Bugun...
Dolar: 3.5730
Euro : 4.0011

Konuk Yazar


Yunus Uzunlular


Facebookta Paylaş









Türk, Kut, Töre ve 10 Temmuz..!
Tarih: 12-07-2016 13:51:00 Güncelleme: 12-07-2016 14:11:00


Toplumların varlıklarını sürdürme imkanı ve çeşitli kurum ve kuruluşların ayakta kalması sorunlara çözüm önerileriyle yaklaşıp, çağı yakalayıp uygun strateji geliştirmeleriyle mümkündür.    

Bilgi, yetenek, liyakat ve yöneticilerin beceri düzeyi sorunların üstesinden gelmede yine etkin faktörlerdir. Bir teşkilatın başında bulunan yöneticilerin ve tüm yönetici kadrolarının ya da yönetim sisteminin yeteneksiz, bilgisiz beceriksiz kişilerden meydana geldiği teşkilat, kurum kuruluş veya devlet başarısızdır ve zayıftır. Ayrıca dağılma ve çözülme halindedir. Bütün bunların sonucunda çok ciddi bir kimlik bunalımı yaşanılması kaçınılmazdır. Bu durum da böyle bir toplumun ya da teşkilatın  bu günden geleceğe taşınmasını ve varlığını devam ettirmesini adeta imkanız hale getiren bir haldir.

Yine toplumların felsefik ve sosyolojik olarak tarihsel çıkarımlarından önemli veriler elde edilir. Türk yönetim düşüncesinin temel öğelerini ve ilkelerini, Göktürk tarihi açısında ifade etmek gerekirse;  Türk yönetim tarihi ve düşüncesinin temelini genel olarak Göktürkler döneminden başlatırız. Bu dönemin çok özel bir yeri vardır..

 Bunun sebebi Göktürk tarihinin Türk tarihi ve Türk yönetim düşüncesi ile ilgili bilgi ve veriler bakımından en sağlam kaynakların olmasıdır. Türk yönetim düşüncesinin Göktürkler döneminde dört temel ilkeye dayandığı anlaşılmaktadır. Göktürklerdeki yönetim düşüncesinin en belirgin özelliği kut ve Töredir.

Yöneticilerin liyakat ve ehliyet kıstası, karar alırken ve önemli işler yaparken, sadece kendi başlarına göre değilde, kurultay veya kengeş denilen ortak bir katılı sağlamaları, ilkelere yöneticilerin yeterince uymadıkları zaman ortaya çıkan dengesizliği ve yönetim bozukluğunu kontrol altına alma ve Türk milletinin kendi kaderini kendi eline alabilme konusunda direnme ahlakıdır. Bu olguyu, Rahmetli Nurettin Topçu “isyan ahlakı” olarak tanılamıştır.

Kut ve Töre, yöneticilerin adaletli olması anlamına gelen çok genelleyici bir kavramdır. Sadece hukuki değil ayrıca Ahlaki değerleri kapsamaktadır. Bu bakımdan t+öre, hukuku da içeren ve bu anlamda her türlü değer sistemini içinde barındıran çok zengin bir kavramdır. Bu anlamda hatta Türk kelimesi “törek” kelimesinden “töreye bağlı “ ve “töreli insan” anlamına gelecek şekilde çevrilmiştir.

 Bu konuyla ile ilgili Ziya Gökalp ve bir çok düşünür , “Türk” demek etimolojik olarak “töreli, “ahlaklı” olan, “hukuka uyan” ve “değerler sistemine saygılı” olan insan anlamına gelir. Ve bu anlamda etnik bir mesele değil bir davranış meselesidir. Hepimizin bildiği Tonyukuk, kan olarak Çinli biri ama O, blige Kağan’dan bile daha bir Türk’tü. Çünkü Türk töresini en iyi benimseyen özümseyen önemli zatlardan birisidir.

Türklerde yönetici seçilmesi bir hanedan, bir saltanat işi kesinlikle değildir. Çok önemli meseleler ve kararlar, ilgili kişiler ve yöneticiler tarafından kurultay kararıyla alınır. Tek adam yönetimi asla Türk yönetim düşüncesinin temelinde mevcut değildir. Bununla ilgili çok ciddi bir anekdot anlatılır; ‘Bilge Kağan bir gün kendi başına bir karar verir;  Türk illerinin çevresine Çinliler gibi surlar oluşturmak ve budizmin propagandasını serbest bırakmak şeklinde.

 Tonyukuk, şiddetle buna karşı çıkar ve illere, beylere haber vererek kurultay toplanmasını ve onlarla birlikte karar alınmasını söyler.ve sonuçta türk illerinin çevresine Çinliler gibi surlar çevrilirse Türklerin dinamizmi kaybolur. Sadece şehir içerisinde kapalı bir topluluk olarak kalır, çevreyle bağlantıları kopar ve bu da Türklerin dinamizmini öldüreceği için çok sayıda kalabalık olan Çinliler karşısında gelecekte yenilmelerini hazırlar düşüncesiyle reddedilir. Yine budizm ile ilgili propagandadan da kurultay kararıyla vazgeçilir sebebi ise gök tanrı inancı Türkleri diri, canlı ve direngen, dirençli tutmaktadır. Oysa budizm, yumuşatır, gevşetir ve Türkleri Türk olmaktan çıkartan bir inanç olarak değerlendirilir ve bu kararlardan kurultay kararları ile vazgeçilir.

Tabii  ki bunun çağı ve dönemleri itibariyle günümüzde aktif bir temsili katılımdan demokratik katılıma kadar çok farklı düzeyleri, dereceleri vardır. Türklerde katılma olgusu ve pratiği çok önemli bir ilkedir…

Direnme hakkı denilen şey ise eğer yöneticiler, Tanrı’nın Türkleri kendisine yönetmek üzere verdiği ‘’kutu” kaybetmiş ve “töreye” uymamış ise , halkın yöneticiye itaat etmeme, direnme hakkı vardır. Yöneticinin kutu kaybettiğinin göstergesi  ise işlerin kötü gitmesidir, sorunların çözülememesi, başarısızlık,  etkinsizlik, kaybetme ve yenilme, yokluk ve çatışmaların artmasıdır. Eğer bunlar artıyorsa Türk milleti bilir ki o yöneticiden o kut geri alınmıştır ve bütün bunlar yöneticinin töreye uygun hareket etmemiş olmasının bir sonucudur.

Türkler töreye uyduğu sürece başarılı, bağımsız ve de etkili ve hükümran olmuşlardır. Töreden uzaklaşması neticesinde ise kaybetmişlerdir. Ayrıca bu kötü gidişe bir millet bütünlüğü ve kararlılığı içerisinde bir şekilde “dur” demek amacıyla toplumsal bir direnme göstermemişler ise sonunda halk olarak asimile olmuşlardır ve kimlik olarak ölüp gitmişlerdir…

Evet Göktürk kitabeleri, sadece Türklerin değil, insanlık tarihinin en büyük kültür belgeleridir. Bu dönemin en büyük sıkıntıları özümüzden uzaklaşmak ve bizi biz yapan değerleri ihanet içerisinde reddetmekten geçmektedir. Tarihten töreden uzaklaşmanın bizlere vereceği zararları gelecek zaman içerisinde hep beraber yaşayarak göreceğiz.



Bu yazı 1262 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
541 Okunma
536 Okunma
470 Okunma
459 Okunma
456 Okunma
445 Okunma
433 Okunma
403 Okunma
365 Okunma
359 Okunma
2181 Okunma
1547 Okunma
1345 Okunma
1317 Okunma
1289 Okunma
1231 Okunma
1155 Okunma
1049 Okunma
1025 Okunma
1018 Okunma
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • Şehit abisi Yarbay'ın terörüe isyanı
    Şehit abisi Yarbay'ın terörüe isyanı
  • Teknoloji harikası binalar
    Teknoloji harikası binalar
  • Paylasmak Güzeldir
    Paylasmak Güzeldir
  • Ana kucağı
    Ana kucağı
  • Bebişler
    Bebişler
  • Yurdum İnsanı
    Yurdum İnsanı
  1. Şehit abisi Yarbay'ın terörüe isyanı
  2. Teknoloji harikası binalar
  3. Paylasmak Güzeldir
  4. Ana kucağı
  5. Bebişler
  6. Yurdum İnsanı
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Kahaka makinası gibi Adanalı çılgın ötüşlü kuş
    Kahaka makinası gibi Adanalı çılgın ötüşlü kuş
  • Peygamber efendimizin şefaati
    Peygamber efendimizin şefaati
  • İslamiyeti doğru ögrenmek için
    İslamiyeti doğru ögrenmek için
  • Beraat kandili
    Beraat kandili
  • Yaşı küçük , inancı büyük bebek!
    Yaşı küçük , inancı büyük bebek!
  • Asansörde eşek şakası giibi arı şakası!
    Asansörde eşek şakası giibi arı şakası!
  1. Kahaka makinası gibi Adanalı çılgın ötüşlü kuş
  2. Peygamber efendimizin şefaati
  3. İslamiyeti doğru ögrenmek için
  4. Beraat kandili
  5. Yaşı küçük , inancı büyük bebek!
  6. Asansörde eşek şakası giibi arı şakası!
VİDEO GALERİ
YUKARI