İran, ABD ve İsrail kaynaklı güvenlik tehditlerine karşı savunma hazırlıklarını sivillere yönelik eğitim programlarıyla genişletiyor. Bu kapsamda başkent Tahran’daki Azadi Meydanı’nda yalnızca kadın gönüllülerin katılabileceği Genel Askeri Eğitim Merkezi faaliyete geçirildi.

Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) ve ona bağlı Besic teşkilatının yürüttüğü ‘Can Feda’ kampanyası, askeri eğitimin yanı sıra acil yardım, lojistik destek ve şehir savunması gibi alanları da kapsıyor.

Kadınlara Kalaşnikof ve hava savunma eğitimi

Azadi Meydanı’nda açılan merkezde kadın gönüllülere farklı silah sistemlerinin kullanımı öğretiliyor. Eğitim programında Kalaşnikof tipi tüfekler, keskin nişancı silahları, tabancalar, ağır makineli tüfekler ve omuzdan atılan hava savunma sistemleri bulunuyor.

Mikro insansız hava araçlarının (İHA) kullanımı da eğitim müfredatına dahil edildi.

Askeri eğitimlerle sınırlı kalmayan programda halatla iniş, zipline, kentsel savunma, ilk yardım, yangın söndürme ve kurtarma faaliyetleri de yer alıyor. Gönüllüler haftada en az iki gün eğitimlere katılıyor. Bazı kadınların çocuklarıyla birlikte parkurlarda yer aldığı belirtiliyor.

30 milyon gönüllüye ulaşıldığı öne sürüldü

İran’daki ‘Can Feda’ seferberliği yalnızca kadınlarla sınırlı değil. Tahran’daki İmam Hüseyin ve Heft-i Tir meydanlarında da kadın ve erkek gönüllülere yönelik askeri eğitim faaliyetleri yürütülüyor.

İranlı yetkililerin açıklamalarına göre kampanyaya kayıt yaptıranların sayısı 30 milyonu aşmış durumda. Bu kişilerin yaklaşık yarısının kadınlardan oluştuğu ifade ediliyor.

Kadınların ülkede zorunlu askerlik kapsamında bulunmamasına rağmen gönüllü katılımın teşvik edilmesi, seferberliğin dikkat çeken yönlerinden biri olarak öne çıkıyor.

İran’dan ABD ve İsrail’e caydırıcılık mesajı

Muhammed Resulullah Kolordusu Komutan Yardımcısı Ali Rıza Salarkiya, kampanyaya katılan kadın gönüllülerin oranının yaklaşık yüzde 50 olduğunu belirtti.

Salarkiya, İran’ın caydırıcılığının yalnızca askeri kapasitesinden değil, gerektiğinde sahada görev almaya hazır insan gücünden de kaynaklandığını savundu.

Besic Kadın Teşkilatı yetkilileri ise mikro İHA ve hava savunma eğitimlerinin programın önemli parçaları arasına alındığını açıkladı.

Merkezin açılışında kadın gönüllüler silahlı atış gösterileri yaptı; duvardan halatla iniş ve zipline parkurlarında hünerlerini sergiledi.

Tahran yönetiminin bu adımı, askeri hazırlıkların yalnızca profesyonel birliklerle sınırlı tutulmadığını, sivil gönüllülerin de olası bir çatışma senaryosuna dahil edilmek istendiğini gösteren dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

SEO anahtar kelimeler: Türkiye Pakistan savunma anlaşması, 100 bin İHA ihracatı, Pasifik Teknoloji, Merküt FPV, kamikaze İHA, NRTC, Türk savunma sanayii, insansız hava araçları.

Meta açıklama: Türkiye’den Pakistan’a 100 bin adet Merküt FPV kamikaze İHA ihracatı! Pasifik Teknoloji ile NRTC arasında imzalanan 3 yıllık anlaşma, ortak yerel üretimi de kapsıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İran’a yönelik olası yeni bir saldırının bölgeyi daha büyük bir istikrarsızlığa sürükleyeceğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump ile görüştüğünü açıklayan Erdoğan, Türkiye’nin diplomasi trafiğini sürdürdüğünü ve yeni bir saldırıyı önlemek için girişimlerde bulunduğunu vurguladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan ziyaretinin ardından Türkiye’ye dönüş yolunda uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı. Gündeminde ABD ile İran arasında yeniden tırmanabileceği değerlendirilen gerilim vardı.

İran’a yönelik yeni bir saldırı ihtimalini değerlendiren Erdoğan, bölgede yeni bir çatışma istemediklerini belirterek Türkiye’nin diplomatik girişimlerini devreye soktuğunu açıkladı.

ERDOĞAN: YENİ BİR SALDIRI İSTEMİYORUZ

Bölgede yeni bir saldırı dalgasının ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çeken Erdoğan, sorunların diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini ifade etti.

Türkiye’nin bu yöndeki tutumunun açık olduğunu belirten Erdoğan, çatışmaların bölgesel istikrarsızlığı daha da derinleştireceği uyarısında bulundu.

TRUMP İLE GÖRÜŞTÜ, ÇEKİNCELERİNİ İLETTİ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile konuyu görüştüğünü ve Türkiye’nin endişelerini doğrudan aktardığını açıkladı.

Erdoğan, açıklamasında şu mesajı verdi:

“Amerikan Başkanı Sayın Trump’la bu konuları görüştüm ve çekincelerimizi anlattım. Barış ve diplomasi kapısını açmak için devreye girmeye hazır olduğumuzu taraflara ilettik.”

Türkiye’nin olası bir saldırıyı engellemek için elinden geleni yaptığını belirten Erdoğan, diplomatik çözüm için taraflara çağrıda bulundu.

“BÖLGE UÇURUMUN KENARINDAN DÖNMELİ”

Çatışmaların maliyetinin yalnızca savaşan ülkelerle sınırlı kalmadığını vurgulayan Erdoğan, olası bir savaşın etkilerinin geniş bir coğrafyaya yayılacağına dikkat çekti.

Türkiye’den Körfez ülkelerine, Irak’tan Suriye’ye, Avrupa’dan Asya’ya kadar çok sayıda ülkenin gelişmelerden etkileneceğini belirten Erdoğan, sağduyunun hâkim olması gerektiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamaları, İran’a yönelik olası yeni bir saldırı ihtimaline karşı Türkiye’nin diplomatik temaslarını yoğunlaştırdığı mesajı olarak değerlendirildi.

Azerbaycan’ın yaklaşık 30 yıl Ermenistan işgali altında kalan Karabağ ve çevresindeki topraklarını kurtarmasının 6. yıl dönümü, ülke genelinde düzenlenen etkinliklerle kutlandı.

Zafer Günü kapsamında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Hankendi’deki Zafer Anıtı’na çelenk bıraktı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise Aliyev’in daveti üzerine resmi ziyaret için Şuşa’ya gitti.

Şuşa’da Erdoğan-Aliyev zirvesi

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından resmi törenle karşılanan Erdoğan, iki ülke heyetleri arasındaki görüşmelerin ardından ortak basın toplantısında açıklamalarda bulundu.

Aliyev, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin sıradan bir diplomatik ortaklığın çok ötesinde olduğunu vurgulayarak, iki halkın kardeşliğinin hiçbir güç tarafından bozulamayacağını söyledi.

Aliyev, “Türkiye-Azerbaycan halkları kardeştir. Türkiye ile sarsılmaz dostluğumuz var. Kimse Türkiye ile Azerbaycan kardeşliği arasına giremez. Bu bizim en büyük servetimizdir” ifadelerini kullandı.

Erdoğan: Kardeşliğimizi bozamayacaklar

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasına Karabağ Zaferi’nin yıl dönümünü kutlayarak başladı. Karabağ’ın özgürlüğü için mücadele eden şehitleri rahmetle anan, gazilere şükranlarını sunan Erdoğan, Azerbaycan halkının tarihi bir mücadele verdiğini belirtti.

Azerbaycan’ın, İlham Aliyev’in liderliğinde büyük bir kararlılık göstererek Karabağ’ı yeniden özgürlüğüne kavuşturduğunu ifade eden Erdoğan, zaferin yalnızca Azerbaycan için değil, bütün Türk dünyası için önemli bir gurur kaynağı olduğunu söyledi.

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki bağların ortak tarih, dil ve kültürden çok daha derin olduğunu vurgulayan Erdoğan, iki ülkenin sevincinin ve kederinin ortak olduğunu dile getirdi.

Erdoğan’ın en dikkat çekici mesajı ise iki ülke arasındaki kardeşliği hedef alan girişimlere yönelik oldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “15 Haziran 2021 günü Şuşa’da imzaladığımız beyannameyle müttefiklik bağıyla tahkim ettiğimiz bu kardeşliğimizi zayıflatmak isteyenler; dün olduğu gibi bugün de, yarın da emellerine asla ulaşamayacaktır” dedi.

Türk dünyasına birlik çağrısı

Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin Türk dünyasının geleceği açısından da stratejik önem taşıdığını belirten Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı’nın ulaştığı seviyenin ortak iradenin sonucu olduğunu kaydetti.

Türkiye’nin dönem başkanlığı sürecinde teşkilatın daha etkin ve kurumsal bir yapıya kavuşması için çalışacağını belirten Erdoğan, Türk dünyasında birlik ve dayanışmanın güçlendirilmesinin önemine işaret etti.

Karabağ’da hedef kalıcı barış ve yeniden inşa

Konuşmasında Güney Kafkasya’daki gelişmelere de değinen Erdoğan, Azerbaycan’ın 44 günlük Vatan Muharebesi ile topraklarını işgalden kurtarmasının bölgede yeni bir dönemin kapısını açtığını söyledi.

Erdoğan, bundan sonraki en önemli hedefin askeri zaferin kalıcı barış ve istikrarla taçlandırılması olduğunu vurguladı.

Türkiye’nin Azerbaycan’ın yeniden imar çalışmalarına desteğinin süreceğini belirten Cumhurbaşkanı, Cebrail’de Türkiye-Azerbaycan Uluslararası Ormancılık Eğitim Merkezi ve Fidanlık Tesisi’nin hizmete kazandırıldığını hatırlattı.

Ayrıca Ağdam’da 14 bin 500 metrekare büyüklüğünde, 40 derslikli okulun inşasına başlandığını açıklayan Erdoğan, okulun gelecek yıl İlham Aliyev ile birlikte açılmasının planlandığını bildirdi.

Şuşa yolundaki 7 tünel dikkat çekti

Şuşa ziyaretinde bölgedeki yeniden yapılanma çalışmalarını da değerlendiren Erdoğan, güzergâh üzerinde geçtikleri 7 tünelin altyapı yatırımlarının geldiği noktayı gösterdiğini söyledi.

Karabağ ve çevresindeki şehirlerin her geçen gün yeniden ayağa kalktığını belirten Erdoğan, Şuşa ve Fuzuli’nin gelecekte çok daha farklı bir görünüme kavuşacağına inandığını ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasını Azerbaycan halkına dayanışma mesajı vererek tamamladı:

“Türkiye ve Türk milleti olarak her zaman yanınızda olmaya, kederinizi kederimiz, sevincinizi sevincimiz bilmeye inşallah devam edeceğiz.”

Şuşa’daki zirvenin en güçlü mesajı ise bir kez daha verildi: Ankara ile Bakü arasındaki stratejik ortaklık ve kardeşlik bağları, iki ülkenin ortak geleceğinin temel taşlarından biri olmaya devam edecek.

Sermaye piyasalarını sarsan fon soruşturmasında operasyonun kapsamı genişliyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’na (BDDK) uzanan soruşturmada gözaltına alınan Uygulama 3. Daire Başkanı Bilal Soysal, çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.

Soruşturma kapsamında bugüne kadar çok sayıda kişi hakkında gözaltı ve tutuklama kararı verilirken, şüphelilerin mal varlıklarına da el konuldu. Mağduriyet yaşayan vatandaşların zararlarının giderilmesine yönelik çalışmalar ise sürüyor.

BDDK’DE BİR TUTUKLAMA DAHA

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen dosya kapsamında dün gözaltına alınan Bilal Soysal’ın emniyetteki işlemleri tamamlandı.

İstanbul Adalet Sarayı’na sevk edilen Soysal, savcılık işlemlerinin ardından çıkarıldığı sulh ceza hakimliğince tutuklanarak cezaevine gönderildi.

BDDK BAŞKAN YARDIMCISININ İŞLEMİ SÜRÜYOR

Soruşturmada BDDK’ye yönelik işlemler bununla sınırlı kalmadı. BDDK Uygulama 4. Daire Başkanı Mustafa Alper Taş da bir gün önce tutuklanmıştı.

İki dairenin bağlı olduğu BDDK Başkan Yardımcısı Muhammet Erişen’in ise gözaltındaki işlemlerinin devam ettiği bildirildi.

TUTUKLU SAYISI 119’A ÇIKTI

Bilal Soysal hakkında verilen tutuklama kararıyla birlikte, 8 Kasım itibarıyla fon soruşturmasındaki toplam tutuklu sayısı 119’a ulaştı.

YUNUS ARINCI VE KEMAL AKKAYA YENİDEN GÖZALTINDA

Soruşturmada dikkat çeken bir başka gelişme de daha önce adli kontrol şartıyla serbest bırakılan iki isimle ilgili yaşandı.

Eski Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı ile Bulls Yatırım Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Akkaya yeniden gözaltına alındı.

Her iki ismin de gözaltı işlemlerinin ardından savcılığa ifade vermesi bekleniyor.

Kemal Akkaya, 23 Eylül 2026’da savcılık ifadesinin ardından serbest bırakılmıştı. Yunus Arıncı ise yurt dışına çıkış yasağı ve imza verme yükümlülüğünü içeren adli kontrol tedbirleriyle serbest kalmıştı.

Fon soruşturmasında yeni gözaltı ve tutuklama kararlarının gelip gelmeyeceği merakla bekleniyor.

27 Ekim’de gerçekleştirilen seçimler, İsrail siyasetinde dikkat çekici bir tablo ortaya çıkardı. 120 sandalyeli parlamentoda Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloku 48 sandalye kazanırken, eski Başbakan Binyamin Netanyahu’nun liderliğindeki blok 53 sandalyeye ulaştı.

Arap partilerinden Birleşik Arap Listesi (Ra’am) ile Ortak Liste (Hadash-Ta’al) ise toplam 19 sandalye elde ederek seçim sonuçlarında belirleyici bir konuma geldi.

EİSENKOT’A HÜKÜMETİ KURMA GÖREVİ

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, yürütülen siyasi değerlendirmelerin ardından hükümeti kurma görevini Gadi Eisenkot’a verdi.

Bu kararla birlikte İsrail’de yeni hükümetin kurulması için kritik süreç başladı. Ancak Eisenkot’un önündeki en büyük engel, parlamentoda çoğunluğu sağlayabilmek.

61 SANDALYELİK ÇOĞUNLUK ŞARTI

İsrail’de hükümetin güvenoyu alabilmesi için 120 sandalyeli parlamentoda en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.

48 sandalyeye sahip muhalefet blokunun hükümeti kurabilmesi için en az 13 milletvekilinin daha desteğini alması şart. Bu noktada 19 sandalye kazanan Arap partilerinin tutumu, koalisyon görüşmelerinin seyrini doğrudan etkileyebilecek.

EİSENKOT’UN ÖNÜNDE 28 GÜN VAR

Hükümeti kurma görevini alan Eisenkot için 28 günlük yasal süre başladı. Koalisyon görüşmelerinin bu süre içerisinde sonuçlandırılması gerekiyor.

Sürecin tamamlanamaması halinde Cumhurbaşkanı Herzog, gerekli görmesi durumunda süreyi 14 gün daha uzatabilecek.

İsrail siyasetinde gözler şimdi Eisenkot’un yürüteceği koalisyon görüşmelerine çevrildi. Önümüzdeki günlerde Arap partilerinin vereceği destek ve milletvekilleri arasındaki pazarlıklar, Netanyahu döneminin sona erip ermeyeceğini belirleyebilir.

Yüreğir Belediyesi’nde Başkan Vekili Tarık Özünal’ın yapacağı başkan yardımcısı atamaları merak konusu oldu.

Belediye kulislerinde MHP’li Meclis Üyesi Bayram Doysak ile AK Parti Grup Sözcüsü İrfan Sancaklı’nın isimlerinin gündeme geldiği öne sürülüyor. Öte yandan Özünal’ın bürokrasi kökenli isimlerle çalışmayı tercih edebileceği de kulislerde konuşulanlar arasında.

Siyasi dengeler mi belirleyici olacak, yoksa Tarık Özünal kendi kadrosunu mu kuracak?

Yüreğir’de gözler şimdi yapılacak atamalarda. Kulislerde konuşulan isimler ne kadar karşılık bulacak, önümüzdeki günlerde netleşecek.

CNN’e konuşan Trump, İran’la devam eden müzakerelerin sonucuna göre askerî seçeneğin yeniden gündeme gelebileceğini belirtti. Nükleer program ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini kapsayan güçlü bir anlaşmaya varılması halinde doğrudan çatışma ihtimalinin oldukça düşük olduğunu savundu.

Ancak Washington’ın askerî müdahale seçeneğini masadan kaldırmadığının da altını çizdi.

ÜÇ UÇAK GEMİSİ SALDIRIYA HAZIR

ABD ordusunun yeniden operasyon düzenleyebilecek güçte olduğunu ileri süren Trump, Amerikan donanmasının bölgedeki varlığına dikkat çekti.

Bölgede üç uçak gemisinin bulunduğunu belirten Trump, gemilerin tam donanımlı olduğunu ve saldırı için hazır beklediğini ifade etti.

Trump’ın açıklamaları, İran’la diplomatik temaslar sürerken ABD’nin askerî baskıyı da devam ettirdiğini ortaya koydu.

38 KÖPRÜ İÇİN BİR SAATLİK İMHA İDDİASI

Trump’ın açıklamalarındaki en dikkat çekici bölüm ise İran’daki köprüler oldu.

ABD’nin hedef listesinde 38 köprü bulunduğunu iddia eden Trump, bu yapıların kelimenin tam anlamıyla bir saat içerisinde yıkılabileceğini söyledi.

Buna rağmen sivil ulaşım ve lojistik altyapısının hedef alınması konusunda isteksiz olduğunu dile getirdi. Söz konusu yapıların yeniden inşasının yaklaşık 10 yıl sürebileceğini savunan Trump, olası bir saldırının İran üzerindeki etkisine de işaret etti.

BEYAZ SARAY’DA DİKKAT ÇEKEN SORU

Trump’ın Beyaz Saray bahçesinde gazetecilerle bir araya geldiği sırada ise dikkat çeken bir diyalog yaşandı.

Soruları yanıtlamayı bitirerek ayrılmaya hazırlanan Trump’a bir gazeteci, “Kaybeden olmak nasıl hissettiriyor?” diye sordu.

Trump, gazetecinin bu çıkışına herhangi bir yanıt vermedi. Soruyu duymazdan gelerek yoluna devam etti.

İran’a yönelik sert askerî mesajları ve Beyaz Saray’daki bu görüntü, Trump’ın açıklamalarına damga vuran iki ayrı başlık oldu.

Türkiye, enerji alanında yalnızca kendi ihtiyaçlarını karşılamaya çalışan bir ülke olmaktan çıkıp uluslararası enerji denkleminde ağırlığını artıran aktörlerden biri olmayı hedefliyor.

Doğu Akdeniz’den Kafkasya’ya, Afrika’dan Orta Asya’ya uzanan enerji hamleleri, Ankara’nın stratejik konumunu güçlendiriyor. Türkiye’nin bu yükselişi Alman basınının da dikkatinden kaçmadı.

Almanya merkezli Deutsche Welle (DW), yayımladığı analizde Türkiye’nin enerji alanındaki dönüşümünü ele aldı. Analizde, Türkiye’nin transit ülke konumunu aşarak küresel bir enerji merkezine dönüşme hedefi ve bu doğrultuda geliştirdiği altyapı öne çıkarıldı.

TÜRKİYE’NİN ENERJİ GÜCÜ SINIRLARI AŞIYOR

DW analizinde Türkiye’nin petrol ve doğal gaz boru hatları, yüzer elektrik santralleri ve güneş enerjisi yatırımlarıyla önemli bir altyapı oluşturduğu vurgulandı.

Özellikle Türk şirketlerine ait yüzer elektrik santralleri, Türkiye’nin uluslararası alandaki enerji gücünün dikkat çeken örnekleri arasında gösterildi.

Dünya genelinde 20’den fazla ülkede faaliyet gösterdiği belirtilen bu gemiler, ihtiyaç duyulan bölgelere kısa sürede ulaşarak elektrik şebekelerine bağlanabiliyor. Gine-Bissau ve Küba örnekleri, Türkiye’nin bu alandaki faaliyetlerinin uluslararası boyutunu ortaya koyuyor.

TÜRK GEMİLERİ AFRİKA’DAN KÜBA’YA ELEKTRİK TAŞIYOR

Analizde, Türkiye’nin yüzer enerji santrallerinin yalnızca ticari bir faaliyet yürütmediğine, aynı zamanda Ankara’nın uluslararası ilişkilerine de katkı sağladığına dikkat çekildi.

Gine-Bissau’da uzun süre elektrik üretimine katkı sağlayan Türk gemileri, Küba’da yaşanan enerji sıkıntılarının aşılmasında da rol üstlendi.

DW’ye göre bu model, Türkiye açısından hem ekonomik kazanç hem de diplomatik ilişkileri geliştiren stratejik bir araç niteliği taşıyor.

Gana örneği ise sistemin nasıl çalıştığını gösteriyor. Ülkenin doğal gaz kaynakları bulunmasına rağmen elektrik üretim kapasitesindeki yetersizlik, Türk enerji gemilerinin devreye girmesine imkân sağlıyor. Gaz elektrik enerjisine dönüştürülüyor, üretilen elektrik ülkenin şebekesine aktarılıyor.

SONDAJ FİLOSUYLA KÜRESEL SAHAYA AÇILDI

Türkiye’nin enerji stratejisi yalnızca yüzer santrallerle sınırlı değil.

Ankara, kendi sondaj filosunu oluşturarak Somali, Pakistan ve Libya gibi farklı coğrafyalarda petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerine yöneldi.

Bu adım, Türkiye’nin enerji alanında yalnızca geçiş güzergâhı olma rolünü aşma ve uluslararası ölçekte üretim kapasitesini geliştirme hedefinin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.

AVRUPA’NIN ENERJİ GÜVENLİĞİNDE TÜRKİYE FAKTÖRÜ

DW analizinde Türkiye’nin coğrafi konumuna da özel vurgu yapıldı.

Rusya, Hazar Havzası ve Orta Doğu’dan Avrupa’ya uzanan enerji güzergâhlarının önemli bir bölümü Türkiye üzerinden geçiyor veya Türkiye’nin yakın çevresinde bulunuyor.

Bu durum, Türkiye’yi Avrupa’nın enerji güvenliği açısından stratejik bir konuma taşıyor.

Ancak Türkiye’nin önünde hâlâ önemli bir sorun bulunuyor: Enerji ithalatına bağımlılık.

500 MİLYAR DOLARLIK FATURA!

DW’nin analizinde yer verilen verilere göre Türkiye, son 10 yılda enerji ithalatına yaklaşık 500 milyar dolar harcadı.

Bu devasa fatura, Türkiye’nin yerli kaynaklarını geliştirme ve enerji arz güvenliğini güçlendirme çabasının ekonomik boyutunu da gözler önüne seriyor.

Türkiye’nin hedefi artık yalnızca enerji taşıyan bir ülke olmak değil. Kendi altyapısını, teknolojisini ve uluslararası iş birliklerini kullanarak enerji ticaretinde söz sahibi bir merkez haline gelmek.

2026 İklim Zirvesi’ne ev sahipliği yapacak Türkiye açısından bu hedef, uluslararası arenada daha güçlü bir konum elde etme arayışının da önemli bir parçası.

DW’nin analizinin ortaya koyduğu tablo açık: Türkiye, enerji coğrafyasındaki konumunu ekonomik ve stratejik güce dönüştürmek istiyor. Ancak küresel enerji merkezi olma yolunda asıl sınav, bu altyapı gücünü kalıcı üretim kapasitesine ve azalan dışa bağımlılığa dönüştürmek olacak.

Dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’nda tansiyon düşmüyor. İran’ın mayın uyarısı ve ABD’nin askeri müdahalesi, bölgedeki deniz trafiğine ilişkin güvenlik endişelerini yeniden artırdı.

İRAN: İKİ PETROL TANKERİ MAYINA ÇARPTI

İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada, iki petrol tankerinin takip sistemlerini kapatarak Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalıştığı ileri sürüldü.

Tankerlere ilişkin açıklamada, gemilerden birinin boğazın doğusunda, diğerinin ise doğrudan boğaz içerisinde mayına çarptığı belirtildi. Olayın ardından her iki tankerde de yangın çıktığı iddia edildi.

Devrim Muhafızları, ABD’nin baskısıyla hareket ederek İran’ın geçişe uygun görmediği mayınlı bölgeye giren gemilerin tehlikeyle karşılaşabileceği uyarısında bulundu.

Tahran yönetiminin bu açıklaması, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapmak isteyen ticari gemiler açısından risklerin daha da büyüdüğüne işaret etti.

ABD’DEN UMMAN KÖRFEZİ’NDE ASKERİ MÜDAHALE

Bölgedeki gerilimin diğer cephesinde ise ABD’den dikkat çeken bir açıklama geldi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik deniz ablukasını ihlal ettiğini öne sürdüğü bir ticari kargo gemisinin vurulduğunu bildirdi.

CENTCOM açıklamasına göre gemiye önce uyarı yapıldı. Ancak mürettebatın bu uyarıyı dikkate almadığı iddia edildi. Bunun üzerine ABD’ye ait bir uçak, gemiyi hassas mühimmat kullanarak hedef aldı.

ABD tarafı, söz konusu geminin İran’a yönelik ambargoyu defalarca ihlal etmeye çalıştığını ve bir İran limanını ziyaret ettikten sonra bölgeden ayrılmaya hazırlandığını savundu.

CENTCOM’DAN 147 GEMİ AÇIKLAMASI

CENTCOM, İran’a karşı uygulanan deniz ablukasına ilişkin verileri de paylaştı.

Açıklamada, temmuz ayından bu yana abluka kurallarını ihlal ettiği değerlendirilen 147 ticari geminin rotasının değiştirildiği, 5 ticari geminin ise etkisiz hale getirildiği belirtildi.

HÜRMÜZ’DE KRİZ DERİNLEŞİYOR

İran’ın iki tankerin mayına çarptığı yönündeki iddiası ve ABD’nin ticari bir gemiye yönelik askeri müdahalesi, Hürmüz Boğazı’ndaki krizin yeni bir aşamaya taşındığını gösteriyor.

Küresel petrol ve enerji ticareti açısından stratejik öneme sahip bölgede yaşanan gelişmeler, deniz ulaşımının güvenliği ve enerji arzına ilişkin endişeleri de beraberinde getiriyor.

Hürmüz’de artık yalnızca sözlü tehditler değil, gemileri doğrudan etkileyen askeri gelişmeler de gündemde.

Türkiye’nin enerji arayışında yeni bir sayfa açılıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, İstanbul Finans Merkezi’nde yabancı basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Türkiye’nin enerji faaliyetlerini uluslararası ölçekte genişleteceğini duyurdu.

En dikkat çeken gelişme ise Oruç Reis’ten geldi. Bayraktar, sismik araştırma gemisinin Pakistan açıklarına doğru yola çıktığını belirterek, TPAO’nun yurt dışındaki faaliyetlerinde yeni adımlar atılacağını söyledi.

TPAO’NUN HEDEFİNDE YENİ ÜLKELER VAR

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) Somali’deki çalışmalarının sürdüğünü belirten Bayraktar, Pakistan’ın yanı sıra Bangladeş ve Sudan’da da yeni projelerin gündemde olduğunu açıkladı.

Doğu Akdeniz, Karadeniz, Gabar ve Güneydoğu Anadolu’daki arama faaliyetlerinin devam edeceğini kaydeden Bayraktar, uluslararası büyümenin ortaklıklar, birleşmeler ve satın almalarla destekleneceğini ifade etti.

2040’A KADAR 500 MİLYAR DOLARLIK ENERJİ YATIRIMI

Türkiye’nin Milli Enerji 2040 vizyonu kapsamında yaklaşık 500 milyar dolarlık enerji ve madencilik yatırımı öngörülüyor. Bu kaynağın yaklaşık 200 milyar dolarlık bölümünün kamuya ait şirketler üzerinden gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Bayraktar, enerji verimliliği ve elektrifikasyon yatırımlarıyla petrol ve doğalgaz ihtiyacının azaltılmasının hedeflendiğini belirtti. Türkiye’nin 2040 yılında günlük 1,2 milyon varile ulaşması beklenen petrol ihtiyacını 720 bin varile düşürmesi, doğalgaz tüketimini ise 57 milyar metreküp seviyesinde tutması amaçlanıyor.

AKKUYU İÇİN YIL SONU HEDEFİ

Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde testlerin sürdüğünü açıklayan Bayraktar, ilk fiziksel başlatma işlemi için yıl sonunu hedeflediklerini bildirdi.

Sinop ve Trakya’da planlanan yeni nükleer santraller için Kanada, Güney Kore, Çin ve Rusya’dan şirketlerle görüşmelerin devam ettiğini de aktardı.

TÜRKİYE ENERJİDE YENİ GÜZERGÂHLAR ARIYOR

Bayraktar’ın açıklamalarında enerji ticaretinin geleceğine ilişkin önemli başlıklar da yer aldı.

Kerkük-Banyas Petrol Boru Hattı’nın yeniden faaliyete geçirilmesine karşı olmadıklarını belirten Bakan, Türkiye-Irak petrol hattının kapasitesinin günlük 1,5 milyon varilden 2,5 milyon varile çıkarılmasını önerdiklerini söyledi.

Türkmenistan gazının Türkiye’ye ulaştırılması için Trans-Hazar projesine destek verdiklerini açıklayan Bayraktar, Cezayir ile doğalgaz anlaşmasının uzatılması ve tedarik miktarının artırılması konusunda da görüşmeler yürütüldüğünü kaydetti.

Türkiye’nin Yunanistan ile enerji iş birliğine açık olduğunu belirten Bayraktar, Kıbrıs’a deniz altından elektrik bağlantısı ve doğalgaz boru hattı projelerinin de gündemde bulunduğunu ifade etti.

Oruç Reis’in Pakistan seferi, Türkiye’nin enerji aramalarını kendi sınırlarının ötesine taşıma stratejisinin yeni adımlarından biri olarak öne çıkıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye gündemindeki fon soruşturmasına ilişkin sessizliğini bozdu. Güney Kore dönüşü uçakta gazetecilerin sorularını yanıtlayan Erdoğan, soruşturmanın bütün yönleriyle takip edildiğini belirterek rüşvet, usulsüzlük ve suistimal iddialarının tek tek ortaya çıkarıldığını söyledi. Fon mağdurlarına yönelik ödemelerin sürdüğünü açıklayan Erdoğan, sorumlulara yönelik mesajında ise oldukça sert konuştu: “Kim varsa, bunun hesabını verecek!”

Erdoğan’dan fon soruşturmasında tavizsiz mücadele mesajı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Güney Kore ziyaretinin ardından Türkiye’ye dönüş yolunda gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.

Gündemin önemli başlıklarından biri olan fon soruşturmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, mağduriyetlerin giderilmesi ve sorumluların ortaya çıkarılması için gerekli yol haritasının belirlendiğini açıkladı.

Sürecin ilgili kurumlar tarafından koordineli şekilde yürütüldüğünü vurgulayan Erdoğan, soruşturmada herhangi bir taviz verilmesinin söz konusu olmadığını ifade etti.

Cumhurbaşkanı, hukuki ve idari süreçlerin yakından takip edildiğini belirterek şu mesajı verdi:

“Bu konuda gerekli yol haritasını oluşturduk, gerekli talimatları verdik. Yol haritasına göre her kurum kendi görevini yerine getiriyor. Daha önce yaptığım açıklamalarda da söylediğim gibi herhangi bir taviz vermemiz mümkün değil.”

“Hiç ummadığınız insanlar bu işin içine girmiş”

Soruşturmanın kapsamına ilişkin dikkat çekici değerlendirmeler yapan Erdoğan, ortaya çıkarılan usulsüzlüklerin yalnızca belirli işlemlerle sınırlı kalmadığını belirtti.

Rüşvet, usulsüzlük ve suistimal iddialarının tek tek incelendiğini söyleyen Cumhurbaşkanı, soruşturma kapsamında kamuoyunun beklemediği isimlerin de gündeme geldiğine işaret etti.

Erdoğan, yargının tespit ettiği hususlar doğrultusunda gerekli işlemlerin yapıldığını belirterek, “Bakıyorsunuz hiç ummadığınız insanlar bu işlerin içerisine girmişler. Yargı bunları tespit ediyor ve gerekeni yapıyor” dedi.

Fon mağdurlarına ödeme başladı: Süreç kesintisiz devam edecek

Fon soruşturmasında mağdurların en çok merak ettiği konulardan biri olan ödemeler hakkında da açıklama yapan Erdoğan, sürecin yakından takip edildiğini bildirdi.

Devlet Denetleme Kurulu’nun incelemelerini sürdürdüğünü belirten Cumhurbaşkanı, Cevdet Yılmaz başkanlığındaki Fon Koordinasyon Kurulu’nun da düzenli aralıklarla toplandığını ifade etti.

Kurul tarafından alınan kararlar doğrultusunda gerekli adımların atıldığını kaydeden Erdoğan, olağan tasfiye işlemlerinin ardından olağanüstü tasfiyeler kapsamında da ödemelerin başladığını açıkladı.

Geçen hafta cuma günü itibarıyla başlayan ödemelerin kesintisiz sürdüğünü belirten Erdoğan, mağduriyetlerin giderilmesine yönelik çalışmaların devam edeceğini vurguladı.

Kamu bütçesinden ödeme yapılmayacak

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamalarında öne çıkan bir diğer başlık ise fon mağdurlarına yapılacak ödemelerin finansman kaynağı oldu.

Sürecin kamu kaynakları kullanılmadan yürütülmesinin temel ilke olduğunu vurgulayan Erdoğan, ödemelerin fonla ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve gerçekleştirilecek tahsilatlar üzerinden yapılacağını söyledi.

Erdoğan, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Kamu kaynağı kullanılmadan bu sürecin yönetilmesi temel prensibimiz. Altını çizerek söylüyorum, kamu kaynağı kullanımı burada söz konusu değil. Herkes fonla ilgili ödemesi gerekeni ödeyecek, tasfiyeler yapılacak ve tahsilatlar gerçekleştikten sonra da gerekli olan yerlere ödemeler gerçekleştirilecek.”

Erdoğan’dan piyasalar için sert uyarı: Bu mikroptan temizleyeceğiz!

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamalarındaki en sert mesaj ise sermaye piyasalarına yönelik oldu.

Haksız kazanç elde eden, piyasaları manipüle eden veya bu tür faaliyetlere destek veren hiç kimsenin sorumluluktan kaçamayacağını belirten Erdoğan, soruşturmanın yalnızca mağduriyetlerin giderilmesiyle sınırlı kalmayacağını ortaya koydu.

Sermaye piyasalarında daha güvenilir ve sağlıklı bir yapının oluşturulması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:

“Aziz milletim şunu çok iyi bilsin ki; haksız kazanç sağlayan, sermaye piyasalarını manipüle eden veya bunlara çanak tutan kim varsa, bunun hesabını verecek. Sermaye piyasalarımızı bu mikroptan temizleyecek, inşallah her açıdan daha sağlıklı bir yapıya kavuşturacağız.”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 1-4 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirdiği Güney Kore ziyaretinin ardından Türkiye’ye dönüş yolunda gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Seul temaslarını değerlendiren Erdoğan, hem bölgesel gelişmelere hem de Türkiye’nin dış politika gündemine ilişkin açıklamalarda bulundu. Röportajın öne çıkan başlıklarından biri ise Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler oldu.

Erdoğan’dan 8 Kasım için Bakü planı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan’ın 8 Kasım Zafer Günü törenlerine katılmak üzere Bakü’ye gitmeyi düşündüğünü açıkladı.

Ziyaretin olağanüstü bir gelişme yaşanmaması halinde gerçekleşebileceğini belirten Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile temasların sürdüğünü ifade etti.

Erdoğan, iki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca diplomatik görüşmelerden ibaret olmadığını vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bizim Azerbaycan’la ilişkilerimiz, klasik diplomatik temasların çok ötesindedir. İki ülkenin kopmaz bağı ortak tarihimizin, kültürümüzün, kaderimizin ve inşallah geleceğimizin ürünüdür. Türkiye ve Azerbaycan kardeşliğinin aşamayacağı hiçbir engel yoktur.”

Erdoğan ayrıca, iki ülke arasındaki koordinasyonun hem siyasi hem de diplomatik kanallar üzerinden devam ettiğini, ilgili bakan ve kurumların da temaslarını sürdürdüğünü belirtti.

Fon soruşturmasında taviz mesajı

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gündemindeki bir diğer önemli konu ise devam eden fon soruşturması oldu.

Soruşturma kapsamında gerekli yol haritasının hazırlandığını ve ilgili kurumlara talimatların verildiğini belirten Erdoğan, sürecin hem idari hem de hukuki boyutuyla yakından takip edildiğini söyledi.

Rüşvet, usulsüzlük ve kötüye kullanım iddialarının tek tek incelendiğini kaydeden Erdoğan, Devlet Denetleme Kurulu’nun da konuyla ilgili çalışmalar yürüttüğünü açıkladı.

Fon Koordinasyon Kurulu’nun düzenli toplantılar gerçekleştirdiğini belirten Erdoğan, ödemelere ilişkin gerekli adımların alınmaya devam ettiğini ifade etti.

“Sermaye piyasalarını bu yapıdan temizleyeceğiz”

Fon soruşturmasındaki tasfiye ve ödeme sürecine de değinen Erdoğan, olağan tasfiyelerin ardından olağanüstü tasfiyeler kapsamında da ödemelerin başlatıldığını bildirdi.

Sürecin kamu kaynağı kullanılmadan yürütülmesinin temel ilke olduğunu vurgulayan Erdoğan, fonla bağlantılı yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve tahsilatların tamamlanmasının ardından ödemelerin gerçekleştirileceğini söyledi.

Erdoğan, sermaye piyasalarında haksız kazanç elde eden ve manipülasyon yapan kişi ya da yapıların hukuk önünde hesap vereceğini belirterek piyasaların daha güvenilir bir yapıya kavuşturulacağını dile getirdi.

Güney Kore ile savunma sanayisinde kapsamlı iş birliği

Güney Kore ziyareti sırasında ele alınan savunma sanayisi ve nükleer enerji başlıkları da dönüş yolundaki açıklamalarda yer aldı.

Türkiye ile Güney Kore arasındaki savunma sanayisi iş birliğinin birkaç silah sistemiyle sınırlı olmadığını belirten Erdoğan, kapsamlı bir teknoloji ortaklığının değerlendirildiğini söyledi.

Altay Tankı, Fırtına Obüsleri, insansız hava araçları, hava savunma sistemleri ve denizaltı teknolojilerinin görüşme başlıkları arasında bulunduğunu aktaran Erdoğan, ilgili kurumların müzakereleri sürdüreceğini ifade etti.

Nükleer enerji alanındaki iş birliği ve olası anlaşmaların takvimine ilişkin sürecin de değerlendirilmekte olduğu belirtildi.

Erdoğan’dan Putin ve Zelenskiy diplomasisi

Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlere de değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile yaptığı görüşmede savaşın bitirilmesi için müzakere kanallarının açık tutulmasının önemini vurguladığını söyledi.

Türkiye’nin barışın sağlanması için çabalarını sürdüreceğini belirten Erdoğan, bundan sonraki süreçte Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile de görüşmeyi planladığını açıkladı.

Erdoğan, Putin ile yapılacak olası görüşmenin yanı sıra Dışişleri Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların Rus tarafıyla temaslarını sürdüreceğini kaydetti.

Terörsüz Türkiye sürecinde yeni aşama mesajı

Terörsüz Türkiye hedefi ve PKK’nın silah bırakma sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, çalışmaların belirlenen yasal çerçevede devam ettiğini söyledi.

Sınır ötesindeki mağaraların aşamalı olarak boşaltıldığını belirten Erdoğan, tespit ve teyit çalışmalarının planlanan şekilde sürdüğünü ifade etti.

Sürecin hassasiyetine dikkat çeken Cumhurbaşkanı, silah bırakmanın eksiksiz biçimde gerçekleşmesi ve doğrulama çalışmalarının tamamlanmasının ardından yeni aşamaya geçileceğini bildirdi.

Erdoğan, Türkiye’nin terörden tamamen arındırılmış bir geleceğe ulaşması konusunda kararlılığını koruduğunu vurguladı.

“24 yıl önceki Türkiye ile bugünü kıyaslamak kolay değil”

AK Parti iktidarının 24’üncü yılına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Erdoğan, göreve geldikleri ilk günden bu yana millete hizmet etme anlayışıyla hareket ettiklerini söyledi.

Görevlerini kalıcı bir makam olarak görmediklerini belirten Erdoğan, hizmet üretmek ve milletin emanetini taşımak için çalışmaya devam edeceklerini ifade etti.

Geçen 24 yılda Türkiye’nin önemli değişimler yaşadığını kaydeden Erdoğan, bu dönemde çok sayıda eser ve hizmetin hayata geçirildiğini dile getirdi.

Türkiye’nin geçmişte karşılaştığı sorunlara ve süreç içerisinde yaşanan engellemelere de değinen Erdoğan, ülkenin değişen dünya ve bölge şartlarına göre yeni adımlar atmayı sürdüreceğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye için çalışma kararlılığının devam edeceğini vurgulayarak açıklamalarını tamamladı.

Amerika’da Cadılar Bayramı bu yıl kostümlerle değil, silah sesleriyle hatırlanacak.

Korku filmlerinin sokaklara taşındığı gecede, ABD’nin farklı eyaletlerinden peş peşe silahlı saldırı haberleri geldi. Cadıların, hayaletlerin ve korku maskelerinin dolaştığı eğlence bölgelerinde bu kez gerçek ölüm kol gezdi.

Cadılar hortladı, silahlar konuştu!

TEKSAS’TA KANLI GECE: 4 ÖLÜ, 15 YARALI

Teksas eyaletinin Dallas kentindeki Deep Ellum bölgesi, üç ayrı silahlı saldırıyla sarsıldı. Saldırılarda 4 kişi hayatını kaybederken 15 kişi yaralandı.

Dallas Polis Şefi Daniel Comeaux, saldırıların birbiriyle bağlantılı olup olmadığının araştırıldığını açıkladı.

Olayların nedeninin henüz belirlenemediğini belirten Comeaux, bazı şüphelilerin gözaltına alındığını ve sorguların sürdüğünü bildirdi.

Comeaux, olay alanının oldukça geniş olduğunu belirterek polis ekiplerinin saldırılar arasındaki bağlantıyı çözmeye çalıştığını söyledi.

ILLINOIS’TE ÜNİVERSİTE YAKININDA KAN DÖKÜLDÜ

Illinois eyaletinin Bloomington kentinde, Illinois Wesleyan Üniversitesi yakınlarında düzenlenen silahlı saldırıda 1 kişi yaşamını yitirdi, 1 kişi ağır yaralandı.

Olayda 6 kişinin daha yaralandığı, ancak bu kişilerin silahla vurulup vurulmadığının henüz kesinleşmediği bildirildi.

DELAWARE ÜNİVERSİTESİ YAKININDA 6 KİŞİ YARALANDI

Delaware eyaletinin Newark kentinde, Delaware Üniversitesi kampüsü yakınlarında yaşanan silahlı saldırıda 6 kişi yaralandı.

Üniversite çevresinde yaşanan olay, Cadılar Bayramı kutlamalarına gölge düşürürken bölgede endişeye neden oldu.

ALABAMA’DA FUTBOL COŞKUSU KURŞUN SESLERİYLE KESİLDİ

Alabama eyaletinde ise geleneksel Magic City Classic futbol karşılaşmasının ardından stadyum çevresinde silahlı saldırı yaşandı.

Birmingham’daki Legion Field stadyumu yakınında meydana gelen olayda 1 kişi hayatını kaybetti, 8 kişi yaralandı.

Birmingham Polis Departmanı Şefi Michael Pickett, saldırının maç sonrasında meydana geldiğini açıkladı.

CADILAR BAYRAMI’NDA ASIL KORKU GERÇEK OLDU!

ABD’de bir gece boyunca farklı eyaletlerden gelen saldırı haberleri, ülkedeki silahlı şiddet sorununu bir kez daha gündeme taşıdı.

İnsanlar bir gece boyunca korku kostümleri giydi. Ancak bazıları için korku kostüm olmaktan çıktı, ölümcül bir gerçeğe dönüştü.

Cadılar Bayramı bitti. Fakat Amerika’nın silahlı şiddet kâbusu yine sokaklarda kaldı.

Türkiye’nin idari haritası yeniden şekillenmeye hazırlanıyor. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin açıkladığı “100 il, 1000 ilçe” projesi, yalnızca mülki idare sınırlarının genişletilmesi değil, devletin gelecekteki yönetim anlayışının da yeniden tartışılması anlamına geliyor.

81 ilden 100 ile, 922 ilçeden 1000 ilçeye uzanan bu hedef, ister istemez akıllara başka bir soruyu getiriyor:

Peki, yıllardır hafızalara kazınan 82 Kerkük, 83 Musul’un plaka sırası ne olacak?

Hatırlayalım…

Devlet Bahçeli, 2017 yılında yaptığı açıklamada, “81 Düzce’den hemen sonra 82 Kerkük, 83 Musul” sözleriyle Türkiye’nin tarihî hafızasına ve Misakımillî tartışmalarına dikkat çekmişti. O günlerde Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Hüseyin Sözlü de bu sözleri karşılıksız bırakmamış, 82 Kerkük ve 83 Musul yazılı plakalar hazırlatarak kamuoyuyla paylaşmıştı.

Aradan yıllar geçti. Şimdi 100 il, 1000 ilçe hedefi konuşuluyor.

İnsan ister istemez soruyor: Plaka sırası 100’e kadar uzayacaksa, tarihî hafızamızın plakaları da gündemdeki yerini koruyacak mı?

Elbette mesele plaka numarası değil. Mesele, Türkiye’nin tarihine, coğrafyasına, güvenliğine ve geleceğine nasıl baktığıdır.

HARİTAYI BÜYÜTMEK KOLAY, DEVLETİ GÜÇLENDİRMEK ÖNEMLİ

Bir ilçeye il statüsü vermek, tabelasını değiştirmekten ibaret değildir. Yeni bir valilik, kamu kurumları, adliye, emniyet, sağlık altyapısı, eğitim yatırımları, ulaşım ağı ve ciddi bir bütçe planlaması demektir.

Dolayısıyla 100 il hedefini yalnızca sayısal bir büyüme olarak değerlendirmek eksik olur.

Yeni iller kurulacaksa bunun arkasında ekonomik üretim, istihdam, ulaşım, tarım, sanayi, eğitim ve sağlık kapasitesi bulunmalıdır.

Vatandaş sabah hastaneye gitmek için başka bir ile, adliye işlemi için başka bir merkeze, bürokratik bir işlem için kilometrelerce uzağa gitmek zorunda kalmamalıdır.

Devlet vatandaşına yaklaşmalıdır. Vatandaş devlete ulaşmak için ömür tüketmemelidir.

İl olmak, bir şehrin tabelasına yeni bir unvan eklemek değil, insanının hayatına yeni imkânlar kazandırmaktır.

82 KERKÜK, 83 MUSUL SÖZÜ BİR TARİHÎ HAFIZADIR

Bahçeli’nin Kerkük ve Musul çıkışı da bu açıdan yalnızca bir plaka tartışması olarak görülmemelidir.

Kerkük’te yaşayan Türkmenlerin kimliği, Musul’un tarihî geçmişi, bölgedeki Türk varlığı ve Türkiye’nin güvenlik çıkarları, günübirlik siyasi tartışmaların çok ötesinde konulardır.

Ancak tarihî iddiaları güçlü kılmanın yolu yalnızca slogan atmaktan geçmez.

Diplomasi, uluslararası hukuk, ekonomik ilişkiler, kültürel bağlar ve bölgesel iş birliği, Türkiye’nin elini güçlendiren asıl unsurlardır.

Kerkük’teki Türkmen’in güvenliği, Musul’daki soydaşımızın geleceği, Türkiye’nin bölgedeki etkisi; güçlü bir devlet aklı, kararlı diplomasi ve sürdürülebilir politikalarla korunabilir.

Plaka hazırlamak semboldür; tarihî sorumluluk ise o sembolün gereğini yapabilecek siyasi ve diplomatik iradeyi ortaya koymaktır.

100 İL HEDEFİ, TÜRKİYE’NİN BÖLGESEL VİZYONUYLA BİRLİKTE DÜŞÜNÜLMELİ

Türkiye bugün yalnızca kendi şehirlerinin idari yapısını tartışan bir ülke değildir. Balkanlar’dan Kafkasya’ya, Orta Asya’dan Orta Doğu’ya kadar geniş bir coğrafyada siyasi, ekonomik ve stratejik sorumlulukları bulunmaktadır.

Böylesine geniş bir coğrafyada etkili olabilmek için önce kendi şehirlerimizi güçlü hale getirmeliyiz.

Üreten şehirler, güçlü yerel yönetimler, gelişmiş ulaşım ağları, tarım ve sanayi yatırımları, eğitimli nüfus ve ekonomik bağımsızlık…

Bunlar olmadan 100 il tabelası asmak, Türkiye’yi kendiliğinden büyütmez.

Yeni il olacak ilçeler belirlenirken siyasi beklentiler değil, bilimsel veriler ve kamu yararı esas alınmalıdır. Her bölgenin ekonomik potansiyeli, nüfus yapısı, stratejik konumu ve gelişme kapasitesi açıkça ortaya konulmalıdır.

Üstelik yeni iller kurulurken mevcut illerin ekonomik gücü ve kamu kaynakları da zayıflatılmamalıdır.

ASIL MESELE KAÇ İL OLDUĞUMUZ DEĞİL, NE KADAR GÜÇLÜ OLDUĞUMUZ!

Bahçeli’nin 100 il, 1000 ilçe hedefi, Türkiye’nin geleceğine ilişkin önemli bir tartışma başlatmıştır.

Bu tartışmayı yalnızca yeni il olacak ilçelerin isimlerine indirgemek doğru değildir.

Türkiye’nin ihtiyacı, vatandaşına daha hızlı hizmet götüren, üreticisini destekleyen, gençlerine istihdam sağlayan, şehirlerini ekonomik merkezlere dönüştüren güçlü bir idari yapılanmadır.

Kerkük ve Musul meselesi ise Türkiye’nin tarihî hafızasını, soydaşlarıyla bağlarını ve bölgesel sorumluluklarını hatırlatan ayrı bir başlıktır.

Şimdi soruyu yeniden soralım:

81’den 100’e çıkarken 82 Kerkük, 83 Musul hayali ne olacak?

Belki de asıl mesele, plaka sırasının nereye kadar uzayacağı değil; Türkiye’nin kendi sınırları içinde ne kadar güçlü, sınırlarının ötesinde ne kadar etkili olacağıdır.

Çünkü büyük devlet olmak, yalnızca haritada büyümek değildir. Büyük devlet olmak; vatandaşına adalet, üreticisine destek, gençlerine gelecek, soydaşlarına güven ve dünyaya sözünü dinletecek bir irade kazandırmaktır.

Plakalar değişebilir, tabelalar yenilenebilir. Ama devlet aklı, tarih şuuru ve milletin geleceğine dair sorumluluk değişmemelidir.

Küresel efendiler kendi oyunlarını oynarken Türk dünyası neden birbirine düşsün?

Dünya siyasetinde herkesin bir maskesi var. Kimi demokrasi maskesi takıyor, kimi özgürlük, kimi insan hakları…

Ama maskeler düşünce ortaya çıkan manzara hiç değişmiyor: Çıkar, güç ve hakimiyet!

Washington demokrasi havarisi kesiliyor. Ama Gazze’de çocuklar ölürken İsrail’e verdiği askerî ve diplomatik desteği sürdürüyor.

Tel Aviv güvenlik diyor, Gazze enkaza dönüyor. Hastaneler, okullar, evler yıkılıyor. Sivillerin yaşam hakkı ağır biçimde çiğneniyor. Uluslararası hukuk ve insan hakları tartışmaları ise diplomatik koridorlarda dolaştırılıyor.

İsrail’in Gazze’deki saldırıları nedeniyle uluslararası kamuoyunda soykırım suçlamaları ve ağır hukuk tartışmaları gündemden düşmüyor. Uluslararası Adalet Divanı’nın ihtiyati tedbir kararları da ortada.

Peki Washington ne yapıyor?

Bir yandan ateşkes çağrısı, diğer yandan İsrail’e askerî destek!

Buna diplomasi mi denir, yoksa yangına benzin döküp itfaiyeye basın açıklaması yaptırmak mı?

ABD’nin insan hakları anlayışı da oldukça ilginç. Kendi çıkarına dokununca evrensel, müttefikinin çıkarına dokununca müzakereye açık!

Washington’un terazisinde insan hakları tartılıyor ama kefeler eşit değil!

MOSKOVA: BARIŞ İSTİYOR AMA NÜFUZUNDAN VAZGEÇMİYOR!

Rusya’ya bakalım.

Ukrayna’da savaş devam ediyor. Kremlin güvenlik gerekçelerini anlatıyor. Ancak komşu bir ülkenin egemenliği ve toprak bütünlüğü de ortada duruyor.

Moskova’nın dünyaya verdiği mesaj sanki şu: Komşularımız bağımsız olsun. Ama bağımsızlıklarının sınırlarını biz belirleyelim!

Ne güzel özgürlük anlayışı!

Bir tarafta Washington’un askeri ve ekonomik nüfuzu, diğer tarafta Moskova’nın eski coğrafyasındaki hakimiyet arayışı…

Küresel güçler birbirlerini eleştirirken nedense kendi aynalarına bakmayı unutuyorlar.

BRÜKSEL: İNSAN HAKLARI KONUŞUR, ÇIKARLAR FISILDAR!

Avrupa Birliği ise ayrı bir âlem.

Demokrasi, hukuk, özgürlük…

Kürsüde hepsi var.

Ama enerji, silah ticareti ve güvenlik masaya geldiğinde ilkeler bazen sessizliğe bürünüyor.

Gazze’de insanlık dramı yaşanırken Avrupa başkentlerinden yükselen sesler de aynı tonda değil.

Kimi yaptırım istiyor, kimi İsrail’e koşulsuz destek veriyor, kimi diplomatik denge hesabı yapıyor.

Avrupa’nın ortak değerleri varmış!

Meğer bazı değerler ortak, bazı sessizlikler de stratejikmiş!

PEKİ BÜTÜN BU HESAPLARIN ORTASINDA TÜRK DÜNYASI NE YAPIYOR?

İşte asıl mesele burada!

Washington kendi çıkarını, Moskova kendi nüfuzunu, Brüksel kendi pazarını, Tel Aviv kendi güvenlik stratejisini düşünüyor.

Peki Türk dünyası neden başkalarının hesapları yüzünden birbirine düşsün?

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik, küresel güçlerin satranç tahtasına konulacak bir taş değildir.

İlham Aliyev‘in dış politika tercihleri elbette tartışılabilir. Bakü’nün Washington, Moskova, Tel Aviv veya Brüksel’le ilişkileri sorgulanabilir.

Azerbaycan yönetiminin tercihleri eleştirilebilir.

Ama burada bir çizgi var ki asla aşılmamalı: Aliyev’in ekseni başka, Azerbaycan halkının yeri başkadır!

Aliyev hangi siyasi eksene yaklaşırsa yaklaşsın, Azerbaycan halkı bizim öz kardeşimizdir.

Bir liderin tercihiyle milyonların tarihini, kültürünü ve gönül bağını mahkum edemeyiz.

Hocalı’nın acısı ortak. Karabağ’ın sevinci ortak. Aynı kökten gelen iki milletin kardeşliği günlük diplomatik hesaplardan çok daha büyüktür.

KÜRESEL OYUNUN ADI: BÖL, TARTIŞTIR, YÖNET!

Büyük güçlerin en sevdiği şey, karşılarında güçlü ve dayanışma içindeki toplumlar görmemektir.

Biraz dezenformasyon… Biraz sosyal medya provokasyonu… Biraz diplomatik kriz…

Sonra Türkiye Azerbaycan’ı, Azerbaycan Türkiye’yi sorgulasın.

Küresel oyuncular da locaya oturup bu tartışmayı izlesin!

Ne güzel strateji değil mi?

Üstelik masrafı da bize ait!

Oysa Türk dünyasının ihtiyacı kavga değil, kurumsallaşma; güvensizlik değil, dayanışma; başkalarının eksenine girmek değil, kendi ortak çıkarlarını korumaktır.

BİZİM EKSENİMİZ KARDEŞLİKTİR!

Şunu bir kez daha söyleyelim:

ABD’nin İsrail politikası eleştirilebilir. Rusya’nın yayılmacı politikaları sorgulanabilir. Avrupa’nın çifte standardı yüzüne vurulabilir. Küresel güçlerin çıkar hesapları teşhir edilebilir.

Ama bütün bu hesapların arasında Türk dünyası birbirine sırtını dönmemelidir.

Aliyev değişir, yönetimler değişir, ittifaklar değişir. Bugün dost görünen yarın rakip olabilir.

Fakat Azerbaycan halkı bizim öz kardeşimizdir.

Bizim kardeşliğimiz Washington’un onayına, Moskova’nın iznine, Brüksel’in vizesine bağlı değildir.

Küresel efendiler kendi eksenlerini korusun. Biz kardeşliğimizin eksenini koruyalım!

Çünkü dünya siyasetinde herkesin bir hesabı olabilir.

Ama bizim hesabımız belli: Dilde, fikirde, işte birlik!

Zelensky ile Dolmabahçe’de bir araya gelen Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya-Ukrayna savaşının Karadeniz’e yayılmasına sert tepki gösterdi. “Gerilimin tırmanması kimseye fayda sağlamaz” diyen Erdoğan, seyrüsefer güvenliği için hem Ukrayna hem de Rusya ile temasların sürdürüleceğini açıkladı.

İSTANBUL – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile İstanbul Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde bir araya geldi. Görüşmenin ana gündemini Rusya-Ukrayna savaşı, Karadeniz’de giderek büyüyen güvenlik riski ve bölgede barışın yeniden tesis edilmesine yönelik diplomatik girişimler oluşturdu.

İki lider, görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenleyerek önemli açıklamalarda bulundu.

Rusya-Ukrayna savaşının her geçen gün daha ağır bir insani tabloya ve büyük yıkıma yol açtığını belirten Erdoğan, hayatını kaybedenler nedeniyle Zelenskiy’ye ve Ukrayna halkına başsağlığı dileklerini iletti.

Türkiye’nin savaşın sona erdirilmesi için diplomatik çabalarını sürdürdüğünü vurgulayan Erdoğan, özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın girişimleriyle müzakere sürecinin yeniden hareketlenmesinden memnuniyet duyduklarını ifade etti.

Türkiye’nin geçmişte Rusya ve Ukrayna arasında yürütülen müzakerelere ev sahipliği yaptığını hatırlatan Erdoğan, diplomasi yoluyla sonuç alınabileceğinin daha önce ortaya konulduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, barışın önemine dikkat çekerek şu mesajı verdi:

“Bugün geldiğimiz noktada da adil bir barışın kaybedeni olmaz diyoruz. Barışa giden yolu açmak için elimizden gelen her türlü gayreti göstermeye hazır olduğumuzu vurgulamak isterim.”

KARADENİZ’DE SAVAŞIN YAYILMA RİSKİNE DİKKAT ÇEKTİ

Görüşmenin en önemli başlıklarından biri, son dönemde Karadeniz’de artan askeri hareketlilik ve sivil gemilere yönelik saldırılar oldu.

Savaşın Karadeniz’e taşınmasının bölgesel güvenlik açısından ciddi riskler oluşturduğunu belirten Erdoğan, deniz ulaşımının ve ticaret yollarının güvenliğinin korunması gerektiğini vurguladı.

Sivil gemilerin hedef alınmasının kabul edilemeyeceğinin altını çizen Cumhurbaşkanı Erdoğan, saldırıların hangi taraftan geldiğine bakılmaksızın bu tür eylemlerin karşısında olduklarını belirtti.

Erdoğan, Karadeniz’de tansiyonun daha fazla yükselmesinin hiçbir ülkeye kazanç sağlamayacağını ifade ederek bütün taraflara itidal ve sorumluluk çağrısında bulundu.

RUSYA İLE DE TEMAS KURULACAK

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Karadeniz’de seyrüsefer güvenliğinin yeniden sağlanması için diplomatik temasların devam edeceğini açıkladı.

Türkiye’nin yalnızca Ukrayna ile değil, Rusya ile de görüşerek bölgede güvenliği sağlayacak ortak bir zeminin oluşturulmasına katkı sunmayı hedeflediğini belirten Erdoğan, bu konuda sağlanacak mutabakatın kalıcı barış çabalarına da güç kazandıracağını söyledi.

Ankara’nın yaklaşımı, Karadeniz’deki çatışma riskinin büyümesini önlemek ve sivil deniz taşımacılığını güvence altına almak üzerine şekilleniyor.

TÜRKİYE-UKRAYNA İLİŞKİLERİNDE 10 MİLYAR DOLAR HEDEFİ

Erdoğan, görüşmede Türkiye ile Ukrayna arasındaki stratejik ortaklık ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine de geniş yer ayırdı.

Türkiye’nin Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve bağımsızlığına verdiği desteği yineleyen Cumhurbaşkanı, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin daha ileri seviyeye taşınmasının önemine dikkat çekti.

2022 yılında imzalanan Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması’nın 1 Ekim itibarıyla yürürlüğe girdiğini hatırlatan Erdoğan, anlaşmanın ekonomik iş birliğinde yeni bir dönemin kapısını aralayacağını belirtti.

İki ülke arasındaki ticaret hacminin 10 milyar dolara çıkarılması hedefinin altını çizen Erdoğan, Türkiye’nin Ukrayna’nın yeniden imar sürecinde de aktif rol üstlenmeye hazır olduğunu ifade etti.

Savaş koşullarına rağmen Ukrayna’daki faaliyetlerini sürdüren Türk şirketlerinin, ülkenin yeniden inşasında önemli katkılar sağlayacağını belirten Erdoğan, ekonomik iş birliğinin stratejik ortaklığı daha da güçlendireceği mesajını verdi.

Karadeniz’de güvenliğin korunması, savaşın daha geniş bir coğrafyaya yayılmasının önlenmesi ve diplomatik çözüm yollarının açık tutulması, Türkiye’nin öncelikli gündem maddeleri arasında yer almaya devam ediyor.

Rusya-Ukrayna Savaşı’nın küresel gıda güvenliği üzerindeki etkileri sürerken Türkiye’nin Karadeniz’de tahıl sevkiyatını yeniden güvence altına almaya yönelik girişimi ABD’nin gündemine girdi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Atlanta’da gerçekleştirilen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı kapsamında gazetecilere yaptığı açıklamada, Türkiye’nin yaklaşık bir veya iki hafta önce Washington’a ilettiği önerilerin incelendiğini bildirdi.

Rubio’nun açıklaması, Karadeniz’de tahıl trafiğinin yeniden işler hale getirilmesi için diplomatik temasların yoğunlaştığını ortaya koydu.

TÜRKİYE’NİN TEKLİFİ WASHINGTON’DA MASADA

Türkiye’nin daha önce de Karadeniz üzerinden tahıl sevkiyatının güvence altına alınmasında önemli rol oynadığını hatırlatan Rubio, geçmişte taraflar arasında bu konuda bir anlaşmaya varıldığını ancak söz konusu mutabakatın daha sonra bozulduğunu belirtti.

Yeni bir anlaşmanın mümkün olup olmadığı konusunda kesin konuşmaktan kaçınan ABD’li Bakan, Türkiye’nin sunduğu önerileri değerlendirmeye devam ettiklerini vurguladı.

Rubio’nun açıklamaları, Ankara’nın Karadeniz’deki tahıl sevkiyatını yeniden güvence altına alma çabasının uluslararası diplomasi açısından önemini bir kez daha gündeme taşıdı.

AFRİKA İÇİN TAHIL ALARMI: GIDA GÜVENLİĞİ TEHLİKEDE

Karadeniz’deki sevkiyat sorununun yalnızca Rusya ve Ukrayna’yı ilgilendirmediğine dikkat çeken Rubio, özellikle Afrika kıtasının tahıl ihtiyacının karşılanmasının aciliyet taşıdığını söyledi.

Tahıl sevkiyatının kesintiye uğramasının küresel gıda tedarik zinciri üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirten Rubio, enerji boyutunun da göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti.

ABD’DEN KISMİ ATEŞKES MESAJI

Washington yönetiminin öncelikleri arasında tahıl sevkiyatını güvence altına alacak sınırlı bir ateşkesin sağlanması da bulunuyor.

Rubio, Türkiye’nin önerileri üzerinde çalıştıklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye tarafından bir veya iki hafta önce bize iletilen önerileri inceliyoruz ve bu yöndeki çalışmaları değerlendirmeye devam edeceğiz. Bunu başarmayı arzu ediyoruz. Savaşın tamamını sona erdirmese de en azından savaşın kendine has bir boyutunu çözüme kavuşturabilir.”

ABD’li Bakan, tahıl sevkiyatını mümkün kılacak kısmi ateşkesin hayata geçirilmesini istediklerini ancak bunun ne zaman gerçekleşebileceğine ilişkin henüz bir takvim bulunmadığını kaydetti.

MOSKOVA VE KİEV İLE DİPLOMASİ TRAFİĞİ SÜRÜYOR

Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona erdirilmesi için iki ülkeyle de temasların devam ettiğini belirten Rubio, çatışmaların daha fazla can kaybına yol açmaması için diplomatik kanalların açık tutulmasının önemine dikkat çekti.

ABD ile Rusya arasındaki iletişimin sürdürülmesi gerektiğini vurgulayan Rubio, olası bir gerilimin daha büyük bir çatışmaya dönüşme riskine işaret etti.

Ukrayna yönetimiyle de yoğun temas halinde olduklarını belirten Rubio, Kiev ile Rusya’dan daha fazla veya en az Moskova kadar sık görüştüklerini ifade etti.

Rubio, Rusya ile iletişimin önemini şu sözlerle dile getirdi:

“Rus tarafıyla da konuşabilmemiz gerekiyor.”

Rusya’nın nükleer silah kapasitesine de değinen ABD Dışişleri Bakanı, Moskova’nın sahip olduğu nükleer gücün uluslararası güvenlik açısından önemini koruduğunu söyledi.

Ortadoğu’da güvenlik dengelerini yakından ilgilendiren Mekke Ortak Savunma Anlaşması, yeni katılımlarla genişleme yolunda ilerliyor. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan anlaşmaya Suriye’nin de dahil olması için görüşmelerin sürdüğü açıklandı.

Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani, ülkesinin anlaşmaya katılım ihtimalinin değerlendirildiğini ve bu yöndeki temasların devam ettiğini bildirdi.

Şam yönetiminden gelen bu açıklama, Mekke İttifakı’nın bölgesel ölçekte genişleme potansiyelini yeniden gündeme taşıdı.

MEKKE’DE TARİHİ ANLAŞMA İMZALANDI

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, 7 Ağustos 2026 tarihinde Suudi Arabistan’ın Mekke kentinde imzalandı.

İmza törenine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman katıldı.

Üç ülkenin ortak güvenlik ve savunma iradesini ortaya koyan anlaşma, bölgesel tehditlere karşı birlikte hareket edilmesini öngören yeni bir iş birliği mekanizması oluşturmayı hedefliyor.

TBMM’DE ÖNEMLİ EŞİK AŞILDI

Anlaşmanın Türkiye’deki onay sürecinde de önemli bir gelişme yaşandı.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, 27 Ekim 2026 tarihinde TBMM Dışişleri Komisyonu’nda kabul edildi.

Böylece anlaşmanın Türkiye’deki yasama sürecinde önemli bir aşama geride bırakılmış oldu.

16 MADDELİK ANLAŞMA NE ÖNGÖRÜYOR?

Toplam 16 maddeden oluşan anlaşmanın en dikkat çekici yönü, ortak savunma ve caydırıcılık mekanizması.

Anlaşmada yer alan düzenlemeye göre taraflardan birine yönelik dış kaynaklı askeri saldırının bütün üyelere yapılmış kabul edilmesi öngörülüyor.

Bu yaklaşım, üyelerin güvenlik tehditleri karşısında ortak hareket etmesini ve saldırılara karşı birlikte caydırıcılık oluşturmasını amaçlıyor.

SURİYE’NİN KATILIMI BÖLGESEL DENGELERİ ETKİLEYEBİLİR

Suriye’nin Mekke İttifakı’na katılımına yönelik görüşmeler, anlaşmanın geleceği açısından dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Uzun yıllar savaş, siyasi kriz ve güvenlik sorunlarıyla mücadele eden Suriye’nin böyle bir savunma mekanizmasına dahil olması, bölgesel iş birliğinin kapsamını genişletebilir.

Ancak Şam yönetiminin katılım konusunda henüz nihai bir karar açıklamadığı, görüşmelerin sürdüğü belirtiliyor.

MEKKE İTTİFAKI’NDAN TAHRAN’DA DİPLOMASİ TRAFİĞİ

İttifakın gündemindeki bir diğer önemli gelişme ise İran’da gerçekleştirilen üst düzey temaslar oldu.

Tahran’da Türkiye, Pakistan, Suudi Arabistan ve İranlı yetkililerin katılımıyla dörtlü toplantı düzenlendi.

Toplantıda Türkiye’yi MİT Başkanı İbrahim Kalın, Pakistan’ı Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir, Suudi Arabistan’ı ise Savunma Bakanı Halid bin Selman temsil etti.

Görüşmelerde bölgesel güvenlik ve ülkeler arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi konuları ele alındı.

DÖRT ÜLKEDEN ORTAK BİLDİRİ

Tahran’daki temasların ardından dört ülkenin katılımıyla ortak bildiri yayımlandı.

Bildiride, bölgesel barış ve güvenlik başta olmak üzere dört ülke arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi yönündeki görüşmelerin devam ettirilmesi konusunda mutabakata varıldığı belirtildi.

Ortak açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Katılımcılar; bölgesel barış ve güvenlik alanları da dahil olmak üzere, dört bölge ülkesi arasındaki iş birliğini güçlendirmeye yönelik görüşmelerin devam ettirilmesi konusunda mutabık kaldı.”

Bildirinin sonunda tarafların diplomatik temasları sürdürme konusunda ortak irade ortaya koyduğu vurgulandı.

GÖZLER ŞAM’IN VERECEĞİ KARARDA

Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın genişleme ihtimali ve Suriye’nin katılımına yönelik görüşmeler, Ortadoğu’daki güvenlik mimarisinin geleceği açısından yakından takip ediliyor.

Şimdi gözler, Şam yönetiminin görüşmeler sonucunda vereceği karara çevrilmiş durumda.

Fransa’da eğitim koşullarının iyileştirilmesi talebiyle başlayan protestolar, kısa sürede ülke geneline yayılarak şiddet olaylarına dönüştü. Liseli öğrencilerin başlattığı gösterilere öğretmenler, çiftçiler ve üniversite öğrencilerinin de katılmasıyla eylemlerin boyutu büyüdü.

Sokaklara taşan protestolar, kamu düzeninin yanı sıra ticari hayatı da olumsuz etkiledi. Gösteriler sırasında yaşanan yağma ve iş yeri saldırıları, Avrupa’nın farklı kentlerinde mağazaları güvenlik önlemi almaya zorladı.

AVRUPA’DA MAĞAZALAR YAĞMANIN HEDEFİ OLDU

Fransa’da binlerce kişinin gözaltına alındığı belirtilen olaylar, ülke sınırlarını aşarak Avrupa’nın farklı noktalarına yayıldı.

İspanya, Belçika, Hollanda ve Yunanistan başta olmak üzere birçok ülkede protestolar yaşandı. Gösterilerin şiddet olaylarına dönüştüğü bölgelerde marketler ve dünyaca tanınmış markaların mağazaları yağmalandı.

Çatışmalar ve saldırılar nedeniyle çok sayıda iş yeri zarar görürken, esnafın ve işletme sahiplerinin güvenlik kaygısı daha da arttı.

HÜKÜMETLER GÜVENLİK ÖNLEMLERİNİ SIKILAŞTIRDI

Protestoların kontrolden çıkması üzerine hükümetler güvenlik tedbirlerini artırdı. Bazı bölgelerde kısmi sokağa çıkma yasakları da dahil olmak üzere kamu düzenini sağlamaya yönelik uygulamalar devreye alındı.

Ancak sokaklardaki gerilim, mağaza sahiplerinin kendi önlemlerini de artırmasına neden oldu. Özellikle yağma ve saldırı ihtimalinin bulunduğu kent merkezlerinde işletmeler, vitrinlerini ve iş yerlerini korumak için harekete geçti.

MAĞAZALAR VİTRİNLERİNİ AHŞAP PANELLERLE KAPATTI

Hollanda’nın Lahey kentinde ve Fransa’nın Nancy kent merkezinde faaliyet gösteren bazı mağazalar, sosyal medyada yeni gösteri ve olaylar yaşanabileceğine yönelik çağrıların ardından önlem aldı.

Olası saldırılara ve yağma girişimlerine karşı mağazaların vitrinleri ahşap panellerle kapatıldı. İşletmeler, camların kırılması ve ürünlerin yağmalanması ihtimaline karşı cephelerini adeta koruma altına aldı.

Avrupa’nın farklı kentlerinde yaşanan bu görüntüler, protestoların yalnızca sokaklardaki güvenlik sorunuyla sınırlı kalmadığını, ticari hayatı ve işletmelerin günlük faaliyetlerini de tehdit ettiğini ortaya koydu.

Bazı ailelerin mirası vardır; kimisi evlatlarına servet bırakır, kimisi makam, kimisi de yarım kalmış siyasi hesaplar…

Azerbaycan’da ise insanın aklına başka bir soru geliyor:

Baba Haydar Aliyev’in açtığı siyasi yolun devamını oğul İlham Aliyev mi getiriyor?

Bir zamanlar Ebulfez Elçibey, Azerbaycan’ı Moskova’nın gölgesinden çıkarmak, Ankara’yla kader ortaklığı kurmak ve Türk dünyasını tek bir siyasi ufukta buluşturmak istiyordu. Fakat o hayalin önüne tanklar, silahlı komutanlar, siyasi hesaplar ve uluslararası çıkar mücadeleleri çıktı.

Elçibey gitti. Haydar Aliyev geldi.

Aradan yıllar geçti. Baba gitti, koltuğa oğul oturdu.

Şimdi ise Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türk Devletleri Teşkilatı’nın Ankara Zirvesi’ne katılmıyor. Azerbaycan’ı Dışişleri Bakanı temsil ediyor.

İnsan sormadan edemiyor:

Elçibey’in Türk dünyasına açmak istediği kapı, bugün neden Ankara’da bu kadar zor açılıyor?

Elçibey’in hayali, Haydar Aliyev’in iktidarı!

1993…

Azerbaycan henüz bağımsızlığının ilk yıllarında. Karabağ’da savaş, Bakü’de siyasi kriz, cephede yenilgiler ve içeride iktidar kavgası…

Elçibey, Rusya’nın bölgesel nüfuzundan uzaklaşmak istiyor; Türkiye’yi stratejik ortak olarak görüyordu.

Ancak devletin kurumları henüz oturmamış, ordu içindeki dengeler bozulmuş, siyasi yönetim zayıflamıştı.

Suret Hüseyinov‘un silahlı birlikleriyle başlayan kriz, Elçibey‘in iktidarını sarstı. Haydar Aliyev Bakü’ye geldi, parlamentonun başına geçti ve kısa süre sonra cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturdu.

Haydar Aliyev‘in Sovyet döneminde KGB yöneticiliği yapmış olması, Moskova’yla ilişkilerinin sorgulanmasını kaçınılmaz kılıyordu.

Akademik tarih çalışmalarında 1993 darbesinin Rusya’nın desteğiyle gerçekleştiğine ilişkin değerlendirmeler de bulunuyor. Ancak bu, bütün gelişmelerin tek bir merkezden yönetildiğini veya İsrail’in darbeyi organize ettiğini kanıtlamıyor.

Fakat şu gerçek değişmiyor: Elçibey’in iktidardan uzaklaşmasıyla Azerbaycan’ın dış politika çizgisinde önemli bir değişim yaşandı.

Bir dönem Moskova’ya mesafeli duran Bakü, Haydar Aliyev döneminde daha dengeli bir dış politika izlemeye başladı.

İşte tartışmanın başladığı yer burası!

Baba Haydar’ın geçmişi, oğul İlham’ın bugünü!

Haydar Aliyev‘in KGB geçmişi sır değil. İsrail’in Azerbaycan’ı 25 Aralık 1991’de tanıması, iki ülke arasında 7 Nisan 1992’de diplomatik ilişkilerin kurulması da tarihî kayıtlarda mevcut.

İsrail’in Bakü Büyükelçiliği 1993 yılında açıldı.

Ancak Haydar Aliyev‘in İsrail tarafından devlet başkanı yapıldığı iddiasını doğrulayan somut bir belge ortaya konulmuş değil.

Yine de Haydar Aliyev döneminden başlayarak gelişen İsrail-Azerbaycan ilişkileri, bugün İlham Aliyev döneminde stratejik bir ortaklığa dönüştü.

Silah anlaşmaları, enerji ilişkileri, güvenlik iş birlikleri…

İsrail, Azerbaycan’ın önemli silah tedarikçilerinden biri haline geldi. 2016-2020 döneminde Azerbaycan’ın silah ithalatında İsrail’in payının yüzde 69’a ulaştığına ilişkin SIPRI verileri de akademik çalışmalarda aktarılıyor.

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığının kendi kayıtları da iki ülke arasında stratejik diyalog ve kapsamlı iş birliği bulunduğunu doğruluyor.

Şimdi insan ister istemez şu ironiyi görüyor:

Elçibey, Türk dünyasının ortak geleceğini kurmaya çalışırken iktidarını kaybetti. Bugün ise onun hayalini taşıması beklenen yönetim, İsrail’le stratejik ortaklığını derinleştiriyor.

Baba döneminde başlayan diplomatik ilişki, oğul döneminde stratejik ortaklığa dönüşüyor.

Siyasi miras dediğin böyle bir şey olsa gerek!

Elbette devletlerin kendi çıkarları vardır. Fakat kardeşlik de yalnızca ihtiyaç duyulduğunda hatırlanacak bir diplomatik slogan değildir.

İlham Aliyev Ankara’da yok, Bakü’de kupa töreninde!

30 Ekim 2026…

Türk Devletleri Teşkilatı’nın 13. Zirvesi Ankara’da toplanıyor.

Türkiye, dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devralıyor. Türk dünyasının ortak geleceği, ekonomik iş birliği, güvenlik, ulaştırma ve bölgesel dayanışma konuşuluyor.

Fakat Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Ankara’da yok!

Bakü’nün açıklamasına göre önceden planlanmış programı ve FIFA 15 Yaş Altı Dünya Kupası’nın kapanış töreni var. Azerbaycan’ı Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov temsil ediyor.

Reuters ve Associated Press de zirveye katılmama kararını Türkiye-Azerbaycan ilişkilerindeki son gerilimler bağlamında haberleştirdi.

Şimdi düşünün…

Türk dünyasının liderleri Ankara’da ortak gelecek için bir araya gelirken Azerbaycan Cumhurbaşkanı Bakü’de bir futbol organizasyonunun ödül töreninde bulunuyor.

Futbol elbette önemlidir. Gençlerin başarısı elbette kutlanmalıdır.

Ama insan sormadan edemiyor:

Türk dünyasının zirvesiyle futbol kupasının kapanış töreni aynı güne denk geldiğinde, devlet başkanının önceliği ne olmalıydı?

Üstelik Türkiye Cumhurbaşkanı’nın şahsi davetine rağmen bu katılımın gerçekleşmemesi, siyasi yorumları daha da artırıyor.

Resmî gerekçe program yoğunluğu olabilir. Ancak diplomaside yalnızca söylenenlere değil, zamanlamaya ve verilen mesajlara da bakılır.

İsrail’le stratejik ortaklık, Türk dünyasıyla mesafeli kardeşlik mi?

Azerbaycan’ın İsrail’le ilişkilerini geliştirmesi yeni değil. Bu ilişkiler özellikle savunma ve enerji alanlarında önemli boyutlara ulaştı.

Türkiye ise Gazze’deki savaş ve İsrail’in Filistin politikası konusunda çok daha sert bir tutum sergiliyor.

İşte iki ülkenin dış politika öncelikleri arasındaki farklılık burada belirginleşiyor.

Bakü, İsrail’le güvenlik ve savunma ilişkilerini sürdürüyor. Ankara ise Filistin meselesini dış politikasının önemli başlıklarından biri olarak görüyor.

Bunlar iki ayrı devletin egemenlik alanındaki tercihleridir.

Ancak Türk kamuoyunun sormaya hakkı var:

Azerbaycan’ın İsrail’le kurduğu stratejik ilişkinin sınırları nerede başlıyor, Türk dünyasıyla dayanışmanın öncelikleri nerede bitiyor?

İlham Aliyev’in Ankara zirvesine katılmaması da bu soruyu yeniden gündeme taşıdı.

Babasının döneminde başlayan İsrail ilişkileri, oğul döneminde daha da derinleşirken Türk dünyasının ortak zirvesinde cumhurbaşkanlığı düzeyinde temsilin gerçekleşmemesi, ister istemez bir siyasi tercih tartışmasına dönüşüyor.

Elçibey yaşasaydı ne sorardı?

Belki de bütün bu hikâyenin en çarpıcı sorusu budur.

Elçibey bugün yaşasaydı, Azerbaycan’ın İsrail’le geliştirdiği stratejik ilişkileri nasıl değerlendirirdi?

Ankara’daki zirvede İlham Aliyev‘in bulunmamasını nasıl yorumlardı?

Bir zamanlar Türkiye’yi Azerbaycan’ın en önemli stratejik dayanağı olarak gören Elçibey, bugün Türk dünyasının ortak geleceği hakkında ne söylerdi?

Bunların cevabını bilemeyiz.

Ama Elçibey’in siyasi mirasının merkezinde bağımsızlık, Türk dünyasıyla dayanışma ve Türkiye’yle yakınlaşma olduğu biliniyor.

İşte bu nedenle bugün Bakü’nün tercihleri yalnızca Azerbaycan’ın iç meselesi olarak görülemez. Çünkü Türk dünyasının ortak geleceği de bu tercihlerden etkileniyor.

Baba başlattı, oğul sürdürüyor; peki Türk dünyası nerede?

Haydar Aliyev döneminde İsrail’le kurulan diplomatik ilişkiler, İlham Aliyev döneminde stratejik ortaklığa dönüştü.

Baba döneminden oğul dönemine uzanan bu çizginin adı diplomatik devamlılıktır.

Fakat Elçibey‘in Türk dünyası hayaliyle bu çizginin nasıl yan yana durduğu hala tartışılmayı bekliyor.

İlham Aliyev‘in İsrail’le ilişkilerini sürdürmesi Azerbaycan’ın egemenlik hakkıdır. Ancak Türk dünyasının en önemli zirvelerinden birinde bulunmaması da siyasi sonuçları ve sembolik anlamı bakımından sorgulanabilir.

İnsan burada ister istemez acı bir ironiyle karşılaşıyor:

Baba döneminde İsrail’le diplomatik kapı açıldı, oğul döneminde stratejik ortaklık büyüdü. Peki, Elçibey’in açmak istediği Türk dünyası kapısında bugün neden bu kadar çok soru işareti var?

Kimse Azerbaycan’ın başka ülkelerle ilişki kurmasına karşı çıkmıyor. Fakat Türk dünyasının kardeşlik iddiası da yalnızca törenlerde çekilen aile fotoğraflarına bırakılamaz.

Çünkü kardeşlik, çıkarlar örtüştüğünde yan yana durmak değil; anlaşmazlıklar yaşandığında da ortak masayı terk etmemektir.

Elçibey’in hayali Türk dünyasının birliği idi. Bugün Bakü’nün hangi stratejik önceliği seçtiğini ise artık yalnızca sözleri değil, attığı adımlar da anlatıyor.

Ve tarihin önümüze bıraktığı son soru şu:

Haydar Aliyev’in siyasi mirası mı devam ediyor, yoksa Elçibey’in yarım kalan Türk dünyası hayali mi yeniden erteleniyor?

Bu sorunun cevabı, Bakü’nün bundan sonraki tercihlerinde saklı.

İsrail’de sandıktan çıkan sonuçların ardından başlayan siyasi tartışma büyüyor. Başbakan Binyamin Netanyahu ve müttefikleri seçimlerde usulsüzlük yapıldığını öne sürerken, İsrail Merkez Seçim Komitesi’nden gelen açıklama tartışmanın seyrini değiştirdi.

Komitenin Genel Müdür Vekili Dean Livne, seçimlerin yasalara uygun gerçekleştirildiğini ve oy verme merkezlerinde seçim güvenliğinin titizlikle korunduğunu bildirdi. Livne, mevcut bilgiler doğrultusunda seçim bütünlüğünün sistematik biçimde ihlal edildiği iddialarını destekleyen bir dayanak bulunmadığını vurguladı.

NETANYAHU’DAN AĞIR SUÇLAMA: “SEÇİMLER ÇALINDI”

Başbakan Binyamin Netanyahu, seçimlerde usulsüzlük yapıldığını savunarak Arap partilerini hedef aldı. Netanyahu, İsrail’deki seçimlerin Arap partileri tarafından çalındığını ileri sürdü ve güvenlik güçlerine derhal harekete geçme çağrısında bulundu.

Ancak seçim sonuçlarına ilişkin tartışmalar sürerken, seçimleri yöneten kurumdan gelen açıklama Netanyahu’nun geniş kapsamlı hile iddialarına karşı önemli bir yanıt niteliği taşıdı.

SEÇİM KOMİTESİ: HUKUKA AYKIRILIK İDDİALARININ DAYANAĞI YOK

Dean Livne, komite üyesi ve Gelecek Var Partisi milletvekili Vladimir Beliak’a gönderdiği mektupta seçimlerin hukuka uygun yürütüldüğünü belirtti.

Livne, oy verme merkezlerinde seçim güvenliğinin titizlikle korunduğunu ifade ederek sistematik ihlal iddialarının mevcut bilgilerle desteklenmediğini kaydetti.

Bununla birlikte, seçimlere yabancı müdahale edildiğine ilişkin bazı şüphelerin ayrıca incelendiği bildirildi. Söz konusu iddiaların henüz doğrulanmış olmadığına dikkat çekildi.

TÜRKİYE VE KATAR İDDİALARI GÜNDEMDE

İsrail basınında yer alan bazı haberlerde, Türkiye ve Katar’ın da aralarında bulunduğu yabancı aktörlerin seçim sürecine müdahale etmiş olabileceği öne sürüldü. İddialarda, bazı kuruluşlara para aktarılmış olabileceği ve seçmen davranışlarının etkilenmeye çalışıldığı ileri sürüldü.

Ancak bu iddialar kesinleşmiş bulgular olarak değerlendirilemiyor. Türkiye’nin İsrail seçimlerine müdahale ettiği yönündeki suçlamalar, Türkiye’deki Dezenformasyonla Mücadele Merkezi tarafından da reddedildi.

İsrail Merkez Seçim Komitesi’nin açıklaması, seçimlerde sistematik hile yapıldığı yönündeki suçlamalarla yabancı müdahale şüphelerinin birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.

İSRAİL’DE SİYASİ TABLO NETLEŞMEYİ BEKLİYOR

İsrail’de yapılan seçimlerde Netanyahu’nun sağcı, aşırı sağcı ve ultra-Ortodoks partilerden oluşan bloku 120 sandalyeli mecliste 53 sandalye elde etti. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloku 48 sandalyede kalırken Arap partileri toplam 19 sandalye kazandı.

Hiçbir blok hükümet kurmak için gerekli 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşamadı. Bu tablo, hükümet kurma sürecini daha da kritik hale getirdi.

Resmî sonuçların inceleme ve itiraz süreçlerinin tamamlanmasının ardından 4 Kasım’a kadar netleşmesi bekleniyor.

Seçim güvenliği tartışmaları devam ederken, doğrulanmamış iddialarla kesinleşmiş bulgular arasındaki ayrım önemini koruyor. İsrail’deki siyasi gerilimin önümüzdeki günlerde de gündemde kalması bekleniyor.

ABD Merkez Bankası Fed, piyasaların yakından takip ettiği faiz kararını açıkladı. Banka, politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,75-4 aralığında bıraktı. Karar, ABD ekonomisinin seyri, enflasyonla mücadele ve küresel piyasaların yönü açısından kritik önem taşıyor.

FED FAİZ KARARINI AÇIKLADI: FAİZLER DEĞİŞMEDİ

Fed, faiz oranlarını sabit tutarak mevcut para politikası duruşunu korudu. Ekonomik faaliyetlerin güçlü seyrini sürdürmesi ve enflasyonun hedeflenen seviyeye gerilememesi, bankanın karar sürecindeki temel başlıklar arasında yer aldı.

Piyasaların beklediği kararın ardından gözler, Fed’in önümüzdeki dönemde atacağı adımlara çevrildi. Faizlerin sabit tutulması, enflasyonla mücadelede gevşeme için henüz yeterli zeminin oluşmadığına işaret ediyor.

ARALIK TOPLANTISI ÖNCESİ FAİZ ARTIŞI SİNYALİ GELMEDİ

Fed yetkilileri, aralık ayında yapılacak bir sonraki toplantıda faiz artışına gidileceğine ilişkin açık bir mesaj vermedi.

Karar metninde, enflasyonun yüzde 2’lik hedefe zamanında dönmesini sağlayacak uygun para politikası duruşunun belirlenmesi için daha fazla veriye ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.

Bu mesaj, Fed’in gelecek dönemde enflasyon ve istihdam başta olmak üzere ekonomik göstergeleri yakından izlemeyi sürdüreceğini ortaya koydu. Faizlerin geleceğine ilişkin beklentilerde ise yeni ekonomik veriler belirleyici olacak.

FED’İN FAİZ KARARINA İKİ ÜYEDEN İTİRAZ

Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), faiz kararını 10’a karşı 2 oyla aldı.

Fed Guvernörü Lisa Cook ile Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, faiz oranlarının 25 baz puan artırılmasını tercih ederek karara karşı oy kullandı.

İki üyenin itirazı, Fed içinde enflasyonla mücadelede izlenecek yol konusunda farklı değerlendirmeler bulunduğunu gösterdi. Bununla birlikte komitenin çoğunluğu, faizlerin mevcut seviyesinde tutulması yönünde karar verdi.

ABD EKONOMİSİ GÜÇLÜ, ENFLASYON BASKISI DEVAM EDİYOR

Fed’in karar metninde ABD ekonomisindeki faaliyetlerin güçlü bir hızla büyümeyi sürdürdüğü belirtildi. Yurt içi harcamaların dirençli seyrini koruduğu yönündeki değerlendirme de yinelendi.

İşsizlik oranında önemli bir değişiklik olmadığına dikkat çekilirken enflasyonun yüksek seviyelerde kalmayı sürdürdüğü vurgulandı.

Ekonomik büyümenin güçlü kalması, fiyat baskılarının devam etmesi ve istihdam piyasasındaki gelişmeler, Fed’in faiz politikasında önümüzdeki dönemde de belirleyici olacak.

ABD’DE ENFLASYON BEKLENTİLERİN ÜZERİNDE KALDI

ABD’de açıklanan eylül ayı enflasyon verileri, fiyat artışlarının sürdüğüne işaret etti.

Paylaşılan verilere göre tüketici fiyatları eylülde aylık bazda yüzde 0,6, yıllık bazda yüzde 3,7 yükseldi. Yıllık enflasyonun ağustos ayındaki yüzde 3,4 seviyesinden yükselmesi, fiyat baskılarının devam ettiğini gösterdi.

Gıda ve enerji fiyatları hariç hesaplanan çekirdek enflasyon ise aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 2,6 artış kaydetti.

Enflasyonun Fed’in yüzde 2’lik hedefinin üzerinde kalması, faiz politikasında hızlı bir değişikliğe gidilmesini zorlaştıran temel unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.

FED’İN KARARI KÜRESEL PİYASALAR İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?

Fed’in faiz politikası yalnızca ABD ekonomisini değil, küresel finans piyasalarını da yakından etkiliyor. Faiz kararları; doların seyri, tahvil getirileri, hisse senedi piyasaları ve gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye hareketleri üzerinde etkili olabiliyor.

Faizlerin sabit tutulması tek başına doların düşeceği ya da yükseleceği anlamına gelmiyor. Piyasaların yönünü belirleyecek temel unsurlar arasında Fed’in gelecek döneme ilişkin mesajları, enflasyon verileri ve ekonomik büyümenin seyri bulunuyor.

Gözler şimdi Fed’in aralık ayındaki toplantısına ve açıklanacak yeni ekonomik verilere çevrildi. Enflasyonun hangi yönde ilerleyeceği, bankanın faiz politikasında yeni bir adım atıp atmayacağını belirleyecek.