesi yapılacak.

Emeklilerin fark ödemeleri için ayrıca bir başvuru yapmasına gerek bulunmuyor. Ödemeler, SGK tarafından belirlenen tarihte ilgili banka hesaplarına aktarılacak.

Petrol fiyatlarında son günlerde yaşanan aşağı yönlü hareketlilikte ABD ile İran arasındaki gerilimin azalması etkili oldu. ABD Başkanı Donald Trump’ın görüşmelerin yeniden başlayacağı yönündeki açıklamasının ardından piyasalarda tansiyon düşerken, petrol fiyatlarındaki geri çekilme Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarına yönelik indirim beklentisini de güçlendirdi.

MOTORİNE 6,37 TL İNDİRİM BEKLENTİSİ

Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre motorinin litre fiyatında 6 lira 37 kuruşluk indirim hesaplanıyor. İndirimin kesinleşmesi ve pompaya hangi tutarda yansıyacağının, rafinerilerin yeni fiyatları akaryakıt dağıtım şirketlerine bildirmesiyle netleşmesi bekleniyor.

Mevcut piyasa şartlarında önemli bir değişiklik yaşanmaması durumunda yeni fiyatların 5 Ağustos Çarşamba günü gece yarısından itibaren geçerli olması bekleniyor.

BENZİNDE İNDİRİM BEKLENMİYOR

Motorin tarafında büyük bir fiyat düşüşü gündeme gelirken, benzin fiyatlarında ise şu aşamada herhangi bir değişiklik öngörülmüyor.

Bu nedenle araç sahiplerinin gözü özellikle motorin fiyatlarına çevrilmiş durumda.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ FİYATLARI NASIL ETKİLİYOR?

Akaryakıt fiyatlarında uygulanan eşel mobil sistemi, petrol fiyatlarındaki sert hareketlerin pompa fiyatlarına etkisini sınırlamak amacıyla kullanılıyor.

Sistem kapsamında uluslararası piyasalardaki fiyat değişimleri ve döviz kuru gibi maliyet unsurları doğrultusunda oluşan artışların belirli bölümü ÖTV üzerinden dengelenebiliyor. Böylece akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin tamamının tüketiciye yansıtılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Son dönemde petrol fiyatlarında yaşanan dalgalanmalar nedeniyle eşel mobil uygulaması akaryakıt fiyatlarının seyrinde önemli bir unsur haline geldi. Geçtiğimiz günlerde motorinde hesaplanan indirimin tamamının pompa fiyatlarına yansımadığı ve bir bölümünün vergi mekanizması kapsamında değerlendirildiği görülmüştü.

AKARYAKIT FİYATLARI NASIL BELİRLENİYOR?

Türkiye’de benzin ve motorin fiyatlarının oluşumunda uluslararası petrol ve ürün fiyatları, döviz kuru, rafineri fiyatları, vergiler, dağıtıcı ve bayi marjları ile EPDK payı gibi çeşitli unsurlar etkili oluyor.

Gümrüksüz rafineri fiyatının belirlenmesinde ise Akdeniz-İtalyan piyasasında oluşan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ile döviz kuru takip ediliyor. Bu veriler üzerinden hesaplanan fiyat değişimleri, rafinerilerin tavan satış fiyatlarının oluşmasında belirleyici oluyor.

Dolayısıyla petrol fiyatlarındaki hareketlilik ve döviz kurundaki değişimler, Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarının yönünü doğrudan etkileyebiliyor.

GÖZLER GECE YARISINDAKİ FİYATLARDA

Motorine yönelik beklenen 6,37 TL’lik indirim, gerçekleşmesi halinde son dönemin en dikkat çekici fiyat düşüşlerinden biri olacak. Ancak indirimin nihai olarak pompaya hangi tutarda yansıyacağı, gün içindeki piyasa hareketleri ve rafineri fiyatlandırmasının ardından kesinlik kazanacak.

Araç sahipleri ise yeni fiyatların uygulanacağı gece yarısını bekliyor.

Ekonomi kamuoyunun yakından takip ettiği temmuz ayı enflasyon verileriyle birlikte yıllık enflasyondaki düşüş eğilimi de devam etti.

YILLIK ENFLASYONDA GERİLEME SÜRDÜ

TÜİK’in açıkladığı verilere göre haziran ayında aylık enflasyon yüzde 0,99, yıllık enflasyon ise yüzde 32,11 olarak kaydedilmişti. Temmuz verileriyle birlikte yıllık TÜFE, haziran ayına kıyasla 0,36 puan gerileyerek yüzde 31,75 oldu.

Aylık enflasyon, fiyatların bir önceki aya göre değişimini; yıllık enflasyon ise fiyatların geçen yılın aynı ayına göre değişimini gösteriyor.

2026’NIN İLK YEDİ AYINDA ENFLASYON

TÜİK verilerine göre 2026 yılının aylık enflasyon oranları şöyle gerçekleşti:

• Ocak: yüzde 4,84
• Şubat: yüzde 2,43
• Mart: yüzde 1,94
• Nisan: yüzde 4,18
• Mayıs: yüzde 1,71
• Haziran: yüzde 0,99
• Temmuz: yüzde 1,78

GIDA VE KONUTTA YÜKSEK ARTIŞ

Temmuz itibarıyla yıllık bazda en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunda dikkat çekici fiyat artışları görüldü.

Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yıllık artış yüzde 37,53 olurken, ulaştırmada yüzde 30,83, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda ise yüzde 40,32 olarak gerçekleşti.

Bu grupların yıllık enflasyona katkısı gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,94 puan, ulaştırmada 5,22 puan, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda ise 5,21 puan oldu.

TEMMUZDA AYLIK FİYAT ARTIŞLARI

Temmuz ayında üç ana harcama grubundaki aylık değişimler de yükselişin sürdüğünü gösterdi.

Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar aylık yüzde 1,61 artarken, ulaştırma grubunda yüzde 2,59, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda ise yüzde 2,25 yükseliş kaydedildi.

Söz konusu grupların aylık enflasyona katkıları ise sırasıyla 0,40 puan, 0,44 puan ve 0,27 puan olarak hesaplandı.

117 ALT SINIFTA FİYATLAR ARTTI

TÜFE kapsamında bulunan 174 alt sınıfın temmuz ayındaki değişimleri incelendiğinde, 117 alt sınıfta fiyat artışı gerçekleşti. Aynı dönemde 50 alt sınıfın endeksinde düşüş görülürken, 7 alt sınıfta ise herhangi bir değişiklik yaşanmadı.

ÇEKİRDEK ENFLASYONDA YÜZDE 30,98’LİK YILLIK ARTIŞ

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içecekler, tütün ve altın hariç tutularak hesaplanan TÜFE göstergesinde de temmuz ayında artış görüldü.

Bu kapsamda çekirdek TÜFE, temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 1,66 yükseldi. Endeks, 2025 yılının aralık ayına göre yüzde 18,78, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,98 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 31,28 arttı.

Temmuz ayı verileriyle birlikte yıllık tüketici enflasyonunda gerileme sürerken, özellikle gıda ve konut kalemlerindeki yüksek yıllık artışlar enflasyonun vatandaşların günlük harcamaları üzerindeki baskısının devam ettiğine işaret etti.

Bakan Bayraktar, Iraklı mevkidaşı ve beraberindeki heyeti Bakanlıkta ağırlarken, görüşmede iki ülke arasındaki enerji alanındaki mevcut iş birlikleri ile yeni döneme ilişkin hedefler değerlendirildi.

PETROL HATTINDA 750 BİN VARİLLİK DÜZENLEME

Görüşmenin ardından BOTAŞ ile Irak devlet petrol şirketleri SOMO ve NOC arasında, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’nın daha etkin kullanılmasını sağlayacak bir yıllık anlaşmaya imza atıldı.

Yaklaşık 50 yıldır Türkiye ile Irak arasında önemli bir enerji koridoru olarak faaliyet gösteren hattın uzun vadeli kullanımına ilişkin çalışmalar devam ederken, yeni geçiş düzenlemesi günlük 750 bin varillik petrol akışını kapsıyor.

Daha önce hatta gerçekleşen fiili petrol akışının günlük yaklaşık 180 bin ila 220 bin varil seviyesinde olduğu belirtiliyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte Ceyhan üzerinden taşınabilecek petrol miktarında önemli bir artışın önü açılmış oldu.

CEYHAN’IN ENERJİDEKİ STRATEJİK ROLÜ GÜÇLENİYOR

Küresel piyasalarda jeopolitik risklerin ve enerji arzına ilişkin endişelerin arttığı bir dönemde Irak petrolünün Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına daha yüksek hacimlerde ulaştırılması, Türkiye’nin enerji koridoru konumunu daha da güçlendirecek.

Petrol akışının artırılmasıyla birlikte Ceyhan’ın yalnızca bölgesel değil, küresel enerji arz güvenliği bakımından da stratejik öneminin daha fazla öne çıkması bekleniyor.

Yeni düzenlemenin Türkiye açısından ekonomik getirileri de dikkat çekiyor. Günlük petrol akışının 750 bin varile ulaşması halinde transit geçiş ve liman hizmetlerinden elde edilecek gelirlerin önemli ölçüde artması öngörülüyor. Bu gelirlerin cari dengeye katkı sağlaması ve enerji ithalatının oluşturduğu ekonomik yükün azaltılmasına destek olması bekleniyor.

HEDEF 1 MİLYON VARİL, UZUN VADEDE 2,5 MİLYON VARİL

Türkiye ile Irak arasındaki enerji iş birliğinde hedef yalnızca mevcut kapasitenin artırılmasıyla sınırlı değil.

İki ülkenin uzun vadeli vizyonunda ilk aşamada günlük petrol tedarikinin 1 milyon varil seviyesine çıkarılması, ilerleyen dönemde ise gerekli altyapı yatırımlarının yapılmasıyla hattın toplam kapasitesinin 2,5 milyon varile kadar yükseltilmesi hedefleniyor.

Bu hedefin gerçekleşmesi, Türkiye’nin Irak petrolünün dünya pazarlarına ulaştırılmasındaki rolünü daha da büyütürken, Ceyhan’ın uluslararası enerji ticaretindeki konumunu da güçlendirebilir.

Bakan Bayraktar da Türkiye’nin hedefinin mevcut altyapıyı en yüksek verimlilikle kullanmak olduğunu belirterek, Irak’ın yanı sıra bölgedeki diğer enerji kaynaklarının da Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına ulaştırılmasını sağlayacak kapsamlı ve uzun vadeli bir enerji ortaklığının geliştirilmesine vurgu yaptı.

KERKÜK PETROLÜNDE TÜRKİYE’YE YENİ ROL

Türkiye ile Irak arasındaki enerji iş birliğinde dikkat çeken gelişme yalnızca petrol taşımacılığıyla sınırlı değil.

Geçtiğimiz günlerde imzalanan başka bir anlaşmayla Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO), Irak’ın Kerkük bölgesindeki petrol sahalarının geliştirilmesine yönelik konsorsiyuma ortak olması, iki ülke arasındaki enerji ilişkilerinde yeni bir sayfa açtı.

TPAO, BP ve ConocoPhillips ile birlikte Kerkük’teki petrol sahalarının geliştirilmesi amacıyla oluşturulan konsorsiyumda yüzde 15 pay aldı.

Bu ortaklık, Türkiye’nin Irak enerji sektöründeki rolünü yalnızca petrolün taşınmasıyla sınırlı olmaktan çıkararak üretim ve saha geliştirme faaliyetlerine de taşıyor.

TÜRKİYE-IRAK ENERJİ ORTAKLIĞINDA YENİ AŞAMA

Irak petrolünün Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına taşınmasının artırılması ve TPAO’nun Kerkük petrol sahalarına ortak olması, Ankara-Bağdat hattındaki enerji ilişkilerinin giderek daha kapsamlı bir yapıya dönüştüğünü ortaya koyuyor.

Petrol boru hattının daha etkin kullanılması, Ceyhan’ın kapasitesinin artırılması ve Türkiye’nin Irak’taki petrol üretim projelerine doğrudan ortak olması; iki ülke arasındaki enerji iş birliğinin taşımacılıktan üretime, lojistikten uluslararası enerji ticaretine uzanan çok boyutlu bir ortaklığa dönüşmesinin önünü açıyor.

Irak Başbakanı’nın Türkiye ziyareti kapsamında gerçekleştirilen resmi törende yaşanan kısa süreli imza gecikmesinin perde arkası netleşti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, imza töreni sırasında “Beş anlaşma değil miydi?” sözleriyle dikkat çektiği eksiklik, kamuoyunda farklı yorumlara neden olmuştu.

Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yaşanan durumun taraflar arasında herhangi bir görüş ayrılığı değil, son anda fark edilen teknik bir ayrıntının düzeltilmesinden kaynaklandığını söyledi.

Son anda teknik düzenleme yapıldı

Uraloğlu, Kalkınma Yolu Projesi kapsamındaki anlaşmalarda özellikle Türkiye-Irak sınır kapısının konumu ile projenin finansman modeline ilişkin tüm detayların önceden mutabakata bağlandığını belirtti.

İmza törenine dakikalar kala Irak tarafınca teknik bir ayrıntının düzeltilmesi yönünde talep geldiğini ifade eden Bakan Uraloğlu, bu talebin makul karşılandığını ve gerekli düzenleme yapıldıktan sonra imzaların atıldığını dile getirdi.

Yaşanan kısa gecikmenin kamuoyunda “anlaşma iptal edildi” ya da “taraflar arasında kriz çıktı” şeklinde algılanmasının gerçeği yansıtmadığını vurgulayan Uraloğlu, iki ülkenin de projeye yönelik iradesinin en başından itibaren güçlü olduğunu ifade etti.

Erdoğan ve Irak Başbakanı’nın huzurunda imzalar tamamlandı

Teknik düzenlemenin tamamlanmasının ardından iki ülkenin ilgili bakanlarının Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Irak Başbakanı’nın huzurunda anlaşmaları imzaladığını belirten Uraloğlu, sürecin planlandığı şekilde tamamlandığını söyledi.

Bakan Uraloğlu, Kalkınma Yolu Projesi’nin yalnızca Türkiye ve Irak için değil, tüm Orta Doğu’nun ticaret ve lojistik dengeleri açısından stratejik önem taşıdığına dikkat çekti.

“Hürmüz Boğazı’nın yükünü azaltacak”

Projeye ilişkin hedefleri de paylaşan Uraloğlu, Kalkınma Yolu tamamlandığında uluslararası ticaret açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığın önemli ölçüde azalacağını ifade etti.

Teknik hazırlıkların hızla sürdüğünü belirten Uraloğlu, ilk kazmanın en kısa sürede vurulmasının hedeflendiğini söyledi. Normal şartlarda 4 ila 5 yılda tamamlanması öngörülen dev projenin, yoğun çalışma programıyla yaklaşık 3 yılda bitirilmesinin de değerlendirildiğini kaydetti.

110 milyar dolarlık Kalkınma Yolu Projesi’nin hayata geçirilmesiyle Türkiye’nin Avrupa ile Körfez arasında stratejik bir lojistik merkez haline gelmesi hedefleniyor.

Petrol fiyatlarının yükselişinde, ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki tanker geçişlerinde yaşanan aksaklıkların etkili olduğu belirtiliyor. Küresel arz endişelerinin artmasıyla birlikte uluslararası petrol fiyatları yükselirken, bu durumun Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarına da zam olarak yansıması bekleniyor.

Zam Sonrası Motorin Fiyatları Ne Kadar Olacak?

Beklenen artışın pompaya yansıması halinde motorinin litre fiyatının;

• İstanbul’da 79,87 TL,
• Ankara’da 80,98 TL,
• İzmir’de 81,26 TL,
• Doğu illerinde ise ortalama 82,72 TL seviyesine yükselmesi öngörülüyor.

Güncel Akaryakıt Fiyatları

İstanbul

• Benzin: 67,03 TL
• Motorin: 77,15 TL
• LPG: 30,59 TL

Ankara

• Benzin: 67,98 TL
• Motorin: 78,27 TL
• LPG: 31,29 TL

İzmir

• Benzin: 68,25 TL
• Motorin: 78,55 TL
• LPG: 31,19 TL

Motorinde Eşel Mobil Desteği Sona Erdi

28 Şubat 2026’da başlayan savaşın ardından hızla yükselen petrol fiyatlarının vatandaş üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla hükümet tarafından eşel mobil sistemi uygulanmaya başlanmıştı.

Bu sistem kapsamında akaryakıta gelen vergi kaynaklı artışların önemli bölümü Özel Tüketim Vergisi’nden karşılanırken, zamların yalnızca belirli bir kısmı pompaya yansıtılıyordu.

Ancak motorinde ÖTV sınırının dolması nedeniyle yeni fiyat artışları artık doğrudan pompa satış fiyatlarına yansıyor. Benzinde ise eşel mobil uygulamasının devam ettiği belirtiliyor.

Akaryakıt Fiyatları Nasıl Belirleniyor?

Türkiye’de benzin ve motorin fiyatları belirlenirken, gümrüksüz rafineri fiyatına ÖTV ve EPDK payı ekleniyor, ardından KDV uygulanarak nihai pompa fiyatı oluşturuluyor.

Gümrüksüz rafineri fiyatı ise Akdeniz-İtalyan piyasasında oluşan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ile döviz kuru dikkate alınarak hesaplanıyor. Uluslararası petrol fiyatları ve kurdaki değişimler, iç piyasadaki akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkiliyor.